"Onmogelijk te onderscheppen" en de test was een "groot succes". De Russische president Vladimir Poetin is lyrisch over zijn nieuwe 'supertorpedo' met de toepasselijke naam Poseidon. De torpedo, die eigenlijk een soort onderwaterdrone is, zou kunnen ingezet worden tegen kuststeden in Europa en Noord-Amerika. Wat weten we erover?
20 meter lang en bereik van 10.000 kilometer: dit is Poseidon, de nucleaire 'supertorpedo' van Rusland
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Rusland heeft de nucleaire onderwaterdrone Poseidon succesvol getest, volgens president Vladimir Poetin is het "onmogelijk te onderscheppen".
De Poseidon is zo'n 20 meter lang, kan tot 10.000 kilometer afleggen onder water en zou volgens Russische media kuststeden kunnen treffen met een kernkop tot 2 megaton, maar exacte details zijn niet publiek bekend.
"Er zijn geen aanwijzingen dat Poetin van plan is dit wapen in te zetten. Dit is een wapen voor een echte nucleaire oorlog," zegt Ruslandexpert Jan Balliauw (Egmontinstituut), die wijst op de strategische rol van kernwapens in de Russische politiek.
Rusland heeft de Poseidon getest en dat was "een groot succes". Dat is de boodschap van de Russische president Poetin aan de buitenwereld. Meer nog, de torpedo heeft een kracht die ruimschoots die van de Sarmat, een intercontinentale ballistische kernraket, overschrijdt. "Er is geen enkele manier om de Poseidon te onderscheppen", voegt hij toe.
De test werd gisteren uitgevoerd. "Voor het eerst konden we het niet alleen vanaf een onderzeeër lanceren met behulp van een boostmotor, maar ook het nucleaire aandrijfsysteem activeren." Een nieuwe fase dus, maar deze informatie maakt nog niet duidelijk in hoeverre het wapen operationeel is.
Bereik tot 10.000 kilometer
Even wat technische aspecten: de Poseidon is binnen NAVO-kringen gekend als de 'Kanyon'. Het is een torpedo, een wapen dat onder water wordt gelanceerd door een onderzeeër. Zulke vaartuigen kunnen ook ballistische (nucleaire) raketten afvuren, maar een torpedo blijft onder water, in tegenstelling tot zo'n raket.
Deze 'supertorpedo' - voor het eerst aangekondigd in 2018 - is zo'n 20 meter lang en heeft een diameter van ongeveer 2 meter. Dat is ongeveer de grootte van 2 stadsbussen. Het heeft een maximale snelheid van ongeveer 100 km/u en kan een diepte behalen van 1 kilometer.
De meeste frappante statistiek is het bereik van de torpedo: tot 10.000 kilometer. Dat zou mogelijk zijn door de nucleaire aandrijving. Die aandrijving zou dus recent succesvol zijn getest.
Het Russisch ministerie van Defensie heeft in 2018 beelden gedeeld van de torpedo:
Vanuit de oost- en westkust van Rusland kan het dus doelwitten raken in alle NAVO-landen, zowel in Europa als Noord-Amerika. Alle informatie zijn schattingen of via lekken van het Pentagon of Russische staatsmedia naar buiten gebracht, want de exacte informatie is niet publiekelijk gekend.
Over de kracht van de kernkop is er ook weinig officiële informatie. Sommige bronnen spreken over een kracht van 2 megaton TNT. Ter vergelijking: de Amerikaanse kernbom op Nagasaki in 1945 had een explosieve kracht van 21 kiloton TNT, 95 keer minder krachtig.
"Niet te onderscheppen"
Poetin pocht ermee: de mogelijkheid van de Poseidon om 'onzichtbaar' te zijn. De torpedo zou verschillende kenmerken hebben waardoor het moeilijk is om het tuig te detecteren. Net zoals onderzeeërs zou het in staat zijn om zich aan zeer hoge, maar ook zeer trage snelheden voort te bewegen.
Daarnaast zou de Poseidon ook in staat zijn het geluid na te bootsen van burgerschepen. Ook zo zou het radarsystemen of sonars kunnen omzeilen.
Er is wereldwijd geen enkel ander onbemand voertuig dat hieraan kan tippen
Russische president Vladimir Poetin
De Russische president spuwt met superlatieven. "Wat betreft snelheid en operationele diepte is er wereldwijd geen enkel ander onbemand voertuig dat hieraan kan tippen. Het is onwaarschijnlijk dat er in de nabije toekomst iets vergelijkbaars op de markt zal komen", aldus Poetin.
Russisch narratief
Dat een kernwapen inzetten grote gevolgen kan hebben, dat is een open deur intrappen. Wat de exacte gevolgen kunnen zijn van een ontsteking van deze kernkop, is niet volledig duidelijk.
Russische media spreken over een tsunamigolf van tientallen meters hoog, gevolgd door een enorme radioactieve wolk met destructieve gevolgen. Dat wordt door analisten stellig in vraag gesteld of zelfs onmogelijk geacht, maar het toont wel het narratief van Rusland.
Kernwapens als psychologisch oorlogswapen
Dreigen met kernwapens of de ontwikkeling ervan is niet nieuw. Dat zegt Jan Balliauw, Ruslandexpert bij het Egmontinstituut en oud-journalist van VRT NWS. "Al sinds de Koude Oorlog gebruikt Rusland kernwapens om macht uit te oefenen op de Verenigde Staten."
"Met conventionele wapens komt Rusland niet in buurt van de Verenigde Staten, maar met kernwapens proberen ze zich op een gelijk niveau te hijsen. Kernwapens zijn een belangrijk onderdeel van de Russische strategie."
Kernwapens zijn een belangrijk onderdeel van de Russische strategie
Ruslandexpert bij het Egmontinstituut Jan Balliauw
Dat Poetin hier nu mee op de proppen komt, kort na de voorstelling van de nucleaire ballistische raket Boerevestnik, is volgens Balliauw om de VS duidelijk te maken dat er "met Rusland niet mag gelachen worden".
De Ruslandkenner benadrukt wel dat er zorgen zijn over de ontwikkeling van zulke wapens. "Er is veel onzekerheid over de gevolgen ervan en hoe men zich hiertegen moet verdedigen."
Balliauw sust ook: "Er zijn geen aanwijzingen dat Poetin van plan is om dit wapen in te zetten. Dit zijn geen tactische nucleaire wapens, maar strategische. De eventuele kracht van zo'n kernkop is daarvoor te groot. Dit is een wapen voor een echte nucleaire oorlog." Maar die komt er vooralsnog niet aan, verzekert Balliauw.
