Uit een oud boorgat voor een steenkoolmijn in Australië lekken elk jaar enkele honderden tonnen van het sterke broeikasgas methaan. Mogelijk is dit ook het geval bij andere boorgaten - er zijn er naar schatting 130.000 in Australië. Het weggelekte methaangas in de ene bron is volgens de onderzoekers qua klimaatimpact het equivalent van 10.000 auto's die elk jaar 12.000 kilometer rijden. Er gaan nu stemmen op om een volledige 'audit' te doen van alle oude boorgaten.
Verlaten boorgat van Australische steenkoolmijn lekt elk jaar honderden tonnen methaan: "Mogelijk maar topje van ijsberg"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
In het kort:
Uit nieuw onderzoek blijkt dat een oud, verlaten boorgat voor een steenkoolmijn enkele honderden tonnen methaan lekt
Het is onduidelijk of er nog veel andere dergelijke lekken zijn, maar Australië telt 130.000 van zulke boorgaten
Er gaan stemmen op voor een algemene 'audit' om alles in kaart te brengen, want de gevolgen voor het klimaat zijn niet min
Het ene onderzochte lek is qua klimaatimpact het equivalent van 10.000 auto's die 12.000 kilometer rijden
Het is een opvallend bericht van de Australische omroep ABC: onderzoekers van de University of Queensland (UQ) ontdekten dat een oud, verlaten boorgat voor een steenkoolmijn in Surat Basin elk jaar ongeveer 235 ton methaan lekt in de open lucht.
Ze zijn daarop uitgekomen dankzij een meetinstrument dat het methaan over een langere periode accuraat kan monitoren, de Quantum Gas LiDAR. Surat Basin ligt in het zuiden van de staat Queensland, maar het is zeker niet het enige boorgat van die soort in Australië.
De onderzoekers classificeerden het boorgat als een 'superverspreider' van methaan. Het onderzoek toont de mogelijke gevolgen aan van zulke oude boorputten voor het klimaat, schrijven ze in hun studie . De onderzoekers delen ook een GIF-bestand van het lek.
Methaan?
Methaan is na CO2 het belangrijkste broeikasgas. Het staat momenteel in voor ongeveer 30 procent van de opwarming van de aarde. Methaan is een veel sterker broeikasgas dan CO2: in de eerste 20 jaar is het ongeveer 80 keer krachtiger. Daarna breekt het, op de langere termijn, wel sneller af dan koolstofdioxide. Maar over de eerste 100 jaar bekeken, zou methaan nog altijd zowat 30 keer krachtiger zijn.
Methaan komt vrij door natuurlijke processen, maar de uitstoot ervan wordt door de mens sterk verhoogd door onder meer de veestapel (denk aan boerende koeien) en door installaties om fossiele brandstoffen te ontginnen, waar methaan rechtstreeks uit kan lekken. Ook door het smelten van de permafrost kan veel methaan vrijkomen. De hoeveelheid methaan in de atmosfeer is de voorbije jaren sterk gestegen, ondanks afspraken zoals de internationale Methane Pledge om de uitstoot in te dijken.
Volgens professor Phil Hayes van de UQ is het niet duidelijk hoeveel van dergelijke boorgaten er nog methaan lekken. "Je hoort me niet zeggen dat alle 130.000 boorgaten methaan lekken. Ik ben er zeker van dat dat bij de meerderheid niet het geval is. Maar zelfs als het bij een klein aantal gebeurt, is de impact niet te verwaarlozen," vertelt hij aan ABC.
Volgens Hayes is de jaarlijkse impact op de klimaatopwarming van het onderzochte lek te vergelijken met 10.000 auto's die 12.000 kilometer rijden.
In ieder geval zijn er nog andere lekken in boorgaten. Op een video die de UQ verspreidde, is zelfs te zien hoe door een methaanlek water in een vijver omhoogspuit als bij een geiser. Dat lek is inmiddels gedicht.
Complex verhaal voor de oudste boorgaten
In principe moet elk bedrijf dat gaten boort, dat melden. Bedrijven zijn ook verplicht een boorgat te dichten eens ze het niet meer gebruiken. Ze moeten dan met cement het gat 'methaandicht' maken.
Het is niet duidelijk of dat altijd accuraat is gebeurd, en bovendien zijn sommige boorgaten zo oud dat de firma die ze ooit boorde, niet meer bestaat. In Queensland is meer dan 100 jaar geleden begonnen met mijnbouw, een tijd ook waarin de regelgeving minder streng was.
Mogelijk lekt er methaan uit honderden andere boorgaten
Een hydroloog over de boorgaten
Een woordvoerder van het departement van Natuurlijke Grondstoffen en Mijnen geeft toe dat het verhaal van de oudste boorgaten complex is. "Vaak zijn ze niet (goed) in kaart gebracht, en bestaat het bedrijf in kwestie niet meer."
Maar hij zei ook: "Het risico voor lekken van die boorgaten is over het algemeen laag." Dat staat dan weer in contrast met de woorden van een hydroloog in 2020, die beweerde dat er mogelijk honderden boorgaten methaan lekken . Volgens hem zijn ze bijna onmogelijk terug te vinden. Overigens zou het ook zonder de boringen mogelijk zijn dat er op sommige plaatsen methaan lekt.
Pleidooi voor een soort algemene 'audit'
Er gaan nu stemmen op voor een algemene check, een soort 'audit' van alle bestaande boorgaten, over heel Australië. "Wij hebben aangegeven dat er een probleem is. Het is nu aan de overheid", zegt Hayes. "Het is niet zo moeilijk om boorgaten te dichten voor methaan. Dit is laaghangend fruit in de strijd tegen de klimaatopwarming."
Dit onderzoek is nog maar het topje van de ijsberg
Actievoerder Charlie Cox
Actievoerder Charlie Cox wijst op de natuurrampen waar Queensland nu al mee te maken heeft door de klimaatverstoring, en roept op tot snelle actie. Omdat methaangas zo krachtig is, kan je snel resultaat voor het klimaat boeken, zegt ze. "Als de overheid het echt meent in de strijd tegen de klimaatopwarming, dan moet ze de boorgaten serieus gaan monitoren en oplossingen voorzien voor de lekken. Er moet een serieuze audit komen."
Volgens Cox is het onderzoek van UQ nog maar het topje van de ijsberg. "Als er 130.000 van die boorgaten bestaan, dan weet je ook niet hoeveel daarvan er lekken, en hoe groot de lekken zijn." Ze maakt even een rekenoefening: "Als 5 procent even hard zou lekken als het boorgat in Surat Basin, dan spreken we over het equivalent van 65 miljoen auto's per jaar."
