Wat de regering precies als brutoloon telt, zal voor veel werknemers bepalen of ze al dan niet getroffen worden door de aftopping van de index de komende jaren. Vooral bij arbeiders kan het een groot verschil maken: een groot deel van hun loon bestaat uit premies. De sectoren willen duidelijkheid over de maatregel, die al in januari in zou gaan.
Tellen premies mee voor berekening 'centenindex'? Voor tienduizenden arbeiders kan dat groot verschil maken
De regering wil de komende jaren 2 keer de index aftoppen. Wie meer dan 4.000 euro bruto per maand verdient, zal haar of zijn loon minder zien stijgen dan normaal als het leven duurder wordt.
De index is een zeer complex systeem, met grote verschillen per sector. Zowel wat betreft berekening als timing. Voorlopig zijn er weinig details, maar die zijn wel cruciaal om te bepalen wie zijn index precies afgetopt ziet.
Wat is het brutoloon?
Het is vooral afwachten wat de regering precies als 'brutoloon' zal beschouwen. Gaat het om het contractueel vastgelegd basisloon of neemt de regering ook verschillende premies en toeslagen in rekening.
Vooral voor arbeiders kan die berekenmethode een groot verschil maken. Zij zien hun basisloon vaak aangevuld met premies voor nacht- of weekendwerk, omdat ze in ploegen werken of als ze gevaarlijk werk uitvoeren.
Arbeiders in bouw en chemie
HR-dienstverlener Securex berekende hoeveel arbeiders hun index afgetopt zouden zien, afhankelijk van de berekeningsmethode. In vervoer en voedingsnijverheid verdient bijna niemand meer dan 4.000 bruto zonder premies. Tellen ze die wel mee, dan gaat het om ongeveer 10 procent.
Ook in de bouw, chemie en metaalnijverheid zijn de verschillen groot. Soms zelfs tot een verdubbeling. De berekeningsmethode kan voor tienduizenden werknemers een verschil maken. In de bouw en metaalnijverheid zijn opgeteld bijvoorbeeld zo'n 240.000 mensen aan de slag.
Bovendien is er nog een andere onzeker factor voor arbeiders. Zij verdienen in tegenstelling tot de meeste bedienden niet elke maand hetzelfde bedrag. Voor sommigen kan dat soms dus net onder of net boven het plafond zijn dat de regering wil instellen.
Andere cijfers per sector die Securex heeft, tonen aan dat vooral bedienden de aftopping van de index zullen voelen. Dat is logisch, omdat ze meestal meer verdienen dan arbeiders. Ook in sectoren als hotels, de kleinhandel en de zorg liggen de percentages van het aantal mensen dat meer dan 4.000 euro bruto verdient veel lager dan in andere sectoren.
Wat met deeltijds en voltijds?
Er blijft ook onduidelijkheid over het verschil tussen mensen die deeltijds en voltijds werken. Het lijkt erop dat voor iedereen hetzelfde plafond van 4.000 euro zal gelden. Sociale secretariaten vragen zich af of dat juridisch standhoudt: mensen die halftijds werken, maar in verhouding meer verdienen dan iemand die voltijds aan de slag is en 4.000 euro bruto verdient, zien hun index niet afgetopt.
De Wever garandeerde vorige week in het parlement dat "de inspanning voor iedereen gelijkaardig moet zijn, ongeacht het mechanisme of moment van indexering."
Bij de sociale secretariaten klinken ook vragen over de timing. Op 1 januari zal het loon van meer dan een half miljoen Belgen geïndexeerd worden. Dat dat met toepassing van de centenindex zal gebeuren, lijkt onwaarschijnlijk.
"De kans dat dat lukt, is bijzonder klein, in de zin van waarschijnlijk onmogelijk. De complexiteit van het dossier én de parlementaire procedure vragen meer tijd dan enkele weken", zei Geert Vermeir, juridisch expert van SD Worx, gisteren bij persagentschap Belga.
Vanavond komt het kernkabinet van de federale regering samen om de zogenoemde 'losse eindjes' van het begrotingsakkoord te bespreken. Daar zullen ook de details van de aftopping van de index op tafel komen.