550 soldaten uit Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Noorwegen en Zweden nemen deel aan de operatie 'Arctic Light' op Groenland. Het is niet de eerste NAVO-oefening op het Deense eiland, maar door Trumps toegenomen interesse voor het eiland springt ze wat meer in het oog. Opvallend: de bijdrage van de Amerikanen blijft beperkt tot het beschikbaar stellen van hun landingsbanen op de ruimtebasis in Pituffik.
De oefening loopt nog tot vrijdag en wordt geleid door de Deense strijdkrachten. Groenland is een Deens eiland met een verregaande vorm van autonomie, maar defensie en buitenlands beleid blijven de bevoegdheid van Kopenhagen.
Denemarken nodigde voor deze oefening geen Amerikaanse troepen uit, al hoeven we daar volgens majoor-generaal Soren Andersen, commandant van het Deense Arctisch Commando, niets problematisch achter te zoeken.
Ik denk wel dat onze piloten een kopje koffie zullen drinken met de Amerikaanse commandant van de basis
"We werken al decennia goed samen met de Amerikanen, zowel bij gezamenlijke oefeningen als bij operaties in het buitenland zoals Afghanistan en Irak", zegt de commandant. Hij wijst erop dat Deense gevechtsvliegtuigen die meedoen aan de manoeuvres op de Amerikaanse ruimtebasis van Pituffik zullen landen.
"Ik denk wel dat onze piloten een kopje koffie zullen drinken met de Amerikaanse commandant van de basis", zegt hij nog.
Amerikanen en Russen
De oefeningen zijn dus niet tegen de Amerikanen gericht, al heeft Denemarken er wel belang bij om aan de VS duidelijk te maken dat het de verdediging van Groenland ernstig neemt.
Bij een bezoek aan de Pituffik-basis in maart van dit jaar trok de Amerikaanse vicepresident JD Vance nog flink van leer tegen de Denen. Die hadden volgens Vance zowel de investeringen in de welvaart van Groenland als de verdediging ervan sterk verwaarloosd, waardoor het eiland een aantrekkelijk doelwit kon worden voor Chinese en Russische bemoeienis of agressie.
De Deense regering tilde zwaar aan die kritiek. Toch heeft Kopenhagen daarna, toevallig of niet, de investeringen in de defensie van Groenland (en de Faeröer eilanden) opgeschroefd. Er worden nieuwe oorlogsschepen aangekocht, samen met drones en satellieten voor de bewaking van het gebied - goed voor bijna 2 miljard euro.
Ook commandant Andersen is beducht voor de Russische dreiging. "Ik denk dat iedereen in onze sector er wel van uitgaat dat Rusland niet alleen in Oekraïne middelen zal inzetten, maar ook in het Arctische gebied. Er is zeker een dreiging, vandaag nog niet, maar in de toekomst."
De oefening duurt nog tot vrijdag
De oefening duurt nog tot vrijdag
De oefening duurt nog tot vrijdag
De oefening duurt nog tot vrijdag
Franse deelname
Aan de oefening doen F16-toestellen mee, EH 101-helikopters en een Deens fregat. Frankrijk stuurde een ondersteuningsschip, een tankvliegtuig en een drone-infanterie-eenheid.
De Franse deelname is wellicht niet toevallig. In juni maakte president Macron, op weg naar de G7 in Canada, een tussenstop in Groenland. Hij werd er ontvangen door de Deense premier Mette Frederiksen en de Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen.
Daarmee gaf Macron een duidelijk signaal aan Washington dat hij de Deense soevereiniteit over Groenland ondersteunde en dat Europa bij Groenland betrokken blijft.
