Politiek drama tussen VS en Denemarken: 3 Amerikaanse 'spionnen' ronselen Groenlanders voor onafhankelijkheidsbeweging

Onderzoeksjournalisten van de Deense publieke omroep DR hebben het verhaal naar buiten gebracht. DR heeft weet van zeker 3 Amerikaanse staatsburgers, met nauwe banden met het Witte Huis, die naar Groenland zijn gereisd voor "een beïnvloedingscampagne".

Een van de Amerikanen landde een tijdje geleden in de Groenlandse hoofdstad Nuuk met een duidelijke missie: een lijst opstellen met Groenlanders die gerekruteerd konden worden om een afscheidingsbeweging op poten te zetten.

"Het kan zijn dat deze mensen groepen proberen te mobiliseren die onafhankelijkheid willen. Of dat ze de wens om zich bij Amerika aan te sluiten, bij de Groenlanders proberen te stimuleren", weet Scandinavië-correspondent Jeroen Visser. "Ze hielden daarvoor zelfs lijsten bij van mensen die anti-Amerikaans zijn in Groenland, en ook lijstjes van mensen die Trump welgezind zijn."

De activiteiten zouden uiteenlopen van het verspreiden van negatieve verhalen over Denemarken en positieve verhalen over de Verenigde Staten tot het aanwakkeren van separatistische gevoelens.

Volgens overheidsbronnen is de intentie van de mannen duidelijk en willen ze vooral het beleid van Denemarken beïnvloeden, dat verantwoordelijk is voor de buitenlandse zaken en defensie van Groenland. Ze spreken van "infiltratie" en "een beïnvloedingscampagne" om de Groenlandse samenleving binnen te dringen en te verzwakken.

DR weet niet zeker of de mannen op eigen initiatief naar Groenland zijn getrokken, of op bevel van de Amerikaanse regering. Het nieuwsmedium kon alleen vaststellen dat de betrokkenen een nauwe band hebben met de Amerikaanse regering en met president Donald Trump.

De Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen heeft nu de hoogste diplomaat van de Amerikaanse ambassade in Kopenhagen op het matje geroepen. DR noemt de hele kwestie "een politiek drama".

"Elke poging om zich te mengen in de binnenlandse aangelegenheden van Denemarken is uiteraard onaanvaardbaar", zegt Rasmussen aan DR. "Daarom heb ik het ministerie van Buitenlandse Zaken gevraagd de Amerikaanse topdiplomaat op te roepen voor een gesprek."

President Donald Trump liet eerder uitschijnen dat de Verenigde Staten het mineraalrijke en strategisch gelegen Groenland willen overnemen, uit zowel nationale als internationale veiligheidsbelangen. Daarbij sloot hij zelfs militair ingrijpen niet uit.

Volgens Visser past dit in een bredere strategie van president Donald Trump. "Eerst probeerde Trump met een charmeoffensief Groenland aan zich te binden. Daarna dreigde hij met militair ingrijpen. En nu lijkt hij een derde strategie te volgen: beïnvloeding in het geheim."

Omdat de activiteiten formeel legaal zijn, is er niemand opgepakt. Toch noemt Denemarken de praktijken "spionage".

Volgens Visser wil Denemarken vooral duidelijk maken dat dit gedrag niet onopgemerkt blijft. "Waarschijnlijk heeft Denemarken gedacht: laten we dit maar gewoon openbaren, want dat is beter dan dit in het geheim te laten gebeuren. Amerika mág dit doen, maar Denemarken zegt: dit is spionage. En daarmee bevinden we ons in een groot grijs gebied.”

Dat de kwestie de bilaterale relatie onder druk zet, staat buiten kijf. "Het toont opnieuw hoe gespannen de verhouding is en blijft", zegt Visser. "Het is vervelend voor Denemarken dat dit gebeurt, maar niet helemaal onverwacht."

"Van Trump kun je alles verwachten. Hij heeft eerder met militair ingrijpen gedreigd, en in mei lekte al uit dat hij de inlichtingendiensten opdracht had gegeven om in Denemarken te spioneren. Dit past helemaal bij Trump, die alle middelen gebruikt die hem ter beschikking staan.”