Op een nieuwe foto van het 'interstellair object' 3I/Atlas is te zien hoe de komeet een staart krijgt naarmate hij dichter bij de zon komt. Binnenkort passeert de komeet in de buurt van de planeet Mars. Er zullen dan instrumenten van Marssatellieten worden ingeschakeld om meer te weten te komen over de mysterieuze bezoeker van buiten ons zonnestelsel. Ook een latere passage langs de aarde kan extra informatie opleveren.
Nieuwe foto van interstellair object 3I/Atlas toont groeiende staart, passage langs Mars en aarde kan meer onthullen
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
In het kort:
Er zijn nieuwe foto's van 3I/Atlas, de mysterieuze komeet die van buiten ons zonnestelsel komt
Op de foto's is te zien hoe zich achter de komeet een grote pluim vormt van stof en ijs
Binnenkort passeert de komeet in de buurt van Mars, er zullen dan extra waarnemingen worden gedaan
Ook de latere passage langs de aarde biedt kansen om bijvoorbeeld de samenstelling van de komeet te achterhalen
3I/Atlas, niet zomaar een komeet
3I/Atlas is niet zomaar een komeet. Dit exemplaar komt van buiten ons zonnestelsel, en is wellicht ontstaan in een heel afgelegen ster in het melkwegstelsel. De komeet is ongeveer 11 kilometer breed. Hij werd voor het eerst van op aarde gespot in juli, en komt van ergens achter Jupiter en Mars onze richting uit. Eerst passeert de komeet langs Mars, daarna langs de aarde. Ondertussen komt hij ook dichter bij de zon.
3I/Atlas trok meteen de aandacht van de volgers omdat het nog maar het derde interstellair object is dat ooit is waargenomen. Het betekent dat de oorsprong onduidelijk is, en dat maakt het extra boeiend. Volgens de eerste inschattingen is 3I/Atlas wellicht ouder dan ons zonnestelsel. Voor de analyse van de komeet werd uitgekeken naar nieuwe foto's.
Foto van de komeet met staart (en die zal nog groeien)
De krachtige telescoop Gemini South in Chili slaagde erin een nieuwe foto te nemen. Daarop is de komeet te zien met een langer wordende staart. Dat is niet onverwacht, nu 3I/Atlas dichter bij de zon komt. De staart is een lange pluim van ijs en stof die van de komeet wordt weggeblazen door zonnewinden - de stroom van geladen deeltjes van de zon.
Pas nu verschijnt de staart, omdat het ijzige oppervlak van 3I/Atlas meer zonnestraling ontvangt. De verwachting is dat de staart nog zal groeien wanneer de komeet de komende maanden nog dichter bij de zon zal komen. De staart zal daarbij wellicht veel breder worden dan de komeet zelf.
Er hangt ook rond de komeet zelf een nevel van ijs en stof, en ook die zal groter worden. Daardoor zal de komeet meer licht terugkaatsen, maar met het blote oog zal hij niet zichtbaar worden.
Deze klassieke verschijnselen voor een komeet vormen nieuw bewijs dat 3I/Atlas een natuurlijk object is en geen buitenaards ruimtetuig, iets wat door sommige wetenschappers was geopperd.
Met een rotvaart richting Mars (en die passage biedt kansen)
De komeet suist intussen voort met een rotvaart van ongeveer 210.000 km/u. Volgende maand zal hij dicht bij Mars passeren. Er wordt dan geprobeerd om extra beeld te maken door satellieten die rond Mars zweven. Voor alle duidelijkheid: 'dichtbij' is naar aardse normen een relatief begrip, het gaat nog altijd om 30 miljoen kilometer.
Later zal 3I/Atlas langs de aarde passeren, maar die afstand zal toch nog 270 miljoen kilometer blijven. De opportuniteit bij Mars willen onderzoekers dus zeker niet laten liggen. "We plannen effectief observaties van 3I/Atlas tijdens zijn dichtste passage bij Mars. Dit zal gebeuren op 3 oktober", bevestigde Colin Frank Wilson, Project Scientist voor ESA, eerder aan space.com.
We plannen observaties met ESA-ruimtetuigen wanneer 3I/Atlas het dichtst bij Mars zal passeren, op 3 oktober
Colin Frank Wilson, ESA
De Europese ruimtevaartorganisatie wil zowel de Mars Express als de ExoMars Trace Gas Orbiter gebruiken voor de observatie. "We gaan proberen om de High Resolution Stereo Camera van de Mars Express in te zetten", zei Wilson daarover. Ook via de European Southern Observatory (ESO) zal informatie worden verzameld met telescopen.
Chemische samenstelling proberen te achterhalen
Leen Decin, hoogleraar sterrenkunde aan KU Leuven, zegt dat zowel de passage bij Mars en de aarde belangrijk worden. "Met een combinatie van observaties zal men zoveel mogelijk informatie proberen te achterhalen. Wat is de chemische samenstelling van de komeet, zijn er bijvoorbeeld deeltjes koolstof of zuurstof aanwezig? Het zal helpen om het verhaal ervan te begrijpen."
De passages bij Mars en de aarde kunnen ons helpen de komeet beter te begrijpen
Leen Decin, hoogleraar sterrenkunde
Maar ook de precieze baan die 3I/Atlas volgt kan ons iets vertellen. Objecten worden tot elkaar aangetrokken, en zeker als ze zwaarder zijn. "De afwijking van de baan bij Mars kan mogelijk iets vertellen over de massa en de dichtheid van de komeet. Maar ook de passage bij de aarde wordt belangrijk, ook dan zullen we kunnen bijleren over 3I/Atlas."
De resultaten van de passage bij Mars komen er wellicht tegen eind oktober. "Je hebt altijd snelle publicaties, en publicaties die 6 maanden of een jaar later volgen. Die zijn vaak juister dan de eerste ruwe analyses, maar het zijn wel die laatste die vaak met de meeste aandacht gaan lopen." Naar de info over de 'vreemde indringer' in ons zonnestelsel wordt sowieso reikhalzend uitgekeken.
