Door de klimaatverandering zijn de Zwitserse gletsjers de voorbije 10 jaar een kwart van hun volume verloren. Bovendien versnelt het smelten. Dit jaar alleen al zijn ze met 3 procent gekrompen, door een gebrek aan sneeuw de voorbije winter en hittegolven in juni en augustus. Tegen het einde van deze eeuw dreigen zo goed als alle Zwitserse gletsjers helemaal verdwenen te zijn.
Zwitserse gletsjers zijn de voorbije 10 jaar met een kwart gekrompen, en het gaat steeds sneller
Dat blijkt uit metingen bij een 20-tal gletsjers. De inzichten van die metingen zijn vervolgens toegepast op de 1.400 gletsjers die Zwitserland nog telt. Het wetenschappelijk onderzoeksteam dat de Zwitserse gletsjers opvolgt, Glamos, publiceert de resultaten vandaag.
Glamos zegt dat er dit jaar "enorme" hoeveelheden ijs zijn gesmolten. Alleen in 2023, 2022 en 2003 smolt er nog meer weg.
Neem nu de iconische Rhônegletsjer, een van de beroemdste van Zwitserland. Die wordt "verwoest", zegt Matthias Huss, directeur van Glamos. Op sommige plekken heeft die de voorbije 20 jaar "100 meter dikte en meer" verloren. "Dat is erg indrukwekkend."
Het verlies gaat steeds sneller. In de periode 1990-2000 ging er een tiende van de ijsmassa verloren. Maar tussen 2015 en 2025 was het al bijna een kwart (24 procent).
Een probleem, want de Zwitserse gletsjers spelen onder andere een belangrijke rol voor de elektriciteits- en drinkwatervoorziening. Zelfs landen aan de Middellandse Zee zouden de gevolgen kunnen voelen, zegt Huss. Bovendien kunnen smeltende gletsjers bergen instabiel maken. Dat gebeurde bijvoorbeeld in mei, toen het Zwitserse bergdorp Blatten bedolven werd.
Bijna alle Zwitserse gletsjers in gevaar
Volgens de Zwitserse meteorologische dienst krijgt Zwitserland meer dan andere landen af te rekenen met de klimaatverandering. Zwitserland warmt 2 keer zo snel op als de rest van de wereld. Het gaat trouwens in heel Europa zo snel.
Als de wereld evenveel CO2 blijft uitstoten als vandaag het geval is, zullen zo goed als alle Zwitserse gletsjers gesmolten zijn tegen het einde van de eeuw, waarschuwt Huss. Nu al zijn er meer dan 1.100 verloren gegaan sinds 1970.
"We kunnen niet vermijden dat de gletsjers smelten", zegt Huss, "maar we kunnen het afremmen door gecoördineerde klimaatactie." Als de wereld erin slaagt om binnen de 30 jaar géén CO2 meer uit te stoten, zou ongeveer een derde van de Zwitserse gletsjers nog gered kunnen worden.
Dat komt min of meer overeen met wat nodig zou zijn om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden Celsius. Maar vandaag stijgt de wereldwijde CO2-uitstoot nog steeds jaar na jaar.
Eerder dit jaar waarschuwde een internationaal team van wetenschappers dat er wereldwijd dubbel zoveel gletsjers dreigen te verdwijnen als eerder werd aangenomen.
