NAVO in de ban van 3 corruptiezaken, ook 3 Belgen opgepakt: "Vervelend nu we net miljarden gaan uitgeven"

Centraal in het verhaal staat het NAVO-aankoopagentschap in Luxemburg, het NATO Support and Procurement Agency (NSPA). Het telt ruim 1.500 medewerkers en voert dit jaar contracten uit voor zo'n 10 miljard euro. 

Bij een van de genoemde corruptiezaken pakte het federaal parket in mei 3 mensen op in ons land. "Het gaat om een 60-jarige munitiespecialist uit Bredene", weet Kristof Clerix, de Knack-journalist die het verhaal mee uitploos. "Die man heeft zelf nog bij dat NAVO-agentschap gewerkt, maar heeft daarna zijn eigen consultancybedrijven opgericht. Daarnaast heb je nog 2 andere Belgen die ook verdacht worden. Ze zijn alle 3 collega's geweest."

De 3 zouden volgens het onderzoek mogelijk vertrouwelijke informatie hebben doorgespeeld aan defensiebedrijven die lucratieve contracten bij de NAVO wilden binnenhalen. In dit geval gaat het over contracten rond vliegtuigen, helikopters, brandstof en munitie in de periode van 2021 tot 2025.

"Stel je bent een defensiebedrijf en je wilt verkopen aan verschillende NAVO-landen tegelijk, dan werk je best via dat Luxemburgse agentschap. Maar dan moet je wel voldoen aan allerhande regeltjes, dat is redelijk complex", legt Clerix uit.

Een defensiebedrijf doet dan al eens een beroep op een consultancybureau. "Die helpen bij de offerte. En dat mag ook. Maar als dat consultancybedrijf natuurlijk aan informatie kan geraken van binnenuit, wordt het spel niet meer eerlijk gespeeld. Dat is precies wat er wordt onderzocht: is er vertrouwelijke informatie gelekt vanuit Luxemburg? En hebben die Belgen daar een rol in gespeeld?"

Een van de drie verdachten zit vandaag nog in de cel, een tweede staat onder elektronisch toezicht, een derde is vrij onder voorwaarden.

Maar daarnaast zijn er nog 2 andere corruptiezaken komen bovendrijven. Daarbij gaat het om onderzoeken die geleid worden door het Amerikaanse ministerie van Justitie. Of beter: werden, want beide zaken werden afgelopen zomer plots stopgezet.

In mei had ons land Ismail T., een Turkse ex-militair en topman in de defensie-industrie, opgepakt op de luchthaven van Zaventem. Dat gebeurde op vraag van de VS. Hij zou hebben samengespannen met een Amerikaan die na een lange carrière bij de NSPA een consultancyfirma had opgericht. Die man werd in Zwitserland gearresteerd. Maar op 9 juli trok de VS plots de aanklacht in en mochten beiden zonder meer beschikken.

Op precies dezelfde dag trokken de Amerikanen volgens Knack de stekker uit een ander onderzoek rond steekpenningen. Bij dat verhaal waren 2 Griekse zakenlui in het vizier die werkten voor een Roemeens bedrijf dat logistieke diensten levert aan de marines van verschillende NAVO-lidstaten. 

"En als je dan vraagt aan het ministerie van Justitie in de VS hoe dat komt, blijven onze mails onbeantwoord", vertelt Clerix. "We zijn dan gaan aankloppen bij voormalige werknemers van het ministerie. Zij bevestigen: dat is wel heel vreemd. Volgens hen gaat het duidelijk over politieke inmenging."

Vanaf dan loopt het onderzoek van de journalisten dood, geeft Clerix toe. "Is dit inmenging? Door wie? Waarom? Vindt president Trump de strijd tegen corruptie minder prioritair? Of speelt er nog iets anders? Dat blijft onduidelijk."

Het blijft een feit dat de corruptieschandalen aan het licht komen op een moment dat de NAVO-landen net hun investeringen in defensie aan het opdrijven zijn. Een pijnlijke zaak, zegt Clerix.

"We gaan miljarden uitgeven aan bommen en granaten. Dan is het wel cruciaal dat dat belastinggeld correct wordt besteed. Als het centrale agentschap binnen de NAVO dat al die aankopen moet doen net in het oog van de storm staat, is dat wel bijzonder vervelend voor de NAVO."

De NAVO zelf geeft geen commentaar op de onderzoeken.