2025 belooft een goed jaar voor de druivenoogst te worden. Toch is dat geen goed nieuws voor de wijnboeren: die krijgen hun kelders niet leeg. Om nog grotere overschotten te vermijden, kan het zijn dat telers de druiven moeten laten hangen. "De generaties die dagelijks een flesje wijn drinken, sterven uit", zegt wijnkenner Dennis van den Buijs.
"Te veel wijn voor te weinig drinkers": waarom de uitzonderlijk goede druivenoogst geen cadeau is voor wijnboeren
Veel wijnlanden kampen met een luxeprobleem: de wijnoogsten zijn te goed. "In Duitsland komt de beste oogst in jaren er stilaan aan. Maar velen gaan hun druiven misschien niet plukken, omdat niemand ze wil afnemen", zegt wijnkenner Dennis van den Buijs in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
Voor de grote wijnlanden zoals Spanje en Italië is het succes van de druivenoogst van dit jaar wat genuanceerder. "Droge zuidelijke steden krijgen klappen. Klimaatverandering en bosbranden hakken er diep in", weet van den Buijs. "Over het algemeen wordt het iets beter dan vorig jaar. Maar dat is eigenlijk een groot probleem: wie gaat dat kopen?"
"De 'wijnplas' in Europa – maar ook elders – wordt dus misschien wat te groot. De oogst van vorig jaar zit nog in de kelders. Vooral in Italië: daar zitten nog miljoenen liters te wachten op een klant." Dat is voornamelijk voor rode wijn het geval.
Weg ermee, dan maar?
"Het is een groot probleem in de wereldwijde wijnwereld. Een paar jaar geleden deed het zich al in Amerika voor, in Californië, maar nu merken ze dat ook in Europa."
Sommige landen nemen hun maatregelen. "In Frankrijk, bijvoorbeeld in Bordeaux en de Languedoc, zijn ze duizenden hectares aan wijnranken aan het rooien. Daar krijgen ze subsidies van de Franse overheid voor." Maar dat is lang niet overal het geval. "In Spanje en Italië, die minder centraal bestuurd worden, gebeurt dat niet. Daar staan drama's te wachten."
Luister: Wijnkenner Dennis van den Buijs vertelt in 'Nieuwe feiten' waarom de goede wijnoogst "een luxeprobleem" is
En dat levert soms opvallende taferelen op. "Aan de Franse grens komen soms grote trucks binnen met druivensap geperst in Spanje, waar nog een overschot is. Dat kopen Franse wijnhandelaars aan, tot ongenoegen van de wijnboeren in Zuid-Frankrijk die hun druivenranken moeten vernielen. Dan krijg je acties waarbij de trucks tegengehouden worden en ze de kraan openzetten." Liters wijn vloeien dan de berm in.
Het overschot geldt vooral voor rode wijnen. "De wereld heeft wel witte wijn nodig", zegt van den Buijs. "Bepaalde regio's zoals Rioja proberen wijnbouwers meer witte wijn te laten verbouwen, in plaats van de typische tempranillo's. Ook in Chili zijn ze aan het experimenteren met witte wijn in koudere valleien, meer in het zuiden van het land."
Toch is dat geen snelle oplossing. "Je kan natuurlijk witte wijnranken aanplanten, maar je moet er een paar jaar op wachten. De sector zit in een overgang."
Meer water dan wijn
Het probleem is er een van vraag en aanbod. Volgens van den Buijs is er te veel wijn voor het aantal drinkers. "Wereldwijd wordt er veel minder gedronken. De generaties die dagelijks een flesje wijn dronken, sterven uit."
De tijd dat wijn dé drank was om bij een 5-gangendiner te nuttigen, ligt achter ons
Dennis van den Buijs, wijnkenner
Mensen zijn bewuster gaan drinken en alcoholvrije alternatieven zitten in de lift. Daardoor zwelt de wijnplas in landen als Italië aan. "Denk aan jezelf op restaurant: de tijd dat wijn dé drank was om bij een 5-gangendiner te nuttigen, ligt achter ons. Er zijn allerlei andere 'pairings', ook non-alcoholisch."
"Het wijndrinken zelf staat onder druk, zeker het lagere segment. De sector moet op zoek naar een nieuw publiek", besluit hij.
"De exacte oogstcijfers voor België moeten nog komen, maar 2025 zal waarschijnlijk een recordjaar worden." Gelukkig is er voor ons land geen gigantisch probleem. "In totaal produceren we evenveel als alleen de gemeente Pomerol in Bordeaux, dus de wijn vindt wel nog zeker zijn weg."
