Tientallen jonge mensen tonen op sociale media hoe ze het nieuwe drankje van YouTuber Acid proeven. Het drankje zou goed zijn voor de concentratie en tot minder vermoeidheid leiden, ook al bevat het geen cafeïne. Wettelijk gezien mag de producent die claims maken, maar toch zijn experten kritisch.
Jonge fans drinken nieuw drankje van Acid, maar heeft het echt effect op concentratie en vermoeidheid?
In het kort
Wat? Eind november lanceerde Acid samen met het Nederlandse bedrijf Focus Drink een nieuw drankje. Volgens de producent Focus Drink is het goed voor concentratie en draagt het bij tot minder vermoeidheid.
Maar? Volgens de Europese wetgeving mag de producent die claims maken, maar gezondheidsexperten zijn kritischer. De hoeveelheden zink, vitamine B en andere stoffen in het drankje zijn te laag om echt een merkbaar effect teweeg te brengen.
YouTuber Nathan Vandergunst, beter bekend als Acid, werkt voor zijn drankje ‘Go Acid Focus Drink ’ samen met het bedrijf Focus Drink van de Nederlandse YouTubers Roy Beszelsen en Enzo Knol. Sinds ze het eind november op de markt brachten, vertellen tientallen mensen op sociale media als TikTok , Instagram en YouTube wat ze ervan vinden.
Het drankje zou smaken naar een mix van aardbei en limoen en zou verschillende vitaminen bevatten. Volgens de makers is het drankje "goed voor de concentratie" en "draagt (het) bij tot vermindering van vermoeidheid". Die beweringen vermelden ze op hun webshop . Ook op het flesje zelf staat "goed voor de concentratie".
Maar doet het drankje echt wat het belooft? VRT NWS vroeg enkele experten om de claims en het drankje te bekijken.
Cafeïne
Toxicoloog Jan Tytgat stelt zich in de eerste plaats vragen over de bewering dat het drankje cafeïnevrij is. "Er zit guarana en groene thee in. In die twee ingrediënten zit cafeïne. Het is vrij duur om die eruit te halen."
Volgens Kris Gillis, voorzitter van de Vlaamse Beroepsvereniging van Diëtisten, zit er waarschijnlijk een zeer verwaarloosbare hoeveelheid cafeïne in, waardoor de makers het wettelijk gezien cafeïnevrij mogen noemen.
"Volgens Europese etiketteringsregels moet cafeïne pas apart worden gelabeld als het gehalte hoger is dan 150 mg per liter", aldus Gillis. "Onder die grens wordt het beschouwd als zó laag dat het geen gezondheidsrelevante rol speelt. In de Focus‑dranken ligt het cafeïnegehalte dus óf op nul, óf op een residuniveau dat zo klein is dat het juridisch én fysiologisch als cafeïnevrij wordt beschouwd."
Juridisch correcte claims
Maar welke stoffen zijn dan wel goed voor de concentratie en vermoeidheid?
In een reactie aan onze redactie laat Focus Drink weten dat er onder andere zink en vitamine B6 in het drankje zitten, wat goed zou zijn voor de concentratie. Voor vermindering van vermoeidheid voegden ze vitamine B3 (oftewel niacine) en vitamine B5 (oftewel pantotheenzuur) toe. Focus Drink benadrukt dat ze die claims mogen maken op basis van Europese Verordening (EG) Nr. 1924/2006 . In deze verordening zijn de regels over voedings- en gezondheidsclaims vastgelegd.
Ook het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) van ons land bevestigt dat Focus Drink de claims mag maken.
We contacteerden ook Acid zelf. Hij verwees door naar de producent Focus Drink.
Maar in de praktijk geen effect
Toch betekent dat niet dat het drankje doet wat het belooft, klinkt het bij experten. Ze vinden dat de huidige Europese wetgeving te veel toelaat, omdat er niet genoeg wetenschappelijk bewijs is voor dergelijke claims. Enkele weken geleden klonk hetzelfde geluid over de supplementenindustrie.
"Juridisch is er van deze claims geen probleem te maken, maar dat betekent niet dat het product, met een combinatie van verschillende stoffen in minimale concentraties, effectief werkt. Wettelijk is het drankje in orde, maar het fysiologisch effect is vooral marketing", klinkt het bij Testaankoop.
"In een westers dieet halen de meeste jongeren voldoende hoeveelheden zink en vitamine B uit gewone voeding", zegt ook Kris Gillis. "Eén flesje met 10 tot 15 procent van de referentie‑inname zal bij gezonde tieners meestal geen merkbaar acuut concentratie-effect geven. Zeker niet op de korte termijn, zoals in de marketing wordt gesuggereerd." Ze verwijst daarvoor naar studies als deze en deze .
"Bovendien tonen interventiestudies met zink wél effecten bij tekorten of bij specifieke doelgroepen, maar dan in hogere doseringen dan wat in 1 flesje zit."
Ook de andere ingrediënten in het drankje zullen geen effect teweegbrengen. Er zitten bijvoorbeeld ook ginseng, guarana en ginkgo in. "Ginseng kan helpen tegen vermoeidheid, maar het bewijs is zwak", zegt Gillis. Zie ook deze en deze studie. "Guarana is een natuurlijke cafeïnebron , maar het effect is verwaarloosbaar . Ginkgo geeft geen bewezen geheugenboost . De hoeveelheid van deze stoffen is ook slechts 0,01 procent. Dat is te weinig om enig effect te hebben", aldus Gillis. Dat bevestigt ook professor Jan Tytgat.
Betere manieren
Volgens Testaankoop zijn er gezondere en goedkopere methodes om je concentratie te verbeteren en vermoeidheid tegen te gaan. "Groene thee of koffie kunnen veel betere en vooral goedkopere opties zijn. Je mag wel niet overdrijven in de hoeveelheden."
"Maar concentratie hangt toch vooral af van goede nachtrust, hydratatie, gezonde voeding en een goed werk- of blokritme."
Testaankoop: "marketing is misleidend"
Testaankoop vindt de marketing van het drankje daarnaast misleidend, zeker voor het jonge publiek dat een influencer als Acid vaak volgt. "De werking die de marketing suggereert, kan een misleidende indruk wekken, zeker bij jongeren en studenten die het product tijdens de examens zouden gebruiken om alert te blijven."
Volgens Kris Gillis is het drankje eerder een soort frisdrank in een hip jasje. "Het ligt qua samenstelling dicht bij een light-frisdrank met een snuifje vitamines en extracten."
FAVV kritisch over marketing
Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) stelt zich ook vragen over de webshop waar je het drankje kan kopen. Claims als ‘draagt bij tot vermindering van vermoeidheid’ en ‘goed voor concentratie’ mogen gemaakt worden, maar zoals ze nu vermeld staan op de productpagina van het drankje gelden ze als "algemene claims".
Zo'n algemene claim mag je wettelijk gezien enkel maken als je duidelijk vermeldt welk ingrediënt daarvoor verantwoordelijk is. Dat is volgens het FAVV nu niet het geval op de productpagina. Dat is de pagina die je gebruikt om het drankje te bestellen.
Focus Drink verdedigt zich in een reactie door erop te wijzen dat ze op verschillende plaatsen op hun website, waaronder de homepage en in de FAQ, wél verklaren welke stoffen dat effect zouden hebben. Maar dat is volgens het FAVV niet voldoende, gezien Focus Drink dat niet doet op de productpagina.
Daarnaast beschouwt het FAVV ook de naam "Focus Drink" als een algemene gezondheidsclaim. "Focus Drink is een bedrijfsnaam en verwijst niet naar een claim", klinkt het bij Focus Drink. "Merknamen die een verband suggereren met de gezondheid worden ook beschouwd als een gezondheidsclaim. Ze moeten dus vergezeld gaan van een specifieke gezondheidsclaim die is toegestaan of "on hold" staat. Zie ook de FAQ van de FOD Volksgezondheid (vraag 12) ", aldus het FAVV.
Het FAVV gaf de bevindingen door aan hun Nederlandse tegenhanger, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), gezien de producent in Nederland gevestigd is. Wat zij met die melding zullen doen, blijft afwachten.
Conclusie
YouTuber Acid bracht eind vorige maand samen met het Nederlands bedrijf Focus Drink een drankje op de markt genaamd 'Go Acid Focus Drink'.
Het drankje is volgens de makers "goed voor de concentratie" en "draagt bij tot vermindering van vermoeidheid".
Wettelijk gezien mogen de makers die claims maken.
Toch zijn gezondheidsexperten en Testaankoop kritisch. Er zitten niet genoeg werkzame stoffen in één flesje om een merkbaar effect te hebben.
We beschouwen de bewering dat het drankje helpt bij de concentratie en vermoeidheid tegengaat als eerder onwaar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS:
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).


