Vlaams minister van Cultuur Gennez (Vooruit) over hervorming museumlandschap: "Onze collecties beter tonen aan grote publiek"

Minister Gennez kondigde eerder vandaag aan dat het Vlaamse museumlandschap grondig hervormd zal worden. Zo zal het S.M.A.K. in Gent bijvoorbeeld de collectie van het M HKA in Antwerpen overnemen en het nieuwe Vlaamse Museum voor hedendaagse en actuele kunst worden.

"We hebben meer ambitie voor onze musea", licht de minister toe in De Wereld Vandaag. "We willen hen internationaal laten schitteren en de collectie van de Vlaamse Gemeenschap echt beter presenteren en tonen aan het grote publiek."

"Hoe bereiken we mensen met kunst? Ik denk dat we daar 'out of the box' moeten denken en vooral ook internationaal hoger moeten mikken met de musea van Vlaanderen van de toekomst."

"We starten nu met een transitietraject dat moet landen in 2028. Daarbij willen we de 'back office' van onze musea volledig hertekenen, met een focus op de collectie", zegt ze. "Het gaat om professionalisering binnen de sector om meer te kunnen tonen aan het publiek."

De verschillende Vlaamse musea worden nu ingedeeld in 3 clusters, met het KMSKA, Mu.ZEE en S.M.A.K. als bakens. Binnen die clusters moeten musea vooral beter samenwerken om elkaar ook te versterken. "We gaan nieuwe samenwerkingen tot stand brengen en de overheid kan daarvoor het kader creëren", vertelt de minister.

"Zo is er het Museum Hof van Busleyden in Mechelen in de cluster van de Schone Kunsten. Dat wordt de Mechelse tegenhanger van het KMSKA, waar een deel van de collectie van Antwerpen morgen getoond kan worden. Zo benutten we de ruimtes die we hebben optimaal en zorgen we ervoor dat we onze collecties beter kunnen ontsluiten naar het grote publiek." Gennez oppert ook dat de naam van het museum kan veranderen in KMSKM.

Nadat vorige week al bekend werd dat de plannen voor het nieuwe Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen (M HKA) worden geschrapt, kondigde de minister vandaag aan dat het M HKA zijn museumfunctie zelfs zal verliezen en een internationaal kunstencentrum zal worden.

"We willen de hedendaagse beeldende kunsten een sterkere uitvalsbasis geven en het S.M.A.K. is daar een mooi voorbeeld van", zegt de minister. "Tegelijkertijd willen we dat het M HKA terugkeert naar de rebelse spirit die er in de beginjaren was."

"In de jaren 80 was het museum een broedplek voor hedendaagse kunstenaars, zoals Luc Tuymans. We willen dat het M HKA die rol opnieuw opneemt en vooral kansen biedt aan de jonge artiesten van vandaag. Het museum moet een huis worden dat zich veel meer richt op Antwerpen, Vlaanderen en de wereld. Nu is het M HKA te veel een gesloten huis, maar kunst moet net in het hart van de samenleving staan."

De hervorming van de musea komt er volgens de minister niet enkel vanuit een financiële overweging. "Je hebt natuurlijk die budgettaire context, daar moeten we niet flauw over doen. Dan is een nieuwbouw van 130 miljoen euro met oplopende bouwkosten niet evident."

"Maar dit is toch vooral een inhoudelijke keuze. Over de hertekening van onze musea wordt al 15 jaar gediscussieerd, maar eigenlijk zette men nooit door. Dat gaan we nu wel doen, vertrekkende vanuit de inhoud en met een focus op de kunstenaars. Ik kijk naar uit het traject dat we met de musea en de sector gaan doorlopen om onze musea echt naar een hoger niveau te tillen."

Wat deze hervorming betekent voor kleinere musea die niet in een cluster zitten en deze investeringen dus mislopen? "Er zijn natuurlijk ook lokale bevoegdheden", reageert Gennez. "We hopen dat de steden en gemeenten blijven investeren in alle mooie lokale instellingen."

"Maar we hopen ook dat deze hertekening van de musea in Vlaanderen kleinere spelers met een lokale functie kan inspireren", besluit ze. "Waar mogelijk kunnen we samenwerkingen ondersteunen. We staan aan het begin van dit traject en ook lokale spelers kunnen zeker komen aankloppen om dat verhaal mee vorm te geven."