Wordt Europese ruimtevaart onafhankelijker van Elon Musk? België stapt met bijna 1 miljard euro naar ESA-overleg

Alle EU-lidstaten zitten mee aan tafel om te bespreken hoeveel geld ze gaan investeren in nieuwe ruimtevaartprogramma's de komende 5 jaar. 

"Er zijn vaste programma's waar landen in investeren, vaak wetenschappelijk onderzoek. En dan kan elk land ook nog een aantal ruimtevaartprogramma's kiezen waar ze extra nadruk op willen leggen", zegt Wim De Maeseneer, die het onderwerp volgt voor VRT NWS. "Ze bepalen de Europese ruimtevaartprioriteiten."

Dat klinkt als iets ver van ons bed, maar de ruimtevaart beïnvloedt ons dagelijks leven. "We gebruiken elke dag onze smartphone, we bellen, surfen op het internet, navigeren, checken het weer in onze app, dat zijn allemaal zaken die via satellieten gebeuren", verheldert De Maeseneer.

"We zijn dus heel afhankelijk van die technologie, en we zijn kwetsbaar." En dat beseft het Europees Ruimteagentschap maar al te goed. "Twee derde van alle satellieten zijn in handen van Elon Musk. Dus Europa wil meer inzetten op onafhankelijkheid."

"Amerika bespaart nu ook heel erg, terwijl we daar heel veel mee samengewerkt hebben." En dan is er ook nog onze kwetsbaarheid tegenover Rusland. "Die hybride oorlog speelt zich voor een stuk af in de ruimte. Denk aan het vliegtuig van eurocommissaris Von Der Leyen dat onlangs te maken kreeg met een verstoord navigatiesysteem, of de Russische propaganda die plots te zien was op Baby TV."

"Intussen zijn landen als China en India aan een inhaalbeweging bezig." ESA krijgt het dus moeilijk. Maar België zal bijna 1 miljard euro op tafel leggen, zo'n 10 procent meer geld dan de voorbije jaren.

Een opvallende wending, want de Belgische ruimte-industrie had pas nog meermaals gewaarschuwd dat er een besparing aan zat te komen die honderden jobs bedreigde. Enkele dagen voor de begroting werd afgeklopt, deed nog het gerucht de ronde dat het budget gehalveerd werd. En dat voor een land dat historisch veel geld investeert in ESA en het als eerder klein landje helemaal niet slecht doet.

Blijkbaar heeft minister Vanessa Matz de regering dan toch kunnen overtuigen om niet te besparen op dit budget. "Ons land telt meer dan 100 ruimtevaartbedrijven, dat gaat over duizenden jobs. En de ruimtevaart heeft een grote impact op ons dagelijks leven", zegt minister Vanessa Matz.

Op de vraag hoe ze haar collega's overtuigde, verwijst ze vooral naar wat het opbrengt. "Elke euro die we investeren levert 3 euro op voor onze economie."

De Maeseneer legt uit hoe dat werkt: "De ESA werkt met een systeem: elke euro die je investeert, krijg je terug onder de vorm van contracten. Bij ons is dat op vlak van wetenschap: we hebben wetenschappers die werken met gegevens van telescopen, de hoofdonderzoekers van de Europese satelliet die rond de zon draait zitten bijvoorbeeld bij ons."