Kalm blijven of voorbereiden op oorlog? 4 Vlamingen in Polen getuigen over Russische drones

De 59-jarige Kris Pauwels verslikte zich bijna in zijn koffie toen hij het nieuws over de Russische drones hoorde. "Het is heel raar, want het was een doodgewone dag, want ik was aan het werk als consultant. Plots vertelde een collega me wat er was gebeurd."

"Eerst dus even schrikken, want je weet eerst niet hoe groot de schade is. Maar voor mij verandert er niet veel", benadrukt Kris, die oorspronkelijk uit Puurs-Sint-Amands komt, maar al 28 jaar in Polen woont. "De meeste mensen die een open blik hebben op de wereld, blijven rustig nu. Ik denk niet dat dit conflict gaat escaleren naar Polen toe."

En hoe kijkt de rest van het land naar het drone-incident? "Polen voelt zich sterk en voorbereid op meer. Maar we zien dit eerder als een provocatie, niet meteen als een aanleiding tot oorlog. Het is een heel gemengd gevoel."

Toch heeft Kris er al aan gedacht om Polen te verlaten, maar dat heeft niets met Rusland te maken. "Ik woon hier al zo lang, maar de politieke situatie en de interne verdeeldheid wordt steeds erger hier", getuigt hij.

"Daar begin ik toch de eerste gevolgen van te voelen. Want ik woon hier dan wel al 28 jaar, maar ik ben en blijf een buitenlander. Dus je voelt dat je door een bepaalde bevolkingsgroep op een andere manier wordt behandeld."

Voor de West-Vlaamse Stefanie Bogaerts (48) komt de dreiging een stuk dichterbij. "We wonen op 50 kilometer van de grens met Oekraïne, in Zamosc. De drones uit Rusland zijn dus ongeveer boven ons hoofd gevlogen."

"Dat er iets zou gebeuren, konden we misschien nog verwachten. Maar 19 drones ineens, dat hadden we niet zien aankomen", reageert Stefanie. "Mijn ouders waren hier net op bezoek en gingen daarna nog wat verder in Polen. Ik heb hen dan toch aangeraden om wat verder van de grens te overnachten, want je weet maar nooit."

Stefanie is dus duidelijk op haar hoede. "We kijken de kat uit de boom en hopen dat het niet escaleert. Over het algemeen heb ik niet het gevoel dat mensen echt bang zijn, maar er is zeker wel onrust."

Ze wil dan ook goed voorbereid zijn als de situatie zou escaleren. "Er hangt een lijst op mijn koelkast met zaken die we moeten meenemen als we moeten vluchten. Dus als het nodig is, kunnen we erg snel inpakken en vluchten."

"Onder mijn bureau zit ook een kartonnen doos met allemaal belangrijke noodspullen, zoals noodrantsoen, medicatie, batterijen en een radio op batterijen. Maar ik denk niet dat iedereen zich op die manier voorbereidt in mijn kennissenkring."

Jan Hunin (57) heeft 30 jaar geleden zijn geliefde Leuven ingeruild voor Polen. Voor hem waren de Russische drones boven Polen schrikken, maar hij probeert het hoofd koel te houden. "Het is onrustbarend, want misschien gaat Rusland binnenkort een stapje verder", vertelt hij.

"Ik zie het als een provocatie van de Russen opnieuw, maar er is niets dramatisch gebeurd", gaat de Leuvenaar verder. "Polen zijn natuurlijk erg verontwaardigd, want het luchtruim is gewoonweg geschonden

Toch verandert er niet veel na dinsdagnacht, volgens Jan. "Er is geen sprake van een paniekreactie, want voor de gewone Polen verandert er niet veel. Natuurlijk is er wel meer militaire paraatheid en moet de politiek klaarstaan. Maar echt oorlog? Daar ben ik niet bang voor."

Jan woont vlak bij het Poolse Wlen, een stad in het zuidwesten van Polen. Een heel eind van de Oekraïense grens dus, waardoor hij zich een stuk veiliger voelt. "Daarnaast woon ik in een boerderij op de top van een heuvel, heel erg afgelegen, dus ik voel me niet onveilig. Ik denk er dus niet aan om terug naar België te komen: ik blijf in Polen", stelt Jan. 

Hij heeft zelf ook al heel dicht bij het front gewerkt. "Ik heb al veel gezien en meegemaakt. Ik ben nog oorlogscorrespondent geweest in Oekraïne, onder meer voor de Volkskrant (een Nederlandse krant, red.) en De Standaard. Ik ben dus een speciaal geval natuurlijk. Polen is bovendien zo'n groot land dat je al heel veel pech moet hebben om geraakt te worden."

Voor Ronnie Richardson (74) die al 23 jaar in Polen woont, "gaat het leven gewoon door". "Het is natuurlijk een veelbesproken onderwerp, maar ik neem geen specifieke maatregelen om mezelf te beschermen. We hebben ook geen brochure gekregen zoals in Zweden bijvoorbeeld."

"Op termijn is er wel schrik, dat voel je wel", gaat Ronnie door. "Het is niet uit te sluiten dat er iets zou gebeuren, want de Polen hebben geen positieve ervaringen met de Russen. Maar het leven gaat gewoon door."

Ronnie ruilde 23 jaar geleden Ronse (Oost-Vlaanderen) in voor de Poolse hoofdstad Warschau. En hij is ook van plan om daar nog een tijdje te blijven.

"Alles hangt er nu vanaf hoe de NAVO – en vooral de Amerikanen – gaan reageren. Het probleem zit vooral in Oekraïne. Als er geen concrete oplossing gevonden wordt voor de oorlog daar, dan blijft Rusland voor ons een gevaar."

"De Polen geloven wel dat we geholpen zullen worden door de rest van de wereld. Maar het is niet zo dat iedereen denkt dat er oorlog nadert, mensen zien dit als een provocatie", is Ronnie duidelijk.