Machines die op de bodem van de diepzee kostbare metalen ophalen, vernielen er ruim een derde van het zeeleven. Dat blijkt uit een nieuwe studie, de grootste in zijn soort tot nu toe. Onderzoekers ontdekten in de diepzee ruim 4.000 dieren, waarvan liefst 90 procent nieuwe soorten. Net daarom roepen wetenschappers op tot (grote) voorzichtigheid.
Diepzeemijnbouw vernielt derde van het leven op de bodem, blijkt uit nieuwe studie
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Diepzeemijnbouw vernietigt ruim een derde van het bodemleven, blijkt uit een grootschalige studie in de Clarion Clipperton Zone in de Stille Oceaan.
De studie onderzocht niet de impact op zeezoogdieren en vissen, en de impact door lawaaihinder.
Maar wel blijkt dat de sedimentwolken die gaan rondzweven door het aantasten van de bodem, weinig gevolgen zouden hebben.
De studie wordt verschillend geïnterpreteerd door de mijnbouwindustrie en door experts.
Expert Ann Vanreusel (UGent) blijft behoorlijk voorzichtig.
De onderzoekers vergeleken het bodemleven voor en na tests met diepzeemijnbouw in een afgelegen gebied in de Stille Oceaan. Dat gebeurde in de Clarion Clipperton Zone, een gebied dat miljoenen vierkante kilometer groot is (ongeveer 150 keer de oppervlakte van België), op een diepte van 4.280 meter. Het gebied ligt in internationale wateren en zou opengesteld kunnen worden voor grootschalige diepzeemijnbouw.
De onderzoekers keken naar het aantal bodemdiertjes in de sporen die de voertuigen achterlieten. Het aantal bleek met 37 procent gedaald, en de soortenrijkdom met 32 procent. Ze focusten op kleine dieren van 0,3 tot 2 centimeter, zoals wormen, zeespinnen, slakken een kreeftachtigen.
Wat is diepzeemijnbouw?
In de Clarion Clipperton Zone liggen op grote schaal zogenoemde mangaanknollen verspreid. Die bevatten waardevolle metalen en mineralen die economisch interessant zijn, bijvoorbeeld voor de transitie naar een groenere economie. Denk aan grondstoffen voor batterijen in elektrische voertuigen of windmolens.
Internationale wateren worden beheerd door de International Seabed Authority (ISA) en die heeft nog geen groen licht gegeven voor grootschalige commerciële mijnbouw. Dat komt omdat de ecologische impact op het nog vrij onbekende ecosysteem (ook wel 'de laatste grote wildernis' genoemd) voor een groot deel onbekend is.
Wel vinden er al heel wat tests plaats, en onderzoeken naar de impact ervan. Maar grote maatschappijen als The Metals Company en ook de Verenigde Staten worden intussen ongeduldig en willen met diepzeemijnbouw beginnen.
"De machine verwijdert de bovenste 5 centimeter sediment. Dat is waar de meeste dieren leven. Het is dus logisch dat als je die toplaag verwijdert, je ook het leven daarin meeneemt", vertelt hoofdauteur Eva Stuart (Natural History Museum) aan de BBC.
Dat de diepzee nog voor een groot deel onbekend terrein is, blijkt nogmaals uit enkele data van de studie. Tijdens de 2 jaar van staalnames ontdekten ze ruim 4.000 dieren, waarvan 90 procent nieuwe soorten.
"Bemoedigend"
De studie is uitgevoerd door wetenschappers van het Natural History Museum in Londen, het UK National Oceanography Centre en de universiteit van Göteborg op vraag van The Metals Company, een bedrijf dat staat te trappelen om te beginnen met diepzeemijnbouw.
De wetenschappers lieten weten dat ze onafhankelijk konden werken. Het bedrijf mocht de resultaten zien voor publicatie, maar mocht er niks aan wijzigen.
De discussie kan nu beginnen over hoe de studie geïnterpreteerd moet worden. "De resultaten zijn bemoedigend", vertelt een woordvoerder van The Metals Company aan de BBC. "Na jaren van alarmsignalen door activisten dat de impact zich duizenden kilometers ver zou verspreiden, tonen de data aan dat de impact die er is, beperkt blijft tot het directe mijngebied."
Maar de Britse openbare omroep citeert ook andere stemmen. "Ik denk dat de studie aantoont dat de huidige techniek te schadelijk is om op grote schaal diepzeemijnbouw toe te laten", zegt Patrick Schröder van de denktank Chatham House. "Dit waren nog maar tests, maar de impact was al behoorlijk. Als ze diepzeemijnbouw op grote schaal uitrollen, kan dat nog meer schade veroorzaken."
Als een tractor door je tuin
Onderzoeker Ann Vanreusel (UGent) nam zelf al deel aan een onderzoek over diepzeemijnbouw. "Je kan niet anders verwachten dan dat er impact is. Als er een tractor door je tuin rijdt die alles omwoelt, dan verlies je ook."
Het belang van dit nieuwe, grotere onderzoek ligt volgens haar bij de impact van de zogenoemde sedimentpluim die ontstaat bij diepzeemijnbouw (losgekomen, omgewoeld sediment dat door de watermassa zweeft vooraleer opnieuw neer te dalen). "Wanneer die neerdaalt, is er geen verlies van het aantal dieren, wel is er een verschuiving bij de soorten."
Impact op vissen?
Maar de studie heeft niet alles gemeten. De impact op zeezoogdieren of vissen bijvoorbeeld of het mogelijke effect van onderzees lawaai. "En er kan ook een tweede mogelijke sedimentpluim ontstaan, namelijk na het ophalen van de mangaanknollen. De industrie geeft nog niet duidelijk aan wat ze daarmee gaan doen", zegt Vanreusel.
Zou Vanreusel met deze nieuwe studie in de hand 'ja' of 'nee' zou zeggen tegen commerciële diepzeemijnbouw? "Indien circulaire economie geen haalbare kaart blijkt te zijn, dan moet een keuze worden overwogen", zegt ze.
Met welke keuze pleeg je het minste roofbouw op de planeet? Het is een maatschappelijke en politieke keuze
Ann Vanreusel
Ze benadrukt dat er eerst meer onderzoek nodig is. Pas daarna kan worden beoordeeld welke optie de minste impact heeft: diepzeemijnbouw of uitbreiding van mijnbouw op land, aangezien die gebieden vaak eveneens ecologisch waardevol zijn.
Voor de ecologische transitie zullen er veel kostbare mineralen en metalen nodig zijn, bijvoorbeeld in batterijen van elektrische auto's of in windmolens. "Dan moet je kijken met welke keuzes je het minste roofbouw pleegt op de planeet. Het een moeilijke kwestie. Dit is eigenlijk een maatschappelijke en politieke beslissing."
Vorige week liet Noorwegen weten de diepzeemijnbouwplannen in noordpoolgebied (in nationale wateren) voor 4 jaar stil te leggen.
