Deze Belg helpt kleine landen om op te boksen tegen de grote tijdens de klimaatonderhandelingen: "Geen enkel land mag achtergelaten worden" 

"Madagascar is een land uit het Globale Zuiden", vertelt Van Vaerenbergh. "Zulke landen beschikken niet altijd over mensen met de nodige expertise. Ze kunnen ook niet altijd de kosten betalen om met veel mensen naar de klimaatconferentie te komen."

Van Vaerenbergh vertelt het aan de ingang van de enorme conferentiezaal waar de 30e VN-klimaatconferentie doorgaat. We zijn er een luchtje gaan scheppen, even weg van het alomtegenwoordige kunstlicht en de airco die de vergaderzaaltjes domineren.

Het advocatenkantoor van Van Vaerenbergh verleent die dienst pro bono - zonder dat ze er geld voor vragen, dus. "Daardoor heeft Madagascar genoeg mensen op de COP om alle onderhandelingen te volgen die tegelijk lopen, en die vaak heel technisch zijn. Zo zorgen we dat het speelveld gelijk blijft, en dat zij met gelijke wapens kunnen onderhandelen als de landen die veel meer mogelijkheden hebben."

Wat doet hij dan precies? "We helpen hen bij het maken van tussenkomsten of voorstellen die ze op papier moeten zetten, of om contacten te leggen met andere landen."

Daar heb je genoeg diplomaten en technici voor nodig. Maar zonder hulp van mensen zoals Van Vaerenbergh zou Madagascar slechts met 8 delegatieleden naar de klimaatconferentie afzakken. "Maar dankzij ons kunnen er daar nog 3 mensen bij."

Ter vergelijking: België stuurt alleen al 30 politici en onderhandelaars. De hele Belgische delegatie, met ook activisten, wetenschappers en mensen uit het bedrijfsleven, telt 80 man.

Die 3 extra mensen maken voor Madagascar dus echt een verschil. "Dat betekent dat je minder zaken moet laten schieten tijdens de onderhandelingen, dat je gemakkelijker kan opvolgen wat er gebeurt en er op tijd bij kan zijn."

Madagascar kan zelf maar 8 delegatieleden sturen omdat het de kosten gewoon niet kan ophoesten. "De VN voorziet wel fondsen, maar alleen al de vluchten zijn voor zo'n land onbetaalbaar. België heeft dan weer vakbonden, ngo's, noem maar op. Die kunnen daar gemakkelijker zelf voor betalen."

Maar geld is niet het enige probleem. De taal is dat ook. "In Madagascar spreken ze Malagassisch en Frans. Maar hier gebeurt alles in het Engels, en dan nog eens op een hoog niveau, met diplomaten die zeer taalvaardig zijn."

Onderhandelingen op de COP zijn dan ook een echt taalspel. Landen kunnen bijvoorbeeld beslissen dat ze iets "zouden kunnen" doen, "zullen" doen, "zullen streven" om iets te doen, iets "moeten" doen... Beslissingen worden "erkend", "bevestigd", "ondersteund", "benadrukt" of "overwogen", en ga zo maar door.

Welk woord precies gekozen wordt, bepaalt hoe dwingend een afspraak is. Het gaat dus echt om de kern van de zaak. "Maar voor de landen die wij versterken, is dat moeilijk. Wij moeten de minister helpen om statements te schrijven en de delegatieleider helpen bij haar tussenkomsten."

"Ik kan hier als jurist mijn hart ophalen, maar voor hen gaat het om zaken die levensbelangrijk zijn. Krijgen ze toegang tot alle fondsen? Als ze geld willen voor bijvoorbeeld projecten om hun kust te beschermen of aangepaste gewassen aan te planten, krijgen ze dan voorrang op landen die dat gemakkelijker kunnen betalen?"

"Je moet goed begrijpen: Madagascar is het armste land ter wereld waar geen oorlog of burgeroorlog woedt. Dat is een bijna onwerkelijke situatie, eten en drinken voorzien is er een bijna dagelijkse strijd."

"Zij hebben amper de tijd of de capaciteit om klimaatprojecten die in aanmerking zouden kunnen komen voor fondsen, aan te geven. Klimaatbeleid voeren is voor hen dus moeilijk."

"Maar dankzij onze aanwezigheid hier kunnen we hen op z'n minst helpen om dat soort dossiers voor te bereiden, en ervoor te zorgen dat ze niet vergeten worden. Er wordt hier tijdens de onderhandelingen vaak gezegd: 'No country can be left behind' (Geen enkel land mag achtergelaten worden, red.). Wel, daarin proberen wij dus een verschil te maken."