Op zoek naar vriendschap, geld en trucks: Donald Trump bezoekt Japan met goed gevulde wenslijst

"Ze heeft goede smaak", zegt Donald Trump. "Het is een hete truck."

De toon tussen Trump en Takaichi lijkt gezet: beide leiders hopen tijdens het bezoek van Trump aan Japan een "vriendschappelijke relatie" uit te bouwen. Dat de Japanse overheid zegt dat ze een vloot Amerikaanse Ford F-150 trucks wil kopen, zendt alvast een duidelijk signaal. Japan wil op een goed blaadje staan bij de Amerikaanse president, die alvast grote fan is van het idee.

Dat de brede trucks niet zo praktisch zijn in de smalle straten van veel Japanse steden neemt de regering er graag bij.

Het bezoek van Trump aan Japan is een eerste grote test voor Sanae Takaichi, de eerste vrouwelijke leider in de geschiedenis van het land. Ze bekleedt het premierschap nog maar sinds vorige week en de wankele coalitie waarvan zij aan het hoofd staat, maakt haar werk er voorlopig niet eenvoudiger op.

De steun van de Amerikaanse president zou haar premierschap alvast een duwtje in de rug kunnen geven. Mee in het voordeel van de nieuwe Japanse premier speelt dat ze ook wel de protegé genoemd wordt van Shinzo Abe, oud-premier van Japan en bondgenoot van Trump tijdens zijn eerste termijn. Daar zal Takaichi nu op proberen voort te bouwen.

Tijdens een telefoongesprek voorafgaand aan de trip feliciteerde ze Trump alvast met het staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël dat hij mee onderhandeld heeft, en dat lijkt zijn vruchten af te werpen. 

"Ik vond (Trump) een erg opgewekt en leuk persoon", zei ze enthousiast na het telefoongesprek. "Hij herkende me meteen en zei dat hij me nog kende als de politica om wie (voormalig) premier Abe veel gaf", vervolgde ze. "Ik heb de president gezegd dat ik er enorm naar uitkijk hem in Tokio te verwelkomen."

Ook bij Trump heeft het gesprek een goede indruk nagelaten. "Ze gaat het volgens mij geweldig doen", zei Trump aan boord van Air Force One. "Ze is een goede vriendin van meneer Abe, een groot man."

Achter het mom van vriendschap schuilt ook een economische agenda. Zo hoopt Trump om in Japan een bondgenoot te vinden om tegengewicht te bieden aan de toenemende Chinese invloed in de regio. Zowel de VS als Japan probeert de ambities van China te temperen, omdat de opkomst van Chinese elektrische auto's, kunstmatige intelligentie en geavanceerde computerchips hun economieën kan ondermijnen.

De Japans-Amerikaanse samenwerking krijgt heel concreet vorm in een grote investeringsdeal van 550 miljard dollar. Het vorige Japanse bestuur ging er in september mee akkoord honderden miljarden te investeren in de Verenigde Staten, en in ruil besloot Trump om de Japanse importheffingen te verlagen van 25 procent naar 15 procent.

Kleine kanttekening: Japan wil wel dat die investering vooral de Japanse bedrijven ten goede komt. De Japanse minister van Economie en Handel heeft nu een lijst opgesteld met innovatieve projecten om die investeringsdoelstelling te behalen.

En dan is er nog een ander heikel punt: de defensie-investeringen van Japan. Hoewel Japan geen NAVO-lidstaat is, wil Trump toch dat het meer investeert in defensie. Op dit moment investeert het land zo'n 1,8 procent van zijn bbp in defensie, maar volgens de Amerikaanse president moet dat bedrag in korte tijd verdubbelen. Het wordt voor Takaichi geen eenvoudige opdracht om dat verkocht te krijgen aan de Japanners die gebukt gaan onder inflatie en dalende lonen.

Tijdens het bezoek van Trump aan Japan is er ook ruimte voor symboliek.

Zo stond ook een ontmoeting met de Japanse keizer Naruhito op de planning. Voor Trump, die bekend staat niet vies te zijn van pracht en praal (en soms het verwijt krijgt zich als een koning te gedragen), was de ontmoeting een van de hoogtepunten van zijn trip aan Azië. Al was er van die keizerlijke pracht en praal wel niet veel te zien. Naruhito was gekleed in een simpel zwart pak, en de ontmoeting vond plaats in een simpele vergaderzaal van het keizerlijke paleis.

Voor Trump zou ook het vooruitzicht van Ford-trucks in de wolkenkrabberstraten van Tokio een symbolische overwinning betekenen. Zijn regering klaagt al langer dat Amerikaanse wagens nauwelijks voet aan de grond krijgen in het thuisland van Toyota, Honda, Nissan, Isuzu, Mitsubishi en Subaru.

In een interview met CNBC in september zei minister van Handel Howard Lutnick dat Japan geen Amerikaanse auto's wil kopen omdat "Chevys" populair zouden zijn bij Japanse gangsters.

Na zijn ontmoeting met Takaichi zal Trump een toespraak houden aan boord van het Amerikaanse vliegdekschip USS George Washington, dat in Japan voor anker ligt, en daarna dineren met zakenleiders. Trump vertrekt woensdag naar Zuid-Korea.