Verschillende cipiersvakbonden zullen vanaf 1 december alleen nog de meest essentiële taken uitvoeren in de gevangenissen. Dat staat in een brief aan minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V), waarover De Standaard bericht en die ook VRT NWS heeft ingekeken. Met de actie willen ze de minister aansporen om iets te doen aan de overbevolking en het personeelstekort.
Gevangenisvakbonden voeren vanaf 1 december enkel essentiële taken uit: "Overbevolking leidt dagelijks tot spanningen"
De cipiers zullen alleen de 9 basistaken vervullen die ook bij een staking moeten worden gegarandeerd: maaltijden, hygiëne (douches), medische zorg, minstens één uur in de openlucht, contact met familie, advocaatbezoek, consulair bezoek, levensbeschouwelijk contact en vrijlating.
"De overheid dwingt het personeel met de dag om de basiswet te overtreden, en dit op meerdere punten. Dit leidt tot agressie, gebrek aan hygiëne, hoge werkdruk, veiligheidsproblemen", staat te lezen in de brief van vakbond ACOD.
"Tegen het einde van dit jaar zullen er 13.500 gedetineerden in onze gevangenissen zitten en we vrezen dat dit cijfer nog zal oplopen tot 14.000. Dit is onaanvaardbaar voor ons", klinkt het. Daarnaast blijft het "statutaire personeelskader afnemen, met gevolgen die zich op alle niveaus laten voelen, zoals op de opleiding van de nieuwe personeelsleden die in dienst treden".
Die overbevolking veroorzaakt "dagelijks spanningen en stress, lokt agressie uit tegenover het personeel en onder de gedetineerden, die in mensonwaardige omstandigheden moeten leven". "Bovendien is België al geregeld veroordeeld voor deze bewezen omstandigheden", merkt de vakbond nog op.
De socialistische vakbond stelt de leden te zullen ondersteunen bij de uitvoering van de basistaken. "Het spreekt voor zich dat we de lokale directies en de representatieve vakorganisaties de mogelijkheid laten om overleg te plegen over de manier waarop deze taken in hun inrichtingen zullen worden uitgevoerd."
De brief gaat enkel uit van ACOD, maar volgens vakbondsafgevaardigde Robby De Kaey zullen ook de andere bonden meedoen. "Ofwel doen we het samen, ofwel niet. Ik heb begrepen dat we het samen gaan doen."
De liberale vakbond VSOA bevestigt intussen dat ze zich achter het initiatief scharen. Bij ACV klinkt het dat men de oproep steunt, maar wil kijken naar wat de minimale dienstverlening inhoudt gevangenis per gevangenis.
Gevangeniswezen heeft begrip, maar kan niet akkoord gaan
"We kunnen niet akkoord gaan met de structurele afbouw van het detentieregime van gedetineerden", reageert directrice-generaal van het Gevangeniswezen Mathilde Steenbergen.
Het gevangeniswezen erkent dat de huidige situatie volledig onhoudbaar is en vraagt dringend en snel noodmaatregelen. "Wij begrijpen en steunen de vraag van de vakbonden om niet langer in onmenselijke omstandigheden te moeten werken en mensen op te sluiten in situaties die niet langer aanvaardbaar zijn. Deze bezorgdheden zijn terecht en verdienen onmiddellijke aandacht", zegt Steenbergen.
"Toch kunnen wij niet akkoord gaan met de structurele afbouw van het detentieregime van gedetineerden", voegt ze daaraan toe. Volgens Steenbergen brengt een dergelijke afbouw de veiligheid van de samenleving in gevaar, omdat er dan niet langer kan worden gewerkt aan rehabilitatie en reclassering.
"Daarnaast is het regime essentieel voor dynamische veiligheid, wat betekent dat we actief kunnen werken aan toezicht, begeleiding en interactie met gedetineerden, niet alleen op basis van fysieke of statische maatregelen. Dit is ook cruciaal voor de veiligheid van ons personeel. Studies tonen aan dat enkel focussen op statische veiligheid, zoals muren en sloten, onvoldoende is en de veiligheid van zowel personeel als gedetineerden onvoldoende garandeert."
Beluister het gesprek met Robby De Kaey in De Ochtend
