Het mag niet, maar het gebeurt wel eens: kotverhuurders die in gemeenschappelijke gedeeltes van studentenhuizen camera's plaatsen. Een recente uitspraak van de Gegevensbeschermingsautoriteit schept nu een duidelijk precedent: wie het toch doet kan fikse boetes krijgen. Aanleiding is een klacht van een kotstudent, wiens verhuurder 4 camera’s had geplaatst in de gemeenschappelijke ruimtes, zoals de gang en de keuken. "Eén klacht, met een impact op alle koten", laat de GBA weten. Een privacyschending die alvast één kotverhuurder 9.700 euro kost.
Geen camera’s meer in de keuken of de gang van studentenkoten: verhuurder krijgt boete van 9.700 euro
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het Uur van de Waarheid' in de wereld van misleiding, desinformatie en online bedrog. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
In april 2023 diende een kotstudent klacht in bij de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) omdat er camera’s in zijn kot aanwezig waren. 4 camera’s filmden de keuken, het terras, de tuin en inkom van een studentenhuis. De Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) heeft onlangs een uitspraak gedaan rond het gebruik van bewakingscamera’s in en rond dat studentenhuis die impact heeft op alle studentenhuizen.
Volgens de beslissing van het GBA zijn camera's in gemeenschappelijke gedeeltes als een keuken niet toegestaan. Als verhuurder mag je sowieso je huurder niet filmen, maar af en toe gebeurt het toch. In de zaak van de kotstudent moet het cameratoezicht onmiddellijk worden stopgezet. De verhuurder moet ook alle beelden verwijderen en krijgt een boete opgelegd van 9.700 euro.
Camera's gebruikt om regels af te dwingen
De camera’s werden gebruikt om regels af te dwingen. Zo keek de verhuurder live mee toen een student bezoek kreeg en werden de beelden gebruikt om studenten erop te wijzen dat ze niet goed sorteerden. De student die klacht indiende, nam 2 jaar geleden contact op met VRT NWS. VRT NWS bracht toen zijn verhaal en dat van Zoë. Zij zat op een studentenkot waar maar liefst 14 camera’s hingen.
De GBA oordeelt dat de huurders geen geldige toestemming kunnen geven voor het cameratoezicht, omdat ze anders het risico lopen hun kamer te verliezen. De camera’s zijn ook niet noodzakelijk: ze filmden enkel de leefruimtes en niet de voordeur en straatkant, waar beveiliging wel nuttig zou zijn. Het gaat ook om een overtreding van het privacyrecht en het recht op rustig genot van de huurwoning. Bovendien brachten de camera’s ook de buren en de openbare weg in beeld.
Studenten voelen zich permanent bekeken
Veel kotbazen houden zich aan de camera- en privacywetten, maar ook vandaag zijn er nog altijd studentenhuizen te vinden waar camera's het gedrag van studenten filmen. "Mijn zoon zit op kot in Antwerpen, in een groot huis met zo’n vijftig kamers", getuigt een moeder. "We wisten van bij de start dat er camera’s aan de ingang hangen, en dat vinden de studenten op zich normaal: dat is voor de veiligheid. Maar er hangen ook camera’s in alle gangen, op elke verdieping. En daar wringt het schoentje. De verantwoordelijke van het gebouw bekijkt die beelden elke dag en gebruikt die informatie tegen de studenten. Hij zegt dan: er komen te veel bezoekers over de vloer, er loopt hier “donker gespuis” rond, en als dat zo doorgaat wordt je contract niet verlengd."
"De studenten voelen zich opgejaagd wild. Ze wisten dat er camera’s waren, maar niet dat die zo nauwlettend bekeken werden. Natuurlijk moeten ze geen grote feesten geven, maar wie op bezoek komt, mag de eigenaar niet bepalen. Toch gebruikt hij de beelden om druk te zetten.
Voor mij als ouder is dat ook moeilijk. Ik ben alleenstaande moeder met een invaliditeitsuitkering. Dit kot is betaalbaar, andere alternatieven in Antwerpen zijn er amper. Dus we nemen het erbij, maar ik vind dat er sprake is van machtsmisbruik. Studenten hebben zelfs het gevoel dat ze worden afgeluisterd, want de verantwoordelijke weet soms dingen die hij eigenlijk niet kan weten.De camera’s zouden er zijn voor veiligheid, maar het resultaat is dat studenten zich juist onveilig voelen."
Individuele klacht met brede impact
De directeur van de GBA benadrukt dat deze individuele klacht een brede impact zal hebben. “De beslissing kwam er na één klacht, maar de betekenis gaat veel verder. Dit soort praktijken zullen voortaan zorgvuldiger opgepikt worden. Verhuurders mogen huurders niet zomaar filmen.”
De kotstudent, die de klacht indiende, is blij met de beslissing van de GBA. "Het is jammer dat het zover moest komen, maar dit besluit van de GBA is duidelijk. Hopelijk grijpen verhuurders, onderwijsinstellingen en politie dit aan om studentenkoten tot een vertrouwde omgeving te maken. Je hoeft geen rechten te studeren om je privacy te beschermen."
