Video’s van een jongen die zwak en suf is opgenomen in een ziekenhuis gaan viraal op sociale media. Ze zouden de jongen van 13 tonen die slachtoffer werd van een groepsverkrachting in Marokko. In realiteit gaat het om beelden van Ray, een jongen in Brazilië. Ze worden misbruikt voor ‘engagement farming’, waarbij nepaccounts geld proberen te verdienen door views en volgers te verzamelen.
Verhaal van verkrachte jongen in Marokko gaat viraal op TikTok… met beelden uit Brazilië
Wat? Het verhaal van de 13-jarige Marokkaanse jongen die slachtoffer werd van een groepsverkrachting tijdens een festival in Marokko lokte heel wat verontwaardiging uit. Ook op sociale media werd het verhaal van Bashir (schuilnaam) met afschuw gedeeld.
Maar: Op TikTok gaan video’s viraal die tonen hoe Bashir in het ziekenhuis zou verzorgd worden. Dat klopt niet. De beelden tonen een jonge Braziliaanse landbouwer die begin augustus in het ziekenhuis werd opgenomen met symptomen van Dengue. Verschillende accounts misbruiken Bashirs verhaal om met foute beelden views en likes te scoren.
Twee weken geleden werd een jongen van 13, enkel bekend onder de schuilnaam Bashir, op een festival in Marokko verkracht door 14 mannen. Zijn verhaal leidde meteen tot beroering, zowel in Marokko als ver daarbuiten én op sociale media.
Gebrek aan beelden
Het verhaal raakt dan wel verpreid over de hele wereld, de naam van de jongeman is niet publiek gemaakt. In Marokkaanse media doet een foto de ronde van een jongen op een ziekenhuisbed met een blauw voetbalshirt over zijn gezicht. Dat zou Bashir zijn, maar zelfs dat is niet helemaal zeker. Er zijn geen geverifieerde beelden.
De laatste dagen gaan echter video’s rond op TikTok die zouden tonen hoe Bashir wordt opgenomen in het ziekenhuis. Wie zoekt op “Bashir Morocco” of “#justiceforbashir” krijgt deze video’s meteen bovenaan de zoekresultaten.
In de video’s is zijn gezicht herkenbaar in beeld. Hij lijkt suf, verzwakt en heeft duidelijk pijn. Op een visueel medium als TikTok snakken mensen naar beelden en deze video’s gingen dan ook meteen viraal. VRT NWS vond verschillende video’s die nog maar enkele dagen online staan en al 2 of zelfs 4 miljoen keer bekeken zijn.
Maar er zijn wel enkele details die doen twijfelen aan de echtheid van de beelden.
Ray uit Zé Doca, Brazilië
In een van de video’s is bijvoorbeeld in de linkerbovenhoek van het beeld “Força Ray” te lezen, Portugees voor ‘Sterkte, Ray’ en ook "fazer exame de dengue", Portugees voor 'een dengue-test doen'. In een andere video is "Realidade do momento" te lezen, wat zoveel als 'stand van zaken' betekent in het Portugees.
In de commentaren onder de video’s wordt ook beweerd dat het hier om een Braziliaanse jongen zou gaan en niet Bashir. De video’s zouden afkomstig zijn van ene Roberto Costa. We vinden een TikTok-account ‘@robertocostaa._’ , waar inderdaad de ziekenhuisvideo’s terug te vinden zijn. Die staan al online sinds 7 augustus, een paar dagen voor het verhaal van Bashir.
Roberto is een Braziliaanse landbouwer. In een reactie onder een van zijn video’s zegt hij dat hij in Zé Doca in de Braziliaanse deelstaat Maranhão woont. De ziekenhuisvideo’s tonen hoe Roberto naar het ziekenhuis gaat met zijn zoon “Ray”, die symptomen van Dengue vertoont.
In een van zijn video’s , die ook gedeeld wordt alsof het om Bashir gaat , ligt Roberto Ray op een bed en zijn twee logo’s op de lakens te zien. Dit zijn de logo’s van de gemeente Zé Doca en het lokale ziekenhuis.
In een andere video , ook gedeeld alsof het bashir betreft , verlaat Roberto samen met Ray het ziekenhuis. De gevel van het gebouw is duidelijk te herkennen op Google Streetview op het adres van het ziekenhuis van Zé Doca.
In een video twee dagen later laat Ray weten dat het al veel beter met hem gaat. Hij bleek geen dengue te hebben, maar een zware keelontsteking.
Engagement Farming
Waarom delen zo veel accounts nu de beelden van Ray alsof het gaat om Bashir? Het verhaal van Bashir gaat als een lopend vuur rond, maar er is geen beeldmateriaal. Wanneer dan iemand beelden aanbiedt, is de kans groot dat ze veel bekeken worden, ook al zijn de beelden fout. De video's zijn in elk geval heel snel viraal gegaan.
Dat de beelden eigenlijk uit Brazilië komen en over iemand anders gaan, maakt de personen achter sommige accounts duidelijk niet uit. Zij kunnen geld verdienen met de video’s die viraal gaan. De praktijk om niet-authentieke content viraal te laten gaan voor eigen gewin wordt ook wel 'engagement farming' genoemd.
Het valt ook op dat veel van de accounts die dit doen, nonsensicale namen hebben als ‘khddgteo’, ‘tevxg’ of ‘zcvlmnwlxk’. Het lijkt erop dat ze alleen aangemaakt zijn voor geldgewin. Die accounts plakken in hun video’s ook bekende influencers op de video’s van Ray om zo nog meer bekeken te worden.
Zo maakten de influencers Shamas-Khan , Localwinemum en Daisipinki allemaal een video over Bashir, waarin ze, zichzelf filmend, commentaar geven bij de zaak. Bij alle drie (hier , hier en hier ) werden die video's misbruikt. Ze werden op de foute beelden van Ray gekleefd en online gezet om nog meer views te halen.
Conclusie
Op TikTok gaan video’s viraal die zouden tonen hoe de Marokkaanse jongen die recent op een festival verkracht werd door 14 mannen in het ziekenhuis wordt opgenomen. Maar de beelden zijn gestolen van een ander TikTok-account. Ze tonen een Braziliaanse jongen met een longontsteking. We beoordelen de video’s dan ook als onwaar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
