Tienduizenden Brazilianen betogen tegen amnestie voor veroordeelde Bolsonaro: "Nooit meer dictatuur"

In zo'n 30 steden in alle 26 deelstaten trokken betogers de straat op. In de grote steden São Paulo en Rio de Janeiro ging het telkens om meer dan 40.000 mensen, volgens schattingen van de Universiteit van São Paulo en de nonprofitorganisatie More in Common. Zij gebruikten daar dronefoto's voor.

Al die mensen verzetten zich tegen een mogelijke amnestieregeling voor oud-president Jair Bolsonaro. Hij werd op 11 september samen met 7 medestanders veroordeeld voor een poging tot staatgreep en deelname aan een criminele organisatie. Bolsonaro kreeg een gevangenisstraf van 27 jaar en 3 maanden.

Politieke medestanders van Bolsonaro proberen nu via het parlement een versnelde amnestieprocedure door te voeren. Die zou niet alleen van toepassing zijn op de oud-president zelf en zijn veroordeelde medestanders, maar ook op honderden aanhangers die op 8 januari 2023 verschillende overheidsgebouwen hebben bestormd in de hoofdstad Brasilia.

Begin vorige week keurde de Kamer van Afgevaardigden ook een aanpassing van de grondwet goed, waardoor het moeilijker zou worden om een strafrechtelijke procedure te beginnen tegen parlementsleden. Die maatregel moet nu nog naar de Senaat.

Tijdens de betogingen hielden betogers spandoeken en pamfletten vast met slogans als "geen amnestie", "nooit meer dictatuur" en "het Congres is een nationale schande".

Het ging om de grootste betoging van aanhangers van de linkerkant van het politieke spectrum sinds het begin van de ambtstermijn van de linkse president Lula da Silva, begin 2023.

De voorbije jaren kreeg vooral politiek rechts mensen op de been. Zo was er 2 weken geleden nog een grote pro-Bolsonarobetoging, vlak voor zijn veroordeling door het Hooggerechtshof. Braziliaanse analisten merken op dat links zich echter meer en meer begin te roeren (ook door de Amerikaanse invoerheffingen tegen Brazilië).

In São Paulo werd een grote Braziliaanse vlag ontrold boven de mensenzee. Dat was een reactie op een grote Amerikaanse vlag die 2 weken geleden door rechtse betogers op dezelfde laan was ontrold, als bedanking voor de invoerheffingen van 50 procent die de Amerikaanse president Donald Trump had ingevoerd. Trump noemt de veroordeling van Bolsonaro een "politieke heksenjacht". Om de huidige centrumlinkse regering daarvoor te straffen, voerde hij hogere invoerheffingen en economische sancties tegen een aantal rechters van het Hooggerechtshof in.

In Rio vond de betoging aan het strand van Copacabana plaats. Een aantal bekende Braziliaanse muzikanten hielp het protest mee organiseren en promoten, onder wie Caetano Veloso, Gilberto Gil en Chico Barque.

"Ik was verontwaardigd door het nieuws dat vele parlementsleden voor bescherming voor henzelf en hun collega's hebben gestemd", vertelde Veloso afgelopen weekend aan Braziliaanse media.

"En dan is er ook nog het voorstel voor amnestie voor de samenzweerders van de staatsgreep. Ik denk dat ik mij identificeer met de meerderheid van de Braziliaanse bevolking, die niet wil dat deze zaken doorgaan."  

Bolsonaro zelf verblijft momenteel in huisarrest. Hij blijft schuld ontkennen. Zijn advocaten zullen in beroep gaan tegen de veroordeling. Analisten menen dat dat beroep niets zal veranderen aan de veroordeling zelf, maar mogelijk wel tot een iets lichtere straf kan leiden.

Mogelijk wordt er rekening gehouden met de zwakke gezondheid van de 70-jarige oud-president. Bolsonaro werd in 2018 tijdens een campagnemoment met een mes in de buikstreek gestoken en kampt nog altijd met de gevolgen daarvan. Hij onderging al meerdere operaties.

Vorige week werd ook een vroeg stadium van huidkanker bij hem vastgesteld.