Vanaf 1 januari zullen geneesmiddelen die beloftevolle resultaten halen in klinische studies, sneller terugbetaald worden, nog voor ze officieel zijn goedgekeurd. Patiënten met ernstige of zeldzame aandoeningen zullen zo sneller toegang krijgen tot experimentele behandelingen.
Ons land zal experimentele medicijnen binnenkort sneller terugbetalen
In het kort:
Vanaf 1 januari worden experimentele geneesmiddelen met beloftevolle resultaten sneller terugbetaald, nog voor ze officieel zijn goedgekeurd.
"Wie ziek is, moet zo snel mogelijk de beste zorg krijgen", zegt minister Vandenbroucke.
Voor het nieuwe systeem wordt 25 miljoen euro vrijgemaakt, maar volgens een expert is dat bedrag waarschijnlijk onvoldoende. Vandenbroucke benadrukt dat het een startbudget is dat nog uitgebreid kan worden.
Je hoort of leest vaker schrijnende verhalen van mucopatiënten of kinderen met uitzonderlijke ziektes van wie de behandeling niet wordt terugbetaald, waardoor families plots zelf duizenden euro's moeten ophoesten. Denk aan het bekende verhaal van baby Pia, maar er zijn er nog zoveel meer.
Aan de basis van de problematiek liggen vaak eindeloze prijsonderhandelingen tussen farmabedrijven en de overheid. Minister Vandenbroucke (Vooruit) wil er met de nieuwe procedure voor zorgen dat patiënten niet moeten wachten tot die discussies zijn uitgeklaard.
Wie ziek is, moet zo snel mogelijk de beste zorg krijgen
Frank Vandenbroucke (Vooruit), minister van Volksgezondheid
"De wetenschap evolueert snel, het aantal innovatieve therapieën dat zich aanbiedt, blijft stijgen, met daaraan gebonden kosten. Daarom moderniseren we nu ons beleid rond het vergoeden van geneesmiddelen", klinkt het.
"Wie ziek is, moet zo snel mogelijk de beste zorg krijgen", vindt Vandenbroucke nog. "Dit maakt onze markt aantrekkelijker voor farmabedrijven én verhoogt de kansen van patiënten om hier snel toegang te krijgen tot nieuwe behandelingen."
Voor wie?
Het is nog niet duidelijk welke of hoeveel patiënten geholpen zullen zijn. "We vertrekken niet vanuit een lijst van ziektes. Soms zal het gaan om een zeldzame ziekte, maar soms ook om een minder zeldzame. De essentie is dat mensen vooral sneller toegang zullen krijgen tot nieuwe medicatie die voor een belangrijke verbetering kan zorgen voor de patiënt."
Bijvoorbeeld in het geval van baby Pia - die een zeldzame spierziekte heeft - zou de procedure een soort tussenoplossing kunnen bieden, aldus Vandenbroucke.
"In dat geval ging het om een medicament waarvan de producent erg veel geld vroeg. Toen hebben we heel lang moeten onderhandelen, wat natuurlijk heel erg is voor de betrokken familie. In zo'n geval is het beter om een voorlopige beslissing te nemen, in afwachting van een akkoord over de prijs."
In sommige gevallen zal het ook om geneesmiddelen gaan die nog niet zijn goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenagentschap. "Ook zulke procedures nemen erg veel tijd in beslag, terwijl je soms al voordat het medicijn goedgekeurd is, informatie hebt dat het veilig is en goed werkt."
25 miljoen euro
In de eerste fase maakt Vandenbroucke 25 miljoen euro vrij voor het zogenaamde 'Early and Equitable Fast Access System'. Dat budget kan later nog worden vergroot. Het bedrag kan uitgetrokken worden dankzij de verhoging van de minimumprijs voor een verpakking medicijnen naar 2 euro. Voor mensen met een verhoogde tegemoetkoming is die prijs verhoogd naar 1 euro.
De nieuwe procedure is een stap in de goede richting, zegt Patrick Vankrunkelsven, huisarts en professor emeritus Huisartsgeneeskunde aan de KU Leuven. "De procedure tussen de goedkeuring van een medicijn en de beslissing van België om het terug te betalen, duurt meestal nog 1,5 jaar. Dat is natuurlijk wel heel erg lang", aldus Vankrunkelsven in De Ochtend op Radio 1.
Alleen is het budget dat momenteel is vrijgemaakt lang niet voldoende, denkt Vankrunkelsven. "Als je weet dat ons totale geneesmiddelenbudget 10 miljard is, kan je wel voorspellen dat dat potje van 25 miljoen rap op zal zijn."


