Dit zijn de relschoppers die de betoging in Brussel kaapten: "Zonder geweld luisteren ze niet meer" 

"De maatregelen die de Arizona-regering neemt, ruïneren het leven van gewone mensen. De maatregelen rond migratie zijn weerzinwekkend. De beperking van de werkloosheidsuitkering brengt duizenden mensen in financiële onzekerheid", zegt Jules. Hij is 21 en noemt zichzelf een marxist.

"Die maatregelen zijn niet minder dan institutioneel geweld. En dat geweld wordt nu beantwoord met geweld", zegt hij. "De manier waarop de vakbonden betogen in de straten, met muziek van Abba op de achtergrond, dat haalt niets meer uit. Er komt geen druk op de regering. Als de niet-gewelddadige weg niets meer uithaalt, krijg je dit."

Ze trokken dinsdag alle aandacht van de vakbondsbetoging naar zich toe: de relschoppers die vernielingen aanrichtten bij de Dienst Vreemdelingenzaken, het Hilton-hotel en de partijhoofdkwartieren van Vooruit en de PS. Maar wie zijn ze? Onze redactie kon spreken met 8 mensen die bij de rellen aanwezig waren. 

Het gaat van pro-Palestijnse manifestanten, anti-kapitalisten, ecologisten, feministen tot actievoerders voor een "menselijker migratiebeleid". Sommigen focussen op 1 thema, maar vaak wijzen ze op de verbanden tussen die thema's onderling. De meesten kunnen zich vinden in de gemeenschappelijke noemer "antifascistisch". Of kort: Antifa. 

Er zijn tal van kleine, losse collectieven betrokken bij het antifascistische blok in de betoging. We zien er vlaggen terugkeren van AFA Bxl, Front Antifasciste, Antifascistische Aktion en Classe Contre Classe. Vaak kleden ze zich in het zwart, om onherkenbaar te zijn. De zogenoemde 'black bloc'-tactiek. 

"Uit steun voor de anti-fascistische beweging van Brussel heb ik me ook in het zwart gekleed", zegt Félix (18), student en marxist. "En ja, ik heb een sjaal meegenomen om mijn gezicht te bedekken, want ik wil niet geregistreerd worden, laat staan gearresteerd", zegt Jules.

Nog een opvallende aanwezige: de 'One Piece'-vlag, een piratenvlag van een doodskop met een strohoed. "Dat is een verwijzing naar de animatiereeks 'One Piece', waar een piraat die vlag gebruikt in z'n verzet tegen corruptie. Veel van m'n vrienden zijn fan van 'One Piece'. Zo is het een symbool van verzet geworden dat internationaal opduikt", zegt Félix. 

Ondanks hun informele organisatievorm wezen sommige analyses met een duidelijke vinger naar 1 organisatie: de CCC, de extreemlinkse terroristische organisatie die aanslagen pleegden in de jaren 80 en waarbij verschillende gewonden en twee doden vielen. Eén van de spilfiguren van toen, Bertrand Sassoye, zou de huidige relschoppers inspireren. 

"We vinden het grappig dat de media denken te weten dat Sassoye ons aanvoert. Waar halen jullie dat zelfs?", zegt Veerle, een vrouwelijke actievoerder van 27 jaar. Sommigen kennen de CCC wel, of hebben al van Sassoye gehoord. Niemand die we spreken ziet hem als een voorbeeld om te volgen.

Dat ze niet strak in groepen zijn onder te verdelen, betekent niet dat de relschoppers slecht voorbereid waren. "Ik heb alle bewegingen van de politie live gevolgd via de site van Sécours Rouge (nog een van de betrokken collectieven, red.)", zegt Céline (31). 

"En ja, er was ook een juridische hulplijn van hen", zegt Jules. "Ik vind dat normaal. Als de politie zo fel haar macht misbruikt, is het logisch dat mensen zich informeren over hun rechten", zegt hij. 

Eén rode draad duikt op in het verhaal van de betogers die aanwezig waren bij de rellen. In hun visie zijn de vernielingen niet meer dan een reactie op geweld dat eerder gepleegd is, door de overheid en de politie. Sommigen begrijpen die vernielingen dan ook. Anderen steunen het. Nog anderen namen eraan deel. 

"Ik begrijp dat mensen met geweld reageren op geweld. En de politie is gewelddadig, is vernederend. Dan begrijp ik mensen die daarop reageren, op dezelfde manier", zegt Céline. Ze steunt de relschoppers die dinsdag de gevel van de Dienst Vreemdelingenzaken vernielden. Zelf hielp ze hen ter plaatse verzorgen, nadat de politie de rellen neersloeg.

Ze was ook aanwezig bij de vernielingen aan het Hilton-hotel. "Als ik daar zie dat iemand een vuilzak naar de politie gooit, zal ik lachen. Het is een reactie op de vernederingen die de politie ons dagelijks doet ondergaan", zegt Céline, die elke dag naar het pro-Palestijnse protest aan de Beurs in Brussel gaat. 

"Ik heb 2 jaar in een asielcentrum gewerkt, ik weet wat daar gebeurt. Ik zie hoe repressief en onmenselijk het asielbeleid wordt", zegt Tilly (27), die foto's nam voor 2 linkse collectieven uit de betoging. "Toen ik dan zag dat de Dienst Vreemdelingenzaken werd geviseerd, dacht ik: ja, dat is logisch." 

"Kijk naar wat recent gebeurd is met vier Palestijnen die aanwezig waren op de pro-Palestijnse betogingen aan het beursgebouw in Brussel. Ze werden opgepakt en naar een gesloten centrum gebracht", vult Céline aan.

Volgens de Dienst Vreemdelingenzaken verstoorden de Palestijnen de openbare orde en was dat politieoptreden niet gericht tegen de deelnemers aan de betogingen.  Daar zijn de actievoerders het niet mee eens. Ze zien nog andere aanwijzingen van een onmenselijk migratiebeleid: "Kijk naar Mahmoud, de Palestijnse man die vorige week zelfmoord heeft gepleegd in een gesloten centrum. En hij is niet de enige." 

De vernielingen aan het Hilton-hotel worden dan weer gekaderd binnen een "klassenstrijd", vertelt Jules, die ook de lobby van het hotel mee binnenging tijdens de rellen. "Hilton vertegenwoordigt een klasse die ons aanvalt. Het zijn die rijken voor wie de regering-Arizona werkt."

De betogers die we spreken zijn ook unisono in hun veroordeling van het optreden van de politie dinsdag. Zij omschrijven dat als "politiegeweld". Vooral het verhaal van Félix valt op. Hij is een van de mensen die op de grond ligt op de video hieronder. Let op, het gaat om harde beelden. 

"Zoals je ziet op de beelden werken ze met 4 agenten op mij in met een matrak", zegt Félix. "Dat is natuurlijk nergens voor nodig. Ik kan niet vechten, ik ben mager. 1 was voldoende geweest om me in bedwang te houden", zegt hij. 

"Nadien heeft een van de agenten mij meegenomen. Ik werd naar een ondergrondse parking aan Pacheco (in de buurt van de Dienst Vreemdelingenzaken, red.) gebracht. Daar is het politiegeweld verder geëscaleerd", aldus Félix. 

"Ik kreeg trappen in mijn gezicht, van schoenen. Eerlijk, ik dacht dat ik het niet zou overleven. Op de achtergrond hoorde ik het gekrijs van andere manifestanten. Na anderhalf uur hebben ze ons naar een busje gebracht, en zo zijn we naar het ziekenhuis gevoerd", vertelt hij. 

Félix houdt er een snee van zo'n 10 centimeter aan over op zijn schedel. Hij heeft volgens een arts 3 weken rust nodig, zegt hij. Hij is niet de enige die zwaar bebloed uit de confrontatie met de politie komt, dat tonen de beelden hieronder. 

De manifestanten verbazen zich over de anonieme manier waarop sommige agenten aanwezig waren,  "zonder identificatienummer, met een sjaal over hun gezicht". "Dat toont voor mij aan dat de politie op zoek is naar straffeloosheid. Als je jezelf niets te verwijten hebt als agent, ga je je gezicht niet bedekken", zegt Tilly. 

Volgens An Berger, woordvoerder van de federale politie, identificeert de politie zich hier wel, aan de hand van hun oranje armband. "Voor politieagenten in burger is er de regel dat ze vanaf het moment dat ze ingrijpen of dwangmaatregelen gebruiken, zich moeten identificeren als zijnde van de politie", zegt ze. "Maar als het door omstandigheden niet werkbaar is om zich te identificeren, is dat ook niet verplicht."

Het draagt bij tot het gevoel van sommige manifestanten dat de politie eender wat mag doen. "Kijk naar de dood van Fabian (de 11-jarige jongen werd deze zomer doodgereden na een politie-achtervolging, red.). Ook daar is de agent op vrije voeten", zegt Jules. "Als er geen verantwoording moet worden afgelegd door de politie, zullen mensen zich beginnen verzetten tegen de politie." 

Het gaat dus hard tegen hard. Wat willen de relschoppers daarmee bereiken? Leidt dat niet alle aandacht af van hun boodschap? "Ook met die vernielingen brengen we een boodschap over. Geweldloos protesteren, we horen daar de reacties op: ze kijken vanuit hun toren naar ons, en ze lachen ons uit", gelooft Céline. 

"Het is niet meer ons doel om gehoord te worden, om in een klassieke dialoog te gaan met politici", gaat Félix een stap verder. "We willen dat ze bang zijn van ons. Als ik dan zie dat Theo Francken voorstelt om relschoppers voortaan aan te pakken met geweren met rubberkogels, dan denk ik: jullie zijn dus bang. Dat is het doel." 

En de kosten om overheidsgebouwen te herstellen, draait de 'gewone man' daar niet voor op? "Ik denk niet dat ook maar iemand de kosten voor een paar nieuwe ruiten op zijn of haar loonbrief gaat voelen. Dat is niets in vergelijking met de besparingen van deze regering", zegt Félix. 

Toch zijn niet alle actievoerders met wie we spreken even overtuigd van die tactiek. Ook bij de antifascisten zijn er duidelijk gradaties. "Vreedzaam betogen volstaat niet meer, maar ik ben er niet zeker van dat het een goed idee was om dinsdag zo te handelen", zegt Tilly.

"Er waren oudere mensen en kinderen in de buurt. Die hebben ook het waterkanon en traangas over zich heen gekregen. Daarop hadden ze voorzien moeten zijn. Dat was niet verantwoord. Al denk ik dat de reactie van de politie die ouderen en kinderen ook in gevaar heeft gebracht", gelooft ze. 

Waar ligt dan de grens, en wie zorgt nog dat het geweld stopt? Daarover trekt iedereen die we spreken een duidelijke lijn: "Individuele mensen of politici zullen we nooit viseren", klinkt het. Maar met de visie van deze manifestanten en hun tactiek van actievoeren, lijken nieuwe botsingen met de politie in de toekomst onvermijdelijk.