De nieuwe Pano-reportage naar tuchtprocedures aan de Vlaamse universiteiten toont volgens Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) aan dat de onderwijsinstellingen een gekend probleem niet zelf de baas kunnen. Demir zal de tuchtprocedures aan alle universiteiten en hogescholen laten doorlichten en waar nodig bijsturen. Ze pleit - net als experts - voor de oprichting van een onafhankelijk tuchtorgaan.
Minister Demir laat tuchtprocedures Vlaamse universiteiten en hogescholen doorlichten: "Professoren staan niet boven de wet"
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
We krijgen veel reacties op de Pano-reportage. Wie melding wil maken van grensoverschrijdend gedrag, kan daarvoor terecht bij het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend gedrag . Elke universiteit heeft ook een meldpunt of externe preventiedienst waarbij je terechtkan.
3 jaar nadat Pano had blootgelegd dat verschillende universiteiten niet hard genoeg optreden tegen grensoverschrijdend gedrag van professoren suggereert een nieuwe Pano-reportage dat er sindsdien niet heel veel gewijzigd is.
Verschillende universiteiten hebben hun procedures op scherp gezet, maar dat volstaat voor Demir niet. "Professoren staan niet boven de wet", zegt ze in De Ochtend op Radio 1. "De tijden waarin alles intern werd geregeld, zijn voorbij."
Demir zal zo snel mogelijk - "dat moet de komende 6 maanden gebeuren " - de tuchtprocedures aan alle Vlaamse universiteiten en hogescholen laten doorlichten en waar nodig bijsturen.
Minister Demir wil onafhankelijke doorlichting van tuchtprocedures bij universiteiten
Onafhankelijk tuchtorgaan
Sinds 2022 zijn meldpunten en klachtenprocedures verbeterd, maar de nieuwe Pano-reportage toont aan dat interne tuchtprocedures zelden leiden tot zware straffen. Experts pleiten voor een extern tuchtorgaan om strenger op te kunnen treden tegen toxisch gedrag. Een piste die Demir zeker niet uitsluit.
"In de privésector zou je om dwingende reden worden ontslagen", reageert de minister op de voorbeelden die in de reportage worden aangehaald.
Een professor aan de UGent die schuldig werd bevonden aan financiële fraude, wetenschappelijke fraude en grensoverschrijdend kreeg door de tuchtraad enkel een graadverlaging opgelegd. "Die strafmaat roept vragen op. We voelen met z'n allen aan dat dit niet kan."
Ze hebben de kans gekregen in 2022: men ging het oplossen en dat is duidelijk niet gebeurd
Zuhal Demir (N-VA), Vlaams minister van Onderwijs
Een onafhankelijk tuchtorgaan zou volgens Demir ook sneller meldingen kunnen behandelen. "Waarom moet een procedure altijd jaren duren", vraagt ze zich af. "Het onderzoek moet precies verzuipen in het geheel in de hoop dat melders het vergeten."
"Dit dossier sleept al jaren aan", hekelt de minister. "Ze (de universiteiten, red.) hebben de kans gekregen in 2022. Ik vond toen al dat men te laks was, maar men ging het oplossen en dat is duidelijk niet gebeurd."
Verschillende universiteiten hebben sinds de vorige Pano-reportage nieuwe rectoren. Jan Danckaert (VUB) en Petra De Sutter (UGent) geven in Pano aan dat ze openstaan voor de oprichting van een onafhankelijk tuchtorgaan. "De nieuwe rectoren zijn klaar om de ramen en gordijnen open te zetten zodat er nieuw licht kan binnenkomen", oordeelt Demir.
CD&V wil hoorzitting organiseren in Vlaams Parlement
De Vlaamse christendemocraten van CD&V, die samen met de N-VA van minister Demir en de socialisten van Vooruit deel uitmaken van de Vlaamse regering, willen een hoorzitting organiseren in het Vlaams Parlement over de aanpak van grensoverschrijdend gedrag en machtsmisbruik in het hoger onderwijs.
"Vandaag staan we niet waar we moeten staan. Het is nu tijd om de kant van de slachtoffers te kiezen", schrijft de partij in een persbericht.
"De universiteiten moeten tonen wat ze de afgelopen twee jaar hebben gedaan", schrijft de partij in een persbericht. Daarnaast moet ook de minister in eigen boezem kijken. Er is een Vlaams meldpunt Grensoverschrijdend gedrag opgericht, maar de minister gaf dit voorjaar al aan dat er bijna geen meldingen zijn. Dat is niet oké."
Studenten vragen "onafhankelijke en onpartijdige behandeling van klachten"
Veilig studeren is in gevaar, reageert de Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) op de nieuwe Pano-reportage. De VVS pleit voor 3 concrete zaken:
Beslissingen mogen niet in stilte genomen worden. Studenten moeten weten wat er gebeurt na een melding, welke stappen er volgen en wat hun rechten zijn. Alleen dan voelen slachtoffers zich serieus genomen.
Procedures moeten open en eerlijk verlopen. Voorzie de onafhankelijke en onpartijdige behandeling van klachten waarbij klachten van studenten, doctorandi en medewerkers niet bij dezelfde personen mogen terechtkomen. Betrek hierbij ook externe experten.
Zorg dat studenten betrokken worden bij alle aspecten van het beleid rond grensoverschrijdend gedrag, ook bij de (permanente) evaluatie en communicatie. Bevraag hierbij ook de brede studentenpopulatie. Als studenten niet betrokken zijn bij zulke beslissingen, blijft het gevoel dat beleid over hun hoofden heen gemaakt wordt.
