Hoe Carrefour concurrent Colruyt een hak zet door op zondag alle winkels open te doen

Enkele dagen na geruchten dat Carrefour België zou kunnen verlaten, meldt de Franse supermarktketen dat het na maanden onderhandelen een akkoord heeft bereikt met de vakbonden: vanaf 18 januari zullen álle Carrefours elke zondagochtend open zijn. 

De ongeveer 600 zelfstandige Carrefour Market- en Express-winkels waren al langer op zondag open, maar vanaf volgend jaar zal je 's zondags ook boodschappen kunnen doen in de 43 eigen supermarkten en 40 hypermarkten van Carrefour. 

De winkels gaan open op zondagvoormiddag van 8 tot 12 uur, en het huidige personeel mag zelf kiezen of het op zondag wil werken. Dat bevestigt woordvoerder Regine Van Tomme aan VRT NWS.

Waarom ijverde Carrefour er zo hard voor om alle winkels op zondag te openen? “Het is goed voor 3 partijen", zegt Van Tomme. "Voor de klanten, onze medewerkers en uiteraard voor onszelf”.  Volgens Van Tomme zijn de klanten in de eerste plaats vragende partij. “Zij willen graag boodschappen doen in het weekend.” 

Daarnaast is de bereikte deal ook goed voor de Carrefourmedewerkers maakt Van Tomme zich sterk, omdat een evenwichtige deal is bereikt.

Zo zal het bestaande personeel op vrijwillige basis op zondagvoormiddagen worden ingezet. Daartegenover staat een premie van 50 procent, meer maaltijdcheques en enkele extra vrije weekenden. Op die manier wordt gewaakt over de balans tussen werk en privé.

En what’s in it voor Carrefour zelf? “Het is belangrijk om onze marktpositie te versterken en ook consistentie te creëren doorheen heel ons netwerk. Want nu wordt het duidelijk voor de klant: voortaan zullen álle winkels van Carrefour op zondagochtend open zijn, ook de grote vestigingen.”

"Dit zou een keerpunt kunnen zijn voor Carrefour", zegt Pierre-Alexandre Billiet. "En dan vooral in de strijd om marktaandeel." Billiet is professor retailmanagement aan de Solvay Business School en CEO bij Gondola , een kennisplatform over retail. “Als je op zondag niet open bent, mis je toch wel een belangrijk deel van de bezoeken en ook van de omzet.”

De kwartjes zijn gevallen bij de supermarkten toen Delhaize al zijn winkels op zondag opende. "Sindsdien is het een belangrijke winkeldag geworden. Belangrijker dan iedereen aanvankelijk dacht."

De ‘winkelprofessor’ schat dat 5 à 10 procent van de supermarktbezoeken tegenwoordig op zondagochtend gebeuren, waarvan 40 procent tussen 10 uur 's ochtends en 12 uur 's middags. Volgens Billiet gaat dit ten koste van de supermarktbezoeken op maandag, maar tegelijk levert het een winst op in verkoopvolume. 

“Op zondag doen we niet enkel meer lastminute-aankopen, zoals een brood of een gebakje. Het gaat echt over volle karretjes die de winkels buiten rijden, omdat de consument op zondag meer tijd heeft”, stelt Billiet.

Daar denkt Carrefourconcurrent Colruyt toch anders over. Voor de Belgische supermarktketen is het sop de kool nog niet waard.

Bij Colruyt zijn enkel de winkels in toeristische regio's, zoals aan de Belgische kust of in de Ardennen, zondagochtend open en dat ook enkel in het toeristisch seizoen. Voor de andere winkels is een opening op zondag niet rendabel, laat Colruyt weten.

"Een gemiddelde klant die zondag inkopen doet in een Belgische supermarkt, besteedt 27 euro. Op andere dagen is dat 35 euro en zelfs 70 euro bij Colruyt. Met kastickets van 27 euro kan Colruyt zijn winkels niet op een rendabele manier openen op zondag", klinkt het op de hoofdzetel in Halle.

Colruyt is volgens winkelprofessor Billiet de grote verliezer van de zondagsopeningen van de concurrentie, omdat ze daar te lang gewacht hebben met openen op zondag. “Niet uit naïviteit, maar simpelweg  omdat Colruyt altijd heeft geweigerd om onrendabele beslissingen te nemen.” 

“Terwijl Carrefour en Delhaize volop inzetten op groei in marktaandeel en trafiek, kijkt Colruyt net als de discounters Aldi en Lidl naar rendabiliteit. Eerder is dat een slimme strategie geweest, merkt Billiet op. 

Nu worstelt de supermarktketen met een catch-22, een paradoxaal vraagstuk, net als Aldi en Lidl: “Als ze op zondag openen, is het een niet-rendabele zet, maar als ze het niet doen, verliezen ze marktaandeel. Kan Colruyt zich in de huidige context veroorloven marktaandeel te verliezen? Dat vraagt Billiet zich hardop af.

Tegelijk merkt Billiet op dat de zondagsopeningen slechts tijdelijk een voordeel geven aan de Carrefours en Delhaizes.

“Hun omzet zal alleen heel hoog zijn op zondag zolang niet álle winkels geopend zijn. Het is een voordeel zolang Colruyt, Aldi en Lidl niet open gaan op zondag. Als iedereen op zondag open zou gaan, zit je met een bijkomende sociale kostprijs voor eenzelfde omzet.” 

De vraag is dan ook of en wanneer Colruyt, Aldi en Lidl op zondag open zullen gaan. “Want als dat gebeurt, wordt het weer een gelijkspel voor iedereen. Dan start het spel terug vanaf 0. Dan moet iedereen nieuwe voordelen gaan zoeken ten opzichte van de concurrentie.”

Het grote probleem van Colruyt, maar ook deels van Carrefour, is dat de loonkosten bij hen gevoelig hoger liggen. Omdat ze hun winkels zelf uitbaten en niet met zelfstandig filialen werken, zitten ze in een ander paritair comité.

“Doordat de verschillende supermarkten in verschillende paritaire comités zitten, is er eigenlijk oneerlijke concurrentie”, duidt Pierre-Alexandre Billiet. “De zelfstandige uitbater van een franchise-winkel zal bijvoorbeeld 18 euro per uur betalen. Voor hetzelfde werk kost het Carrefour 30 euro per uur.”  

Om een gelijk speelveld te krijgen roept Colruyt dan op tot een harmonisering en versimpeling van de bestaande paritaire comités in de handel. Intussen hoopt Colruyt de daling van zijn marktaandeel te temperen door zijn kleinere Okay-supermarkten vanaf januari op zondag te openen.