In de Verenigde Staten worden naast een nieuwe burgemeester in New York en andere steden ook 2 nieuwe gouverneurs verkozen: in Virginia en New Jersey. Meer dan in New York worden de verkiezingen in deze staten een graadmeter voor de steun die president Trump nog geniet en de kansen van de Democraten bij de volgende Congresverkiezingen.
Twee Amerikaanse staten kiezen nieuwe gouverneur: kunnen de Democraten de vruchten plukken van de afnemende steun voor Trump?
Freek Willems
Gepubliceerd:
Virginia en New Jersey zijn staten waar de Democraten over het algemeen sterk staan. Bij de presidentsverkiezingen van 2024 kantelde New Jersey echter bijna naar Donald Trump. En in Virginia is momenteel een Republikein gouverneur.
Maar als we de peilingen mogen geloven, krijgt nu zowel Virginia als New Jersey een Democratische gouverneur. Analisten kijken vooral uit naar het verschil met de Republikeinse kandidaten. Een groot verschil zou een opsteker zijn voor de Democraten, een klein verschil voor de Republikeinen.
In Virginia neemt de gematigde Democratische kandidate Abigail Spanberger het op tegen de zeer conservatieve Republikein Winsome Earle-Sears. Hij is momenteel vicegouverneur van gouverneur Glenn Youngkin. Maar die laatste mag niet deelnemen, omdat in die staat 2 opeenvolgende termijnen niet zijn toegelaten.
In Virginia wonen veel federale ambtenaren (de staat grenst aan Washington D.C.) en dat zou wel eens in het voordeel van Spanberger kunnen spelen. Volgens peilingen geven de meeste Amerikanen de Republikeinen namelijk de schuld van de shutdown, de gedeeltelijke sluiting van de federale overheid.
Vervelend voor Spanberger is dan weer dat in haar staat de Democratische kandidaat voor de post van 'attorney general' (de hoogste aanklager in een staat) in een schandaal verwikkeld is, wat ook op haar zou kunnen afstralen.
Ook in New Jersey dingt een gematigde Democrate naar het gouverneurschap. Mikie Sherrill neemt het op tegen de Republikein Jack Ciatterelli. Hij was al 2 keer kandidaat, maar verloor telkens.
In New Jersey beloven de verkiezingen spannender te worden dan in Virginia. Beide kandidaten mikken ook op dezelfde doelgroepen binnen het kiespubliek. De uitslag hier kan dan ook interessant zijn voor komende nationale verkiezingen.
Gevolgen voor shutdown?
De Democraten hopen dat de toenemende onvrede over het beleid van Trump kiezers in hun richting zal duwen. Met een duidelijk verschil winnen van de Republikeinen (minstens 10 procentpunten meer) zou een goed resultaat zijn en voor de Democraten het signaal dat ze de shutdown goed hebben aangepakt en ermee kunnen doorzetten.
Vooral in Virginia is het uitkijken naar het resultaat, waar dus veel federale ambtenaren wonen, die de gevolgen van de shutdown persoonlijk ondervinden.
Een nipte overwinning daarentegen zou bij de Democraten de twijfel kunnen voeden over de strategie die ze hebben toegepast. Dat benadrukken ook de Republikeinen: als het nipt wordt, is dat vooral een teken dat wij goed bezig zijn. De gouverneursverkiezingen zouden dus een invloed kunnen hebben op het verdere verloop van de shutdown, maar ook op langere termijn zijn ze belangrijk.
De verkiezingen van vandaag zijn namelijk de laatste voor de gedeeltelijke parlementsverkiezingen van eind volgend jaar (de zogenoemde midterms). Voor de Democraten wordt het heel belangrijk om te zien of het geduld van de kiezers met Trump inderdaad opraakt (zoals de peilingen aantonen) en of zij daar de vruchten van kunnen plukken.
Referendum in Californië
Naast burgemeestersverkiezingen in New York en andere steden en de gouverneursverkiezingen in Virginia en New Jersey, worden er in sommige staten ook referenda gehouden. Het referendum in Californië, 'Proposition 50', heeft allicht de meeste weerklank op nationaal niveau.
Gouverneur Gavin Newsom, een Democraat, wil dat het Democratische bestuur van de staat de komende jaren zelf de kiesdistricten kan hertekenen. Nu doet een onafhankelijke expertencommissie dat. In het referendum vraagt hij de bevolking om toestemming daarvoor.
Newsom doet dat omdat in verschillende staten met een Republikeins bestuur de kiesdistricten al hertekend zijn, in het voordeel van de Republikeinen. De aanpassingen (in de VS 'gerrymandering' genoemd) leveren hen wellicht meer zetels op in het federale Huis van Afgevaardigden.
Newsom wil "vuur met vuur bestrijden" en dus ook in zijn staat aanpassingen doorvoeren, die de Democraten meer zetels in het Huis van Afgevaardigden zouden moeten opleveren. Op die manier zou de gerrymandering in de Republikeinse staten tenietgedaan worden.
