Kleuterleerkracht, vroedvrouw, chemicus of manager: deze opleidingen kiezen studenten aan de hogeschool

Het nieuwe academiejaar is hier en daar al gestart, de inschrijvingen lopen bij andere hogescholen nog volop binnen. In oktober weten we definitief welke richtingen dit jaar populair zijn, al lijken nu al enkele trends duidelijk te worden. 

Een eerste opvallende tendens: al zeker bij zeven hogescholen hebben zich meer toekomstige kleuterleerkrachten ingeschreven. Bij PXL in Limburg zien ze zelfs de helft meer inschrijvingen dan vorig jaar, bij AP in Antwerpen is er een stijging van zo'n 40 procent. Ook de andere lerarenopleidingen voor lager en secundair onderwijs tonen een licht stijgende trend: goed nieuws in tijden van een lerarentekort. 

Maar nog niet alle hogescholen zien die stijging in hun cijfers. Als je leerkracht wil worden, moet je namelijk eerst een starttoets afleggen voordat je je officieel kan inschrijven, en die starttoetsen worden nog tot en met 27 september georganiseerd.

Nog een tendens in een zestal hogescholen: het aantal inschrijvingen voor de opleiding verpleegkunde stijgt. Al zien ze bij Arteveldehogeschool in Gent dat het aantal zij-instromers dan weer licht gedaald is. “Meer dan waarschijnlijk heeft dat te maken met de onduidelijkheid over de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd. Veel mensen weten niet dat een uitzondering geldt voor bepaalde zorgopleidingen zoals verpleegkunde,” zegt Patricia Claessens, directeur van het domein Gezondheid en Zorg bij Arteveldehogeschool. 

In verschillende hogescholen lijkt er ook een An Lemmens-effect te spelen voor de opleiding vroedkunde. Zo zien ze bij UCLL een stijging van 44 procent, bij VIVES in Brugge zelfs bijna 60 procent. De televisiepersoonlijkheid was te zien in een programma waarin ze de opleiding voor vroedvrouw volgde aan de Erasmushogeschool in Brussel.

Ook daar zien ze nu een stevige stijging: "Het beroep is vaak nog niet gekend bij jonge mensen omdat ze nog niet in de levensfase zitten dat ze kinderen krijgen. Dus zo'n programma kan zeker extra inschrijvingen triggeren. Al zijn veel van onze studenten niet-Nederlandstalig en hebben ze het programma niet gezien, dus is dat zeker niet de enige verklaring voor de stijging," zegt opleidingshoofd Sarah Mortier.

Aan HOGENT, Odisee, AP en Thomas More zien ze daarnaast ook een boost voor de STEM-sector. Vooral de bacheloropleidingen chemie, energietechnologie en elektromechanica trekken aan. "Vermoedelijk komt dit omdat STEM-richtingen een positiever beeld kregen bij de hervorming van het secundair onderwijs. De groei doet ons plezier want het werkveld heeft deze profielen heel hard nodig," zegt Machteld Van den Bogaerd, directeur van de technologie-opleidingen aan de Odisee-hogeschool. 

Bij Howest zien ze dan weer een opvallende stijging voor hun bacheloropleiding cybersecurity: meer dan 300 studenten volgen de opleiding waarvoor de hogeschool samenwerkt met Defensie.

Maar de echte recordcijfers zien alle hogescholen vooral bij hun graduaatsopleidingen. Dat zijn tweejarige opleidingen waar veel ruimte is voor praktijk. Alle hogescholen samen zien een stijging van hun inschrijvingen met 30 tot 40 procent.

Dat komt omdat er dit jaar een dubbele lichting studenten is: "Voor het eerst kunnen leerlingen met een arbeidsmarktdiploma meteen na het zesde middelbaar in een graduaat stappen. En tegelijkertijd krijgen we ook nog de laatste groep uit het oude systeem, die via het zevende jaar instroomt. Samen zorgt dat voor een opvallende piek," verklaart Stijn Coenen, algemeen directeur van Thomas More. 

Daarnaast krijg je voor het eerst studenten die na hun tweede bachelorjaar met hun opleiding moeten stoppen, omdat ze nog niet geslaagd zijn voor al hun vakken van het eerste jaar. Studenten die met zo'n 'harde knip' te maken krijgen, zien hun slaagkansen mogelijk groeien bij een graduaatsopleiding, waar de begeleiding intensiever is.

Al blijft de financiering van die graduaten een pijnpunt. De Vlaamse overheid dekt slechts 73 procent van de werkelijke kostprijs, terwijl de begeleiding van praktijkonderwijs heel arbeidsintensief en dus duur is. Ann Martin, directeur Onderwijs bij Odisee, is bezorgd: "De sterke taal- en studieondersteuning en praktijklessen in kleine groepen komen onder druk te staan als de financiering vanuit de overheid de massale instroom niet volgt."

Die massale instroom zien verschillende hogescholen gaan naar de graduaatsopleiding orthopedagogische begeleiding. Met dat diploma kunnen studenten als ondersteuner werken in de jeugdzorg, ouderenzorg of bij mensen met een beperking. Bij Artevelde blijft het de grootste richting, UCLL ziet een verdubbeling van het aantal studenten.

Daarnaast valt vooral de populariteit van de richtingen uit het bedrijfsleven op. Denk dan aan graduaten als marketing en communicatiesupport, sales support en accounting administration. Bij PXL zien ze bij die laatste richting een verdubbeling. "Ik denk dat de handelsverdragen van Trump hier iets mee te maken kunnen hebben: jongeren zien hoe de macro-economische situatie sterk je eigen leven binnendringt," verklaart algemeen directeur Ben Lambrechts.

Bij de bachelorstudenten is bedrijfsmanagement dan weer een erg populaire richting. Bij hogeschool VIVES zetten ze in op afstandsonderwijs en verdubbelt het aantal studenten dat deze opleiding volgt. Ook bij Thomas More en UCLL zijn de managementopleidingen de grootste van hun aanbod. Bij Odisee zijn er zelfs dubbel zoveel studenten als in hun andere studiegebieden.