Dakwerkers Ivan en Serhii worden uitgebuit in België: "Zelfs huisdieren behandelen ze beter"

Ivan woont in Oekraïne wanneer hij beslist op zoek te gaan naar een beter leven. Hij regelt een Poolse werkvergunning, maar zijn werkgever heeft andere plannen. "Toen ik aankwam in Warschau, stond de bus richting Brussel al klaar. We zijn niet eens 1 dag in Polen gebleven", vertelt hij. 

Op de bus zoekt hij wat op over zijn bestemming: België. "Ik wist er niet veel over. Op het internet vond ik Manneken Pis, chocolade en 460 biersoorten terug." 

Hij belandt op een camping in Kasterlee. Het blijkt een vakantiepark te zijn vol buitenlandse arbeiders, midden in de bossen. "We leefden met 8 mensen in 1 container. Nu, veel luxe had ik ook niet verwacht." 

Over contracten en een visum moet hij zich geen zorgen maken volgens zijn werkgever. Hij zou dat allemaal in orde brengen. Ook zijn loon wordt afgeklopt: Ivan zal als dakwerker 5 euro per uur verdienen. 

"Ik wist toen niet dat ik veel minder dan het minimumloon zou verdienen. 5 euro per uur is al 5 keer meer dan ik in Oekraïne zou verdienen. Dus ik was tevreden. Na 9 maanden werk zou ik nog 10.000 à 12.000 euro naar huis kunnen sturen, omdat ik zoveel werkte." 

Al zag hij dat geld nooit: "Af en toe kregen we eens 20 of 50 euro, soms 100. Dat was het. Op 9 maanden tijd verdiende ik net geen 3.000 euro. Ik kan dit niet anders omschrijven dan crimineel", besluit Ivan. 

"Er werd ons een appartement beloofd en gratis huisvesting. We zouden met maximaal 4 vrouwen op dat appartement slapen en 7 à 8 uur per dag moeten werken."

2 Slowaakse vrouwen besluiten het risico te nemen. Ze gaan in Oostende zelfstandig aan de slag als poetsvrouw en komen terecht in een appartement met 8 vrouwen in totaal. 

"Soms werken we wel 22 uur. Niet altijd natuurlijk, maar het gebeurde wel. Ik heb nooit minder dan 13 uur per dag gewerkt en dat 3 maanden lang, 7 dagen op 7."

Ook de Oekraïense Serhii werkt in België via een Pools bouwbedrijf. Tot hij van een dak valt tijdens het werk en in het ziekenhuis belandt. "Alles was verbrijzeld. Mijn sleutelbeen en linkerarm waren gebroken. Die laatste is met ijzer aan elkaar gezet." 

Serhii ligt maar liefst 33 dagen in een coma. Van zijn werkgever is geen spoor, want die heeft hem niet verzekerd voor zulke ongevallen. 

Nu, 5 jaar later, is het voor Serhii zelfs nog moeilijk om zijn schoenen aan te krijgen. Zonder verzekering kon hij niet revalideren. "Alles doet pijn. Elke dag. Ik ben er intussen aan gewend geraakt en hoop dat ik ooit nog kan werken. Of dat zal lukken, weet ik niet. Ik voel me mindervalide."

"Wat ze met mij deden, doen ze zelfs niet met dieren in Europa. Huisdieren krijgen nog opvang en worden behandeld, maar ik werd gewoon achtergelaten. Mijn werkgever hoopte dat ik zou overlijden. Als er geen mens is, is er ook geen probleem natuurlijk." 

"Ik weet niet of je hen nog mensen kan noemen. Er zit niets menselijks in", besluit Serhii.  

In een gebouw in Diest treft de Pano-redactie een grote groep Brazilianen en Portugezen aan. Ze zijn allemaal collega's met hetzelfde probleem: hun werkgever ging failliet na een gerechtelijk onderzoek naar zwart geld en fraude. 

Een werkgever die hen bovendien een mooi salaris beloofde, en gratis verblijf.

Het bleek allemaal een leugen: "We betalen 350 euro voor een bed. In ons contract stond nochtans dat we een huis en een auto zouden krijgen. Nu moeten we voor alles betalen. Het is niet correct. Ze behandelen ons slecht, alsof we honden zijn."

Nu hun werkgever ook nog failliet is, zitten veel van die werknemers in een bijzonder onzekere situatie. Ook hun verblijfsdocumenten zijn niet in orde: "Om hier te blijven, heb je een A1 (document dat bewijst dat je in een ander land verzekerd bent, red.) nodig."

Hun werkgever heeft hen die A1 nooit gegeven. "Ze zei ons uit de buurt te blijven van politiecontroles, dus ze weet dat we niet in orde zijn."