Europa stelt de ontbossingswet, voluit de Europese regelgeving voor ontbossingsvrije producten (EUDR), voor een tweede keer met een jaar uit. De wet moest eind deze maand van kracht worden, maar dat zal nu pas eind volgend jaar gebeuren. Kleine en middelgrote bedrijven krijgen nog een half jaar extra uitstel.
Opnieuw uitstel voor Europese ontbossingswet: voorlopig kan je niet weten of er bos gesneuveld is voor je chocolade, vlees of papier
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Europa stelt de ontbossingswet (EUDR) voor een tweede keer met een jaar uit. De wet treedt nu pas eind 2026 in werking.
Kleine en middelgrote bedrijven krijgen nog eens 6 maanden extra uitstel.
De wet wordt versoepeld: voortaan moeten alleen bedrijven die het eindproduct verkopen, bewijzen dat hun producten ontbossingsvrij zijn.
De Belgische houtindustrie is trevreden met de beslissing. Greenpeace reageert dan weer ontgoocheld.
"Een belangrijk keerpunt in het wereldwijde gevecht tegen ontbossing", zo noemde de vorige Europese Commissie de ontbossingswet nog in 2022, toen die aangekondigd werd. De EUDR moest garanderen dat er geen waardevol bos meer zou sneuvelen voor producten zoals rundvlees, chocolade, koffie of printpapier die op de Europese markt belanden. Milieuverenigingen reageerden opgetogen en noemden de EUDR "baanbrekend" en "historisch".
Maar 3 jaar later lijkt Europa er lang niet meer zo happig op. Eigenlijk had de wet eind vorig jaar al in voege moeten treden, maar dat werd toen op de valreep met een jaar uitgesteld. En in september bleek dat er nieuw uitstel op til was. De Europese Commissie voerde aan dat het bijhorende IT-systeem nog niet klaar was waarin bedrijven de herkomst van hun producten zouden moeten registreren.
En dat uitstel komt er nu ook. De ontbossingswet zal pas eind volgend jaar in voege treden. Kleine bedrijven krijgen er nog 6 maanden bovenop, en zullen er pas vanaf juni 2027 aan moeten voldoen. Daarover hebben het Europees Parlement en de Europese Raad gisterenavond een akkoord bereikt.
De wet wordt ook versoepeld. Zo zullen niet meer alle producenten in de hele keten moeten bewijzen dat hun producten ontbossingsvrij zijn.
Neem nu soja, waarvoor veel tropisch regenwoud sneuvelt. Daarbij zijn niet alleen de fabrikanten van bijvoorbeeld veevoeder betrokken, maar ook de boeren die de soja telen en de verwerkers. In de vorige versie van de wet moesten al die partijen garanties kunnen voorleggen, maar nu zullen alleen nog de bedrijven die het eindproduct verkopen dat moeten.
Daarnaast krijgt de Europese Commissie tot 30 april de tijd om te onderzoeken hoe de regelgeving verder vereenvoudigd kan worden.
Het uitstel en de versoepelingen moeten "exploitanten, handelaars en autoriteiten de kans geven om zich voldoende voor te bereiden", zegt de Raad van de Europese Unie in een persmededeling.
Houtsector tevreden
"Eindelijk snapt Europa dat we duidelijkheid nodig hebben", zegt Karla Basselier, CEO van de Belgische koepel van de houtverwerkende industrie Fedustria. "Het EUDR-systeem creëerde onnodig veel lasten. Dat veroorzaakte frustratie bij de producenten en gaat zelfs in tegen het doel om ontbossing tegen te gaan."
Volgens Basselier hebben vooral kleine en middelgrote bedrijven baat bij de vereenvoudiging. Anders dan grote bedrijven hadden die immers niet altijd de middelen om te investeren in software of mensen. "Maar ik ga ervanuit dat sommige grote bedrijven, zoals Ikea, gewoon verder zullen gaan met hun inspanningen zoals voorzien."
"Want voor alle duidelijkheid: bedrijven staan achter de ontbossingswet. Volgend jaar moeten we wel degelijk van start kunnen gaan, mits de afgesproken versoepelingen."
België onthoudt zich
Europarlementslid Sara Matthieu (Groen) noemt het uitstel dan weer "rampzalig". "Door dit dossier te heropenen heeft de Commissie een doos van Pandora geopend. Elke maand uitstel betekent dat we opnieuw een stuk van de laatste regenwouden verliezen — en dat is iets wat Europeanen absoluut niet willen."
Europa heeft een grote verantwoordelijkheid om een oplossing te vinden voor ontbossing
Philippe Verbelen, Greenpeace
WWF noemt de beslissing "onverantwoordelijk". De milieuorganisatie schat dat elk jaar uitstel 16,8 miljoen ton CO2 extra veroorzaakt. Om die uitstoot ongedaan te maken, zijn er 2 keer zoveel bomen nodig als België telt.
Greenpeace is dan weer "ontgoocheld en verontwaardigd", zegt bossenexpert Philippe Verbelen. "Ontbossing is een zeer dringend probleem waar Europa een belangrijke rol in speelt, en dus ook een verantwoordelijkheid in heeft om een oplossing te zoeken. Maar men lijkt dat vergeten. Bovendien creëert men juridische onzekerheid voor bedrijven en landen die al hadden geïnvesteerd om zich klaar te maken voor de wetgeving."
Verbelen heeft wel een goed woord over voor de rol die België gespeeld heeft. "Samen met Spanje en Nederland waren wij een van de lidstaten die de wet zijn blijven verdedigen. Ons land is niet gewoon meegegaan met de druk van Oostenrijk en Duitsland, landen met een veel grotere bosbouwsector dan België."
België heeft zich wel onthouden in de stemming binnen de Raad.
