Al sinds 2017 wist het RIZIV van de sociale fraude door een thuisverpleegkundige in Houthulst. Toen vond een controle plaats en kreeg ze een sanctie. Dat bevestigt minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (Vooruit). Gisteren bleek dat de thuisverpleegkundige, Stefanie Sander, mogelijk voor miljoenen aan valse facturen doorgaf. Het RIZIV heeft weet van nog 193 andere dossiers van sociale fraude.
Ziekenfondsen en RIZIV wisten al sinds 2017 dat thuisverpleegkundige sjoemelde met facturen
Samenvatting:
Het RIZIV wist al sinds 2017 van sociale fraude door een thuisverpleegkundige uit Houthulst. De vrouw stelde mogelijk voor miljoenen aan valse facturen op en werd gisteren aangehouden.
Bij het RIZIV zijn nog 193 andere dossiers rond sociale fraude bekend, over verschillende beroepsgroepen heen.
Er komen verschillende verstrengingen om zo'n fraude in de toekomst te bestrijden, zoals een maximum aantal patiënten per dag. Daarnaast zal het facturatienummer kunnen worden geblokkeerd als het RIZIV fraude vaststelt.
Jarenlang zou de thuisverpleegkundige uit het West-Vlaamse Houthulst onbestaande prestaties hebben gefactureerd. Het parket nam bij een huiszoeking 17 luxevoertuigen, luxegoederen, onroerende goederen en cash in beslag. De mutualiteiten vallen niet uit de lucht. "Ze stond al op onze radar", zegt Paul Callewaert van het socialistische ziekenfonds Solidaris.
Hoe lang was de fraude bekend?
In 2017 voerde het RIZIV, het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering, een controleonderzoek uit bij de thuisverpleegkundige. Dat schrijft Het Laatste Nieuws en bevestigt minister van Sociale Zaken Vandenbroucke (Vooruit). Dat leidde toen ook tot een sanctie, zegt het kabinet van de minister.
Ziekenfondsen voeren steekproeven uit, of ze gaan af op alarmsignalen. Dan gaan ze bij patiënten thuis na of de zorg die op de facturen staat ook daadwerkelijk werd geleverd. Daarnaast controleren ze of het aantal aangegeven bezoeken overeenstemt met wat er in werkelijkheid heeft plaatsgevonden.
Via die controles viel het oog van de ziekenfondsen dus op deze verpleegkundige. "We hebben haar daarop aangesproken, maar ze heeft dat genegeerd", bevestigt Luc Van Gorp van de Christelijke Mutualiteit (CM). Het RIZIV bevestigt dat Sander de aanmaningen om de bedragen terug te betalen naast zich neerlegde. Uiteindelijk stapte het RIZIV naar het gerecht. Daar ligt dus nu het onderzoek.
Moeten de controles niet strenger?
De vraag rijst nu of de vrouw niet eerder gestopt had kunnen worden. Volgens minister Vandenbroucke deed het RIZIV alvast wat wettelijk mogelijk was. "Er is geld teruggevorderd. De vrouw heeft ook enkele terugbetalingen gedaan. En er zijn boetes opgelegd", zegt Vandenbroucke.
Daarnaast kreeg de verpleegkundige een verbod opgelegd om te werken met een "derdebetalersregeling". Daarbij wordt de zorgverlener, in dit geval de thuisverpleegkundige, rechtstreeks betaald door het ziekenfonds. "Maar ze vond altijd nieuwe truken uit", zegt de minister.
Hoe vaak komt zo'n fraude voor?
Bij het arbeidsauditoraat in Gent lopen nog onderzoeken naar 3 à 4 andere zelfstandige thuisverpleegkundigen, naast het onderzoek rond de verpleegkundige uit Houthulst. Het gaat telkens om verpleegkundigen uit het West-Vlaamse, verneemt onze redactie. Ook bij het arbeidsauditoraat in Antwerpen lopen een handvol opsporingsonderzoeken naar thuisverpleegkundigen uit de regio Antwerpen en Limburg.
De grootteorde van de mogelijke fraude van andere West-Vlaamse thuisverpleegkundigen zou kleiner zijn. Toch is het niet de eerste keer dat sociale fraude van deze schaal aan het licht komt. "We hebben in het verleden al eens een jaar gehad waarin we 20 miljoen euro hebben kunnen recupereren", verklaart Callewaert van het socialistische ziekenfonds.
We hebben in het verleden al eens een jaar gehad waarin we 20 miljoen euro hebben kunnen recupereren
Paul Callewaert, Solidaris
Ook in Antwerpen lopen er een handvol onderzoeken. In Antwerpen is er ook al eens een vonnis geweest tegen een thuisverpleegkundige die voor ongeveer 50.000 euro fraude pleegde. Ook in Leuven en Halle-Vilvoorde zijn er in het verleden al dossiers geweest, maar daar lopen op dit moment geen zaken.
De mutualiteiten en het RIZIV merken ook een toename van het aantal fraudegevallen. Momenteel liggen er bij het RIZIV 193 dossiers, over alle beroepsgroepen heen, dus niet enkel bij thuisverpleegkundigen.
Welke oplossingen zijn er?
Om fraude tegen te gaan, werden eerder al identiteitscontroles ingevoerd. Verpleegkundigen moeten bij bepaalde zorgverrichtingen de identiteitskaart van de patiënt inlezen. Mogelijk sjoemelde Sander ook hiermee en nam ze identiteitskaarten van patiënten mee naar huis om ze daar in te lezen.
Minister Vandenbroucke (Vooruit) kondigt vandaag verschillende bijkomende maatregelen aan om sociale fraude in de toekomst beter aan te pakken. Zo zal er vanaf 2026 een "aanrekenplafond" gelden: thuisverpleegkundigen zullen maximaal voor een beperkt aantal patiënten per dag een factuur kunnen doorgeven.
Daarnaast zullen patiënten beter worden ingelicht van facturen die op hun naam worden uitgeschreven. "Zelfs als ze zelf niets hebben moeten betalen, zullen ze een bericht krijgen", zegt Vandenbroucke. Zo zullen valse facturen sneller opvallen.
"Het is een extra administratieve hindernis, maar wel broodnodig", zegt Van Gorp van de CM. Bij de CM hebben ze ook al een meldpunt ingericht waar mensen met vermoedens van sociale fraude terechtkunnen.
Ook binnen het RIZIV wil men het tempo opvoeren. Er wordt gevraagd om een kaderwet die toelaat het RIZIV-nummer te schorsen zodra intern voldoende is vastgesteld dat een zorgverlener fraude heeft gepleegd.
Vandenbroucke wil ook daaraan tegemoet komen. "In de toekomst zal het RIZIV het nummer waarop iemand facturen stuurt, meteen kunnen stoppen", zegt de minister vandaag. Dat zou moeten vermijden dat fraudeurs aan het werk kunnen blijven tot er een uitspraak is door een rechter.
