Door de moord op de conservatieve influencer Charlie Kirk laait het debat over politiek geweld in de Verenigde Staten opnieuw op. Hoe nieuw is het fenomeen in Amerika? En klopt het dat uiterst links altijd achter de aanslagen zit, zoals Donald Trump aangeeft?
Kampt VS met probleem van politiek geweld? En zit extreemlinks altijd achter aanslagen, zoals Trump beweert?
Was de moord op Charlie Kirk politiek gemotiveerd?
Het is niet duidelijk wat het motief van de schutter precies is. De politie heeft momenteel nog geen verdachte kunnen oppakken: de ordediensten gaan nog steeds van deur tot deur om de dader te kunnen vatten.
Er is dan ook nog geen informatie bekend over de dader. Online circuleren enkele video's waarop een man op het dak van een universiteitsgebouw te zien is, maar die beelden zijn nog niet geverifieerd. Als de beelden echt zijn en de schutter inderdaad op het dak zat, zou die Charlie Kirk van op 130 meter afstand hebben neergeschoten.
De kans is echter groot dat de moord politiek gemotiveerd was. Charlie Kirk was een controversiële figuur, die heel wat tegenstanders had en scherpe kritiek kreeg voor zijn uiterst conservatieve opvattingen. Hij had ook een eigen beveiligingsteam dat hem bijstond, in geval van geweld.
Voor Kirk naar de Utah Valley University trok, hadden studenten al een petitie opgestart om zijn komst tegen te houden. Die haalde meer dan 6.800 handtekeningen. Het toont dat niet iedereen blij was met Kirks komst.
Komt politiek geweld vaak voor in Amerika?
Politiek geweld in Amerika is niets nieuws. In het verleden werden onder meer presidenten John F. Kennedy, Abraham Lincoln en James Garfield vermoord. En ook senator Robert F. Kennedy (vader van huidig minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr., red.) en mensenrechtenactivist Martin Luther King werden het slachtoffer van moordaanslagen.
"Na 8 jaar als correspondent ben ik nog steeds verbaasd over de boodschappen 'geweld heeft geen plaats in onze samenleving' en 'dit is niet wie wij zijn'", zegt Amerikakenner Björn Soenens in 'De ochtend' op Radio 1. "Dit is exact wie de Amerikanen zijn. Dit is wat voortdurend gebeurt, de afgelopen maanden en doorheen de geschiedenis van het land."
"Er zijn dan ook heel veel wapens in de Verenigde Staten. Als wij hier ruzie krijgen, volgt hoogstens een duw of kan het er even heel luid aan toegaan. Dat eindigt dan in boosheid, waarbij mensen niet meer met elkaar praten."
"In de VS is de beschikbaarheid van wapens veel groter dan in West-Europa, dus zullen mensen er sneller naar grijpen", geeft Soenens aan. "De wapens liggen aan de basis van de geweldscultuur."
Trump zegt dat de linkerflank altijd politiek geweld pleegt: klopt dat?
Zowel de Democraten als de Republikeinen krijgen te maken met doodsbedreigingen en aanslagen.
Donald Trump heeft zelf 2 moordpogingen overleefd: de eerste keer tijdens een campagne-evenement in het stadje Butler (Pennsylvania) en de tweede keer tijdens het golfen in Florida. Bij die laatste poging kon het beveiligingsteam van de president de schutter opmerken voor hij Trump in het vizier kreeg.
In 2017 raakten de Republikeinse politicus Steve Scalise en 3 anderen gewond na een moordaanslag. De dader had de Republikeinse partij op sociale media de "Taliban van de Verenigde Staten" genoemd en zich meermaals tegen Trump uitgesproken. Zijn politieke mening was uitgesproken liberaal.
Verschillende Democraten zijn in het verleden echter ook slachtoffer geworden van politiek geweld. Denk aan de 2 Democratische politici en hun partners die in juni zijn neergeschoten in de staat Minnesota. Parlementslid Melissa Hortman en haar echtgenoot overleefden de aanval niet.
In april stichtte iemand brand in het huis van Democratisch gouverneur van Pennsylvania Josh Shapiro. Enkele jaren geleden had David DePape de echtgenoot van de Amerikaanse toppolitica Nancy Pelosi aangevallen met een hamer in San Francisco. DePape gaf tijdens zijn rechtszaak aan dat hij radicaal-rechts was geworden door complottheorieën op het internet.
En dan is er nog de aanval op Gabby Giffords, die in 2011 een kogel in het hoofd kreeg door een tegenstander. Giffords overleefde de aanval, maar liep verregaande hersenschade op en moest uit de politiek stappen.
Zowel Democraten als Republikeinen eisen opnieuw een einde aan het geweld tegen politici. Zo schrijft de voormalige president Barack Obama dat moordaanslagen als die op Kirk "geen plek mogen krijgen in onze democratie".


