Hoe de regering van Donald Trump duizenden webpagina’s over klimaat, gender en gezondheidszorg offline haalt

"COVID-19 is in een lab in Wuhan gemaakt." De overheidswebsite 'Covid.gov', ooit een officiële bron van informatie over het coronavirus, verwijst nu alleen nog naar een webpagina van het Witte Huis die de 'echte' oorsprong van het virus meent te ontmaskeren. Andere informatie over COVID-19 ligt moeilijker. De informatie van de oorspronkelijke overheidswebsite rond COVID-19 is verdwenen.

Of je nu rapporten over covid, klimaatverandering of informatie over mentale gezondheid wil, als Amerikaan is het niet meer vanzelfsprekend om die zaken te vinden op officiële overheidswebsites.

Er werden in de eerste weken na de inauguratie van Trump meer dan 8.000 webpagina's en meer dan 2.000 datasets van Amerikaanse overheidswebsites weggehaald. Sindsdien is een deel daarvan na gerechtelijk bevel teruggeplaatst, maar veel blijft verloren.

Bij de Amerikaanse volksgezondheidsinstantie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) werden in januari naar schatting meer dan 3.000 webpagina’s verwijderd. Onder andere informatie over HIV-preventie, voorbehoedsmiddelen, vaccinaties voor zwangere vrouwen en preventie van chronische ziektes werd van de website gehaald.

Lauren Ross, een Amerikaanse assistent-arts verloskunde en gynaecologie, vertelt aan VRT NWS bezorgd te zijn. "Specialisten die niet dagelijks anticonceptie voorschrijven, gebruiken die website als referentie om beslissingen te nemen." De verwijderde documenten die zij nodig heeft voor haar job, drukte ze af en verspreidde ze op haar afdeling. Een collega kon de pagina's nog downloaden voor ze offline werden gehaald.

In februari beval een federale rechter  dat de webpagina’s van de CDC terug online moesten. Veel van de verwijderde webpagina’s zijn daardoor nu terug, maar ze krijgen wel een opvallende boodschap mee. Hieronder tonen we daar een voorbeeld van. De laatste zin van de tekst luidt: "Deze pagina geeft niet de werkelijkheid weer en wordt daarom door de Administratie en dit Departement afgewezen."

Ross was niet op de hoogte dat de informatie weer online stond. Ze vernam het via onze redactie. Waarschijnlijk is ze niet de enige die niet had gemerkt dat sommige pagina's terug zijn. Haar departement ziet volgens haar een toename in consultaties rond anticonceptie, mogelijk omdat informatie moeilijker te vinden is.

Een andere verwijderde website is die van het Amerikaans gedragsgezondheidsagentschap Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA). Daar kon je vroeger datasets en webpagina's met informatie over geestelijke gezondheidsproblematiek en suïcidepreventie vinden.

Ook klimaatinstellingen deelden in de klappen. Volgens een in mei gepubliceerd executive order, genoemd ‘Restoring Gold Standard Science ’, zouden de instellingen vooral het "worst-case scenario van opwarming" gebruiken, gebaseerd op "heel onwaarschijnlijke assumpties".

De website van de US Global Change Research Program, globalchange.gov , waarop klimaatrapporten en interactieve kaarten worden gepubliceerd, is sinds juli niet meer bereikbaar, hoewel het programma wettelijk verplicht is elke vier jaar een klimaatrapport te publiceren."

Ook de Amerikaanse tegenhanger van het KMI, de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) werd genoodzaakt zijn website climate.gov  met datasets, artikels en interactieve kaarten offline te halen nadat de meeste werknemers achter het klimaatprogramma ontslagen werden. Wie nu naar de website surft, komt terecht op een plaatsvervangende webpagina  van het NOAA die verwijst naar de executive order.

Door die massale ontslagen bij het NOAA is dan weer sprake van een gat in de tabellen met wetenschappelijke data die de instelling bijhoudt. Belangrijke data die door de hele wereld gebruikt worden volgens ontslagen meteoroloog Tom Di Liberto. "Die gegevens krijg je nooit terug. Alle weermodellen zouden onmiddellijk minder goed werken. Dat zou verschrikkelijk zijn, want de hele wereld rekent daarop."

De Amerikaanse overheidsorganisatie voor Rampbestrijding, de Federal Emergency Management Agency (FEMA) probeerde dan weer het online materiaal te behouden door vagere namen te geven aan klimaatindicatoren en het woord klimaat weg te laten in bijvoorbeeld de 'Future Risk Index'. Maar ook die index , die het risico op extreem weer meet, werd verwijderd.

Door middel van executive orders met veelzeggende namen als bijvoorbeeld “Ending Radical and Wasteful Government DEI Programs and Preferencing. ” eiste Trump, al op de eerste dag van zijn aanstelling als president, dat elke overheidsinstantie alle woorden met betrekking tot diversiteit, gelijke kansen en inclusie (DEI) van zijn website verwijdert. 

Het personeel van NASA bijvoorbeeld, werd op 22 januari dit jaar verplicht alles te laten vallen om tegen het eind van de dag een lijst van DEI-gerelateerde woorden te schrappen van hun websites. Ook NASA’s hele ‘Office of Diversity and Equal Opportunity’ en bijhorende webpagina's werden opgedoekt.

Veel van die aanpassingen zijn publiek zichtbaar op Github, een website waar organisaties verschillende versies van teksten kunnen beheren. Op de foto hieronder zien we in rood wat verwijderd is en in groen wat er in de plaats komt.

De aanpassingen aan de IT-overheidswebsite Technology Transformation Services gebeurden volgens een betrokkene uit voorzorg: "Om een onderzoek te vermijden en de auteurs te beschermen."

Ook op het ministerie van Defensie, dat in september door Trump omgedoopt werd tot het ministerie van Oorlog moesten alle instanties, tegen 5 maart , "nieuwsartikelen, foto's en video's verwijderen en archiveren die DEI promoten.

Via een ander executive order genaamd “Defending Women from Gender Ideology Extremism and Restoring Biological Truth to The Federal Government ” schrijft Trump dat het Amerikaans beleid officieel twee geslachten erkent en dat overheidinstanties enkel de term geslacht, en niet gender mogen gebruiken.

Vervolgens haalde de Amerikaanse sociale zekerheid webpagina’s offline over de sociale zekerheid van LGBTQI+-personen en geslachtsverandering .

Verschillende andere overheidswebsites verwijderden ook informatie over discriminatie en gender.

Wat dan weer helemaal niet in het rijtje past, zijn de verwijderde data en webpagina's van het ministerie van Justitie. Trump verleende, op zijn eerste dag als president, gratie aan meer dan 1.500 aangeklaagden voor misdrijven tijdens de bestorming van het Capitool. Maar ook de webpagina's  en data over de zaak werden verwijderd.

Ook in september nog werd enkele dagen na de moord op Charlie Kirk een onderzoek van het ministerie van Justitie verwijderd. Het onderzoek  uit 2024 vond dat “sinds 1990 extreemrechtse extremisten veel meer ideologisch gemotiveerde moorden hebben gepleegd in de VS dan extreemlinkse of radicaal-islamitische extremisten.”

Het verwijderen van overheidswebpagina’s is op zich geen nieuw fenomeen. The Internet Archive, de organisatie achter ‘The Wayback Machine’ heeft een ‘End of Term’ archief waar ze alle inhoud van overheidswebsites aan het einde van elke presidentiële termijn opslaat sinds 2008. Het is op zich normaal dat een aantal webpagina’s vervangen worden door beleidsverandering van de nieuwe regering en webadressen veranderen soms om praktische redenen. 

Mark Graham, directeur van The Internet Archive, is teleurgesteld dat wetenschappelijk materiaal van overheidswebsites wordt verwijderd sinds de aanstelling van Trump. "Dit materiaal is gemaakt door de Amerikaanse overheid, betaald door Amerikaanse burgers en is bedoeld om iedereen van dienst te zijn." Een Japans steekproefonderzoek schat dat het aantal verwijderde overheidspagina's dit jaar al drie keer hoger ligt dan tijdens de Biden-administratie.