In 2024 zijn wereldwijd 11 miljoen mensen besmet met de mazelen, dat zijn er 800.000 meer dan in het jaar voor de covidpandemie losbrak. 95.000 mensen zijn aan het virus overleden, vooral kinderen jonger dan 5. Dat blijkt uit een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Nochtans ging het lange tijd de goede kant op: het aantal doden is met 88 procent gedaald sinds 2000. De laatste jaren stijgt het aantal besmettingen opnieuw sterk.
Wereldwijd 95.000 doden door mazelen in 2024, vooral kinderen jonger dan 5
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Bijna overal ter wereld zijn de mazelen weer aan een opmars bezig. In de Europese regio van de WHO (daar hoort de EU bij, maar ook landen als het Verenigd Koninkrijk, Rusland en Turkije) is het aantal besmettingen vorig jaar met 47 procent gestegen tegenover 2019. In het Midden-Oosten zelfs met 86 procent. Enkel in Afrika is er een daling, met 40 procent.
In totaal zijn vorig jaar zo'n 11 miljoen mensen besmet, bijna 800.000 meer dan vóór corona. "Mazelen is het meest besmettelijke virus ter wereld en deze cijfers tonen opnieuw hoe het virus elk gat in onze verdediging weet te vinden", zegt directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus van de WHO. "Door kinderen te vaccineren kunnen we uitbraken vermijden, levens redden en de ziekte zelfs volledig uitroeien."
De WHO en kinderrechtenorganisatie Unicef schatten dat vorig jaar 84 procent van de kinderen wereldwijd een eerste prik tegen de mazelen heeft gekregen. "Maar amper 76 procent heeft een tweede dosis gekregen", klinkt het. Dat is een lichte verbetering tegenover het jaar ervoor, maar nog altijd te weinig.
"Meer dan 30 miljoen kinderen zijn niet genoeg beschermd tegen mazelen. Driekwart leeft in Afrika en Oost-Mediterraanse regio's (vooral landen in het Midden-Oosten, red.), vaak in fragiele en kwetsbare conflictgebieden." Voor groepsimmuniteit en om ervoor te zorgen dat het mazelenvirus onder controle blijft, is een vaccinatiegraad van 95 procent nodig.
Dodelijke ziekte
Ondanks het stijgend aantal besmettingen, waren er vorig jaar 88 procent minder sterfgevallen door mazelen dan in 2000. Dat komt volgens de WHO omdat de besmettingen vooral stijgen in landen waar toegang tot gezondheidszorg en voeding is verbeterd.
Toch zijn vorig jaar nog altijd 95.000 mensen gestorven aan de ziekte, vooral kinderen jonger dan 5 jaar. Mazelen veroorzaken de typische rode vlekken, maar er kunnen ook ernstige complicaties ontstaan, zoals een longontsteking, stuipen, blindheid en hersen(vlies)ontsteking. Er wordt geschat dat 1 tot 3 mensen per 1.000 gevallen overlijden aan mazelen.
Uitbraken in Vlaanderen
Afgelopen zomer waren er ook in Vlaanderen twee uitbraken van de mazelen. In Antwerpen raakten zo'n 138 mensen besmet, in Limburg 37. Sindsdien zijn er geen nieuwe uitbraken meer geweest, zegt Joris Moonens van het Departement Zorg. "We krijgen elke maand een 10-tal meldingen van besmettingen. Dat komt overeen met het basisniveau. Vaccineren blijft dus wel belangrijk om uitbraken te voorkomen."
Volgens Moonens heeft een recente bewustmakingscampagne bij dertigers en veertigers ervoor gezorgd dat veel mensen zich opnieuw hebben laten vaccineren tegen mazelen. Mensen die geboren zijn tussen 1970 en 1985 hebben vaak maar één dosis van het vaccin gekregen en zijn dus niet levenslang beschermd.
In de Verenigde Staten woedt de ergste mazelenepidemie in 30 jaar. Dit jaar alleen al zijn er 1.800 besmettingen met mazelen geregistreerd. 3 mensen hebben de ziekte niet overleefd.
