De systematische fraude van thuisverpleegkundigen waarover controleurs spreken, valt niet te zien in cijfers van de Christelijke Mutualiteit (CM). Dat zegt voorzitter Luc Van Gorp in De Ochtend op Radio 1. Controleurs van de CM stellen bij 4 op de 10 gerichte controles vast dat er te veel werd aangerekend.
CM-voorzitter Luc Van Gorp ontkent systematische fraude bij thuisverpleegkundigen: "Niet te zien in onze cijfers"
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Waarover gaat dit?
Een tweetal weken geleden werd thuisverpleegkundige Stefanie Sander aangehouden op verdenking van grootschalige sociale fraude. Ze zou jarenlang fictieve prestaties hebben doorgegeven aan de overheid en zo (onterecht) uitbetaald zijn door de ziekenfondsen.
VRT NWS kon cijfers inkijken van controles over verschillende mutualiteiten heen. Daaruit blijkt dat bij 7 op de 10 gerichte controles in de thuisverpleging te hoge kosten worden vastgesteld. Het gaat om controles waarbij al een vermoeden van overfacturatie bestond. Het Wit-Gele Kruis springt er bovenuit, vertellen verschillende controleurs.
"Het is welletjes geweest", zegt Luc Van Gorp, zelf verpleegkundige en voorzitter van de Christelijke Mutualiteiten (CM). "Er wordt heel snel gezegd dat iets fraude is, maar wij kunnen op basis van onze cijfers alleen maar vaststellen dat er niet systematisch gefraudeerd wordt."
Hij is niet te spreken over wat hij framing van thuisverpleegkundigen in de media noemt. Het Wit-Gele Kruis klaagde die "heksenjacht" gisteren nog aan in een open brief.
Wanneer kan je spreken van fraude?
Uit onderzoek van VRT NWS bleek eerder al dat controleurs bij 7 op de 10 gerichte controles de patiënt moeten afscoren. Dat wil zeggen dat de patiënt minder zorg nodig heeft dan de verpleegkundige heeft doorgegeven. Die zorgscore hangt samen met de financiële vergoeding die de thuisverpleger krijgt.
Controleurs van de CM deden dit jaar al 4351 controles. In 4 op de 10 gevallen werd vastgesteld dat er te veel werd gefactureerd. Ook hier ging het om gerichte controles. Volgens Van Gorp gaat dat niet altijd om fraude.
Als een controleverpleegkundige vaststelt dat een patiënt 1 score te hoog geregistreerd is, dan is dat geen fraude
Luc Van Gorp, voorzitter CM
"Een patiënt die net uit het ziekenhuis komt, krijgt vanzelfsprekend een andere score dan een patiënt die na 2 maanden nog wondzorg nodig heeft", legt Van Gorp uit. "De verpleegkundige schat die situatie in en registreert de patiënt in niveau A, B of C, waar telkens andere vergoedingen tegenover staan."
En dat is wat mutualiteiten controleren, volgens Van Gorp. "10 procent van de mensen wordt gecontroleerd. Als een controleverpleegkundige vaststelt dat een patiënt 1 score te hoog geregistreerd is, dan is dat geen fraude. Pas als een patiënt niveau C krijgt en eigenlijk niveau A is, wordt het problematisch."
"Belangrijk dat we zorgverleners op de juiste manier honoreren": CM-voorzitter na fraude bij thuisverpleegkundigen
De controleurs waarmee onze redactie kon spreken, gebruiken een breder begrip van "fraude". Ze zien niet alleen te duur gefactureerde zorgen. Er worden ook prestaties aangerekend die helemaal niet worden uitgevoerd, zeggen ze. Volgens de controleurs haalt ook niet elk ziekenfonds de doelstelling van 10 procent van zwaar zorgbehoevende patiënten die moeten worden gecontroleerd.
RIZIV-nummer schrappen
Als er gefraudeerd wordt, moeten daar sancties tegenover staan, vindt Van Gorp.
Al wijst hij op een gebrek aan slagkracht bij de mutualiteiten vandaag. "We kunnen enkel aangeven dat er iets niet lijkt te kloppen bij een bepaalde zorgverlener. Qua sanctie kunnen we ook enkel het bedrag terugvorderen, maar geen extra boetes opleggen."
Daarom staat hij achter het voorstel van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit): voortaan moeten controleurs ook een proces-verbaal kunnen opmaken.
En ook het RIZIV-nummer moet sneller kunnen worden ingetrokken. Een idee dat de topman van de Rijksdienst zelf ook steunt, maar in de zorgsector zelf niet goed ontvangen wordt.
"Het blijft me verbazen dat de zorgsector op zijn achterste poten gaat staan als die maatregel ter sprake komt", aldus Van Gorp. "Het ligt gevoelig omdat de hele sector dan precies onderuitgehaald wordt, maar het is juist een heel krachtig instrument om goed van kwaad te onderscheiden."
Want dat had in de zaak-Sander wel degelijk een verschil gemaakt volgens hem. "We hadden veel sneller en gerichter actie kunnen ondernemen door haar RIZIV-nummer in te trekken. Dan had ze niet meer kunnen factureren."
Inzicht in systeem
Over Sander is hij kort: "Als je verpleegkundige bent, raakt deze zaak je heel erg. Je beroep vertrekt niet vanuit een verdienmodel, wel vanuit een zorgrelatie met patiënten. Ze zou nooit van haar leven nog verpleegkundige mogen zijn."
Als we op deze manier verderdoen, dan moeten we ons binnen 10 jaar niet afvragen waar alle zorgverleners zijn
Luc Van Gorp, voorzitter CM
Hij hoopt dat dankzij deze crisis duidelijk wordt hoe het systeem werkt. "We moeten beter beseffen dat gezondheidszorg geld kost. Het geld van de belastingbetaler moet goed en correct besteed worden."
Daarvoor ligt een plan op de tafel: verpleegkundigen moeten per uur vergoed worden. "Dat voorstel is meer dan 10 jaar geleden gelanceerd om de financiële drijfveer eruit te halen. De oefening moet nog starten en zal 2 jaar duren. Ik kijk uit naar de resultaten, want dat zou heel wat problemen kunnen oplossen."
Van Gorp betreurt wel dat de hele sector nu in een slecht daglicht komt te staan. "Als we op deze manier verderdoen, dan moeten we ons over 10 jaar niet afvragen waar alle zorgverleners zijn. Ze stappen vandaag benauwd in en uit hun wagen, omdat ze vies bekeken worden als goed werkende verpleegkundige. Dat is niet oké", besluit hij.
