Parket voert onderzoek naar fertiliteitscentrum van UZ Brussel in nasleep van donorschandaal

Eind mei raakte bekend dat er in ons land 52 kinderen zijn verwekt met sperma van een Deense donor die drager is van een kankerverwekkend gen. Later werd dat aantal bijgesteld naar 55 kinderen. De kinderen werden verwekt bij 39 verschillende vrouwen, veel meer dan het wettelijke maximum van 6 vrouwen per donor. 

Dat zoveel vrouwen dezelfde donor konden gebruiken, komt omdat er pas sinds 1 januari 2024 een centrale databank bestaat. In die databank moeten centra registeren bij hoeveel vrouwen ze zaad van een bepaalde donor hebben gebruikt. Voor 2024 kon een fertiliteitscentrum dus enkel nagaan of ze zelf het maximum van 6 vrouwen niet overschreden. Hetzelfde zaad kon intussen ook in andere klinieken bij 6 vrouwen gebruikt worden.

Maar in de nasleep van de zaak rond de Deense donor bleek dat sommige centra ook zelf in de fout gingen. Minstens 3 fertiliteitsklinieken gebruikten zelf het zaad van eenzelfde donor bij meer dan 6 vrouwen. Wat dus in strijd is met de wet. Bij 2 klinieken ging het telkens om 1 donor die voor meer dan 6 vrouwen werd gebruikt. Bij een 3e centrum was dat bij maar liefst 5 donoren het geval. 

Het parket van Brussel besloot daarop om eind juni een onderzoek te starten naar een van de betrokken fertiliteitscentra. "Het parket heeft een onderzoek geopend naar aanleiding van een proces-verbaal van het FAGG naar het overschrijden van het quotum van 6 verschillende vrouwen per donor binnen het centrum", klonk het toen.

Nu blijkt dat het om het UZ Brussel gaat. Er zou nog geen onderzoeksrechter zijn aangesteld. Het is voorlopig niet duidelijk of er ook nog naar een ander fertiliteitscentrum buiten Brussel een onderzoek loopt.

Het UZ Brussel laat in een reactie weten dat ze geen verdere uitleg willen geven. "In het kader van de recente problemen van de landelijke overschrijding werden we gecontacteerd door het parket met een vraag ter verduidelijking", zegt het ziekenhuis. "We verlenen onze medewerking in alle transparantie."

"We antwoorden zo transparant mogelijk op vragen van donorkinderen, ouders en donoren die in ons centrum werden opgevolgd. De afgelopen maanden hebben we een 200-tal vragen behandeld en hadden we met een 40-tal mensen een informatief gesprek."

Dit weekend raakte ook al bekend dat het UZ Brussel niet langer samenwerkt met de European Sperm Bank (ESB). Dat is de Deense spermabank waar het zaad van de donor met het kankerverwekkend gen vandaan komt. 

"Wensouders die al een kind hebben en opnieuw een behandeling voor een broer of zus wensen met dezelfde donor van de ESB, kunnen wel nog een aanvraag indienen", zegt het ziekenhuis. 

De fertiliteitscentra die zelf de limiet van 6 vrouwen overschreden, deden dat in zeker 5 van de 7 gevallen bij een donor uit hun eigen donorbank. En dus niet met een donor van een buitenlandse bank. Dat blijkt uit nieuwe info die het geneesmiddelenagentschap FAGG heeft bezorgd aan parlementsleden. 

"Dit is niet alleen een inbreuk op het wettelijke kader, deze centra schonden ook zelf bewust de gemaakte afspraken met die donoren", zegt Steph Raeymaekers van de vzw Donorkinderen. "Daarbovenop werd wensouders ten onrechte beloofd dat niet meer dan 6 gezinnen gevormd konden worden met hun donor."

"Dat is de boel langs alle kanten bedriegen. We hopen dat de betrokken slachtoffers op de hoogte werden gebracht", vertelt Raeymaekers. "Het is ongelooflijk dat de overheid dit allemaal heeft laten gebeuren. We verwachten dat er nog veel meer aan het licht zal komen."