Hij zocht en hij vond: collega's en familie over Alain Remue, de topspeurder die vandaag met pensioen gaat

De Cel Vermiste Personen is Alain Remue en Alain Remue is de Cel Vermiste Personen. Tot zover een boutade van jewelste. Hoewel hij het zelf ongetwijfeld zal minimaliseren en er een heel team achter en naast hem stond, is het wel zo.

"Van de kust tot in Limburg weten ze wie Alain is", zegt Katty Doms. 23 jaar werkte ze bij de Cel Vermiste Personen, tot maart vorig jaar. Ze werd aangenomen door Remue, en zal hem straks mee uitzwaaien. 

"Je zit voor een instituut, zoals de Cel Vermiste Personen, zoals Alain. Dan voel je je wel klein", herinnert ze zich haar sollicitatiegesprek. "Maar op het moment dat je daar binnenkomt, ben je direct op je gemak. Dat deed hij toen en dat doet hij nu nog altijd." 

Het doet denken aan een anekdote die Guido Van Rillaer opdiept. Hij was er van bij de oprichting van de Cel in 1995 bij en ging 5 jaar geleden met pensioen. "Dat was een tijd dat we iedereen nog aanspraken met luitenant en majoor. Nadat we 3 of 4 keer 'luitenant' gezegd hebben tegen Alain is hij op zijn knieën op de grond komen zitten, met zijn handen gevouwen, om te vragen of ik alsjeblieft, alsjeblieft Alain wou zeggen. Voor de rijkswacht van toen was dat vooruitstrevend", lacht hij. 

Voor hij bij de Cel begon, was Remue eerst lang instructeur voor jonge rijkswachters. In 1992 slaagde hij voor het toelatingsexamen om officier te worden, waarna een opleiding van 2 jaar volgde. In de nasleep van 4 onrustwekkende verdwijningen in de zomer van 1995 kreeg hij een telefoon die zijn carrière zou bepalen. De Cel werd opgericht, de rest is geschiedenis. 

"Het was hem gevraagd, hij had daar totaal geen ervaring mee, maar hij heeft zich daarin vastgebeten", blikt de vrouw van Remue, Kristien - Stien - Vermeire, terug. Op het moment van de oprichting was hun dochter Eva amper 8 dagen oud. "Ik vraag me soms af hoe we dat die eerste jaren gedaan hebben, met 2 kleine kinderen."

"In het begin hadden we 1 computer, 2 telefoons. Dat was het. Ons bureau stond in een lege kamer", vertelt Albert Priem. Ook hij was er van bij de start bij, en werkte uiteindelijk 17 jaar voor Remue. "We zijn nog naar het kot gegaan waar alle afgedankte spullen van de rijkswacht stonden. Daar stonden dan tafels met 3 poten, en we hebben dan allemaal bureaus in elkaar gestoken. We hebben zelfs nog allemaal onze stoel gekocht", herinnert Priem zich. "Dat gaf meteen een band."

"Hij was gewoon niet de rijkswachtchef zoals we die kennen", vat Van Rillaer het samen.

Al was het ook meteen alle hens aan dek. Een jaar na de oprichting van de Cel zou de zaak-Dutroux losbarsten. Een zaak die de Cel en bij uitbreiding het hele land op hun grondvesten deed daveren. "Julie, Mélissa, An en Eefje waren al verdwenen voor de Cel opgericht werd. We liepen dus achter op de feiten. Dan kwam de verdwijning van Sabine in mei en we vonden haar niet. We hadden alles omgedraaid wat omgedraaid kon worden. Alain en ik babbelden toen veel: zijn wij verkeerd bezig? Zien we iets over het hoofd? Kunnen we het niet?", vertelt Priem. 

Het was uiteindelijk door de Cel Vermiste Personen dat de zaak in een stroomversnelling geraakte en Marc Dutroux in augustus 1996 gevat kon worden.

"Hij was zelf een jonge officier toen de cel werd opgericht in de donkerste periode van de Belgische justitie, dat moet echt niet gemakkelijk geweest zijn om zo'n cel uit de grond te stampen. En kijk waar we nu staan", zegt rechercheur Steven De Lange. Hij werkt intussen 6 jaar voor de Cel Vermiste Personen en eigenlijk is dat allemaal te danken aan Remue.

"Hij is de reden dat ik nu bij de cel zit. De eerste keer dat ik hem zag was in 2002 toen hij kwam lesgeven op de politieschool. Hij sprak toen met zoveel passie, vuur en overtuiging over zijn werk dat ik meteen wist: dat wil ik ook ooit doen. Hij heeft mij op dat moment echt begeesterd."

Bij elke grote verdwijningszaak de afgelopen 30 jaar stond de Cel Vermiste Personen op de eerste rij: Stacy en Nathalie, Annick Van Uytsel, Aurore Ruyffelaere, Julie Van Espen,... 

Maar ook bij de zoekacties naar pakweg Jürgen Conings of de Bende van Nijvel was de Cel betrokken. Ook na de grote waterbom in Wallonië werd de hulp van de Cel ingeschakeld om de slachtoffers terug te vinden.

Al doen ze dat natuurlijk nooit alleen. Want niet alleen staat er een heel team naast Remue, er zijn ook nog tal van andere betrokken bij zoekacties: magistraten, lokale politiekorpsen, labo, DVI (Disaster Victim Identification), Civiele Bescherming, Honden- of Luchtsteun...

"Op het terrein is hij ook altijd meteen Alain, niet commissaris of meneer", benadrukt De Lange. "Als hij ergens kwam, ging hij tegen iedereen goeiendag zeggen. Ook tegen de mensen die bijvoorbeeld het verkeer regelen of zo. Iedereen telt mee voor hem, hoe klein zijn of haar bijdrage ook is. Hij werkt niet vanuit hiërarchie, maar vanuit samenwerking en respect."

Elke collega die we spraken, heeft zo zijn eigen herinneringen aan grote dossiers. Voor Albert Priem zijn dat de zaak-Dutroux en de verdwijning van Stacy en Nathalie. 

Guido Van Rillaer herinnert zich dan weer een weekend in 2006, waar maar liefst 2 kleutertjes verdwenen waren én (levend) teruggevonden werden.

"Een van hen was verdwenen aan de Lesse, het was min 3 graden en we vonden haar niet. Die avond niet, die nacht niet. De volgende dag was ik er weer met Alain en plots vinden ze tijdens de zoekactie dat meisje. Toen ze aankwamen met dat meisje in hun armen, heb ik een uur zitten janken als een klein kind."

Voor Katty Doms zal het dossier van Jansien altijd bijblijven, het vermiste kleutertje van 2,5 dat uiteindelijk vermoord bleek door haar moeder. "Dat was een van mijn eerste dossiers en het eerste kindje in mijn carrière dat overleden was. Dat zijn momenten die je bijblijven. Je vertrekt 's avonds met het idee dat je een kindje kwijt bent, niet dat het vermoord is. Alain heeft mij in dat dossier geleerd om altijd en overal respectvol om te gaan met de familie, ook al vermoed je op dat moment al dat er ergens een betrokkenheid is."

Het zijn stuk voor stuk dossiers die aan de ribben blijven kleven. Dossiers waar het soms dagen- én nachtenlang speuren was. "Het was soms heftig", zegt ook Guido Van Rillaer. "In de periode van Dutroux werkten we 16 uur per dag, weken aan een stuk. Dat creëert een band, je leert elkaar wel appreciëren."

Al had dat natuurlijk ook een keerzijde. "Als hij telefoon kreeg, liet hij bij manier van spreken alles vallen. Hij deed niet een beetje zijn job, hij deed hem 200 procent. Soms zag ik hem dagen niet", zegt Kristien. "Maar ik heb er nooit een probleem mee gehad. Hij beet zich vast, en dat siert hem alleen maar. Of het nu om een oude mens ging of een jong kind, hij ging en al de rest vervaagde. Hij wilde helpen, hij wilde antwoorden geven."

"Het gebeurde heel vaak dat we bij vrienden zaten op een barbecue en dat papa niet meekwam of al tijdens het aperitief moest vertrekken. Vaak was hij daar dan al met de dienstwagen of brachten mensen ons naar huis. Iedereen begreep dat ook altijd wel", zegt dochter Eva Remue. "We wisten van jongs af aan ook waar papa mee bezig was. We hebben altijd gesnapt waarom hij niet thuis was, en daar heeft mama een grote verdienste in gehad. Dat is het voordeel dat papa getrouwd is met de vrouw met wie hij getrouwd is."

Het gezin-Remue raakte erop ingesteld dat Alain altijd en overal weggeroepen kon worden. "Er zijn jaren geweest dat dat wekelijks was. Toen de zaak-Dutroux losbarstte, zaten wij op Formentera. Toen is hij teruggekeerd. En met de overstromingen in 2021 zaten we in Zuid-Frankrijk en zijn we ook vroeger vertrokken. Hij wil ter plaatse zijn dan, hij wil dat zien. Als hij niet zou vertrekken, zou het ook niet meer ontspannend zijn hoor", lacht Stien. 

Ook uit de koers is hij al wel eens moeten vertrekken. De koers is naast de Cel en zijn familie zijn lang leven. Remue is er "bordjesman". Vanachter op de motor toont hij de tijden aan renners of leidt hij de koers in goede banen. Meestal in het gezelschap van John Janssens, zijn vaste motard.

"Toen Steve Stevaert verdwenen was, zaten wij in koers. Hij kreeg telefoon, we hebben de mensen die het moesten weten verwittigd en we hebben de koers verlaten. Ook 's nachts op hotel moesten we een keer snel vertrekken. Dan zette ik hem af, thuis, waar zijn auto stond, in Brussel... Als hij een telefoon kreeg met de boodschap: 'We hebben u nodig', dan was hij weg."

Dat zijn werk bij de Cel helemaal doordrong tot in zijn familie hoeft niet te verbazen. "Hij werkte bijna nooit thuis, maar hij had wel een bureautje met wat kaften. Ik zat op een bepaald moment daarachter op mijn speelmat en ik deed of ik telefoon kreeg. In plaats van op te nemen en in een kapsalon of zo te werken, werkte ik bij de Cel Vermiste Personen. Dan had ik Albert of Nathalie aan de lijn die een lijk in de Schelde hadden gevonden en mijn hulp vroegen. Dat was heel normaal bij ons, helemaal niks griezeligs. Ik ben ook nooit bang geweest van het idee dat een mens doodgaat of dood wordt gevonden. Tja, het kind van een bakker weet ook hoe je een pistolet moet maken." 

Toch zag hij zelf overal gevaar als het over zijn kinderen ging. "Ik herinner mij een dom voorbeeld van toen Eva een jaar of 2 was", diept Stien op. "Ze was op een grote sofa aan het springen. In een t-shirtje, zonder broek. Alain was kwaad toen hij thuiskwam. Ik moest haar een broek aandoen, hij wilde niet dat ze naakt rondliep. Ik zei: 'Schat, ze is thuis. Ze is bij ons, ze is veilig'. Maar nee, dat kon hij niet. Hij bekeek dat helemaal anders, alles was voor hem een gevaar als het om kinderen ging."

Eva herinnert zich zo ook dat ze een fiets zonder lichten had. "Ik mocht fietsen in de tuin, maar ik mocht nergens anders naartoe fietsen. Niet zo heel erg, want daardoor zat ik in de luxepositie dat papa mij altijd wilde afzetten of ophalen. Echt op elk moment van de dag of de nacht. We hebben ook de gewoonte om aan onze ouders te laten weten waar we waren, met wie we daar waren en wanneer we naar huis gingen komen. Ook nu nog, ik zit er niet mee in om na een etentje bij mijn ouders te sturen dat ik veilig thuis ben."

Eén keer werd Eva zelf lastiggevallen door een man, aan de schaatsbaan in Gent. Dat was - uiteraard - buiten Alain Remue gerekend. "We stonden aan de zijkant te wachten op 2 chocomelkskes, en die begon tegen mij te zeggen dat ik mooie schaatsen had. Ik herinner mij dat papa dan naast hem kwam staan om te horen wat er aan het gebeuren was. Uiteindelijk vroeg hij die man om weg te gaan. Dat gebeurde niet, en toen haalde hij zijn dienstkaart boven."

Lang verhaal kort: uiteindelijk moest Remue de man tegen de grond werken en bleek dat hij voorwaardelijk vrij was voor kindermisbruik.

Hij heeft natuurlijk vaak op de donkerste kanten van het leven gekeken. "We staan heel vaak dicht aan de lijn tussen leven en dood, tussen geluk en immens verdriet. Dat draag je voor een stuk mee", omschrijft Katty Doms het. 

Zeker als het over kinderen gaat. Al werd daar thuis niet vaak over gepraat: "Hij verwerkte dat op zijn manier, meestal was dat binnen het team of onderweg naar huis. En een verdwijning is nooit achter onze hoek, dus hij had wel wat tijd", zegt Stien. 

Al was zij wel steevast de eerste die de afloop kende. "Als ze iemand gevonden hadden, belde hij naar mij. Dat duurde maar 2 seconden hé: 'Stientje, we hebben ze gevonden en dat of dat is er gebeurd'." 

Eva beaamt dat ze hem zelden emotioneel geweten heeft. "Ik denk dat dat hem ook zo goed maakt in zijn job. Hij kon dat op een goede manier een plaats geven. Op een bepaalde manier moet je een olifantenvel kweken en ik denk dat zijn team daar ook heel hard in hielp. Maar als er iets was met een kind, of als er een kind dood werd teruggevonden, dan voelde je dat papa veel serener naar huis kwam. Dat de knuffel die je dan kreeg toch net iets harder was."

Er is wel een grote uitzondering. "De dood van Olivier, dat heeft hem zo gepakt. Dan heb ik hem echt zien wenen", klinkt het bij Stien.

Olivier, dat is Olivier Rouxhet, de duiker die in 2011 stierf bij een zoekactie naar twee vermiste meisjes in de Maas. "Ik had eerst niet door hoe erg hem dat geraakt heeft, omdat ik het niet gewoon was van hem. Ik heb hem zien veranderen, dat heeft hem enorm, enorm geraakt."

Dat vertelt ook zijn motard, John. "We praten zelden over het werk in de koers, hij heeft de koers nodig om de zwaarte van zijn job wat los te laten. Maar opeens was hij al zijn haar kwijt. Zijn baard, zijn wenkbrauwen, alles. Ik dacht dat hij ziek was, maar het was uitgevallen van de stress." 

Uiteindelijk zal hij enkele maanden thuisblijven. De dood van Olivier en het onderzoek dat daarop volgde, heeft er diep ingehakt. Niet alleen bij Remue, ook zijn hele team moest door een zware periode.

Hét dossier van zijn carrière zal ongetwijfeld altijd Liam Vanden Branden zijn en blijven. Het blonde jongetje dat in mei 1996 verdween aan het Zennegat en nooit meer teruggevonden werd. Het was een van de eerste dossiers van Remue. "Hij zit daar nog altijd mee in zijn hoofd", weet Van Rillaer. "Dat gaat daar echt niet uit."

Dat blijkt ook uit de band die hij met de ouders van Liam heeft. Nog steeds, na al die jaren. "Het eerste contact was in de eerste week na de verdwijning van Liam", zegt Dirk Vanden Branden, de papa van Liam. Hij herinnert het zich als "vriendelijk, maar afstandelijk". 

"Hij heeft echt niet stilgezeten. Hij heeft alle pistes opengehouden, zonder nodeloos hoop te geven. Hij heeft ons nooit een rad voor ogen gedraaid, is altijd realistisch gebleven."

29 jaar later staat het dossier helaas nog altijd open. Antwoorden of zekerheden wat er met Liam gebeurd is, zijn er niet. En dat vreet. "Het kleeft aan hem, dat ze het niet opgelost kregen. Ik ben er altijd van overtuigd geweest dat ze gedaan hebben wat in hun macht lag om onze zoon terug te vinden. Dat dat niet gelukt is, kan ik hen niet kwalijk nemen."

Door de jaren heen veranderde de band tussen Dirk en Alain. Van slachtoffer en politieman naar vrienden. "We zijn kameraden. Het is altijd heel aangenaam, aan beide kanten. Het is niet dat ik hem te pas en te onpas bel, maar we weten elkaar te vinden."

Het is niet de enige familie met wie Alain Remue zo'n nauwe band opgebouwd heeft. Op kerstavond kreeg hij steevast telefoon van Anita Crul. Haar dochter Sylvie verdween in 1994, ook zij werd nooit meer gezien. "Jaren aan een stuk belde ze", vertelt Kristien. "Ze is nu overleden. Dat heeft hem ook wel wat gedaan, hij zei: 'Ze gaat nooit weten wat er met haar dochter gebeurd is en ik zal ze ook nooit meer horen'."

Naar begrafenissen ging hij dan weer nooit. "Ik ken geen enkel geval waar hij naar de uitvaart gegaan is. Raar he? Ik denk dat hij zich op de achtergrond wil houden, dat hij respect heeft voor het verdriet van die mensen en daar niet moet bij zijn."

Uit alles blijkt hoe gewaardeerd Alain Remue werd. Door ouders die hij op de moeilijkste momenten in hun leven moest bijstaan, door collega's die jarenlang aan zijn zijde stonden. 

"Het was een plezier om met hem samen te werken. Voor Alain werken was een eer, dat zegt alles", vat Albert Priem het samen. "Soms hadden we woorden, waren we niet akkoord met elkaar. Maar het was altijd constructief en positief."

Guido Van Rillaer vult aan: "Ik mocht eigenlijk op 56 met pensioen, ik ben tot mijn 65 gebleven. Hij was de beste baas die je kon dromen. Uiteraard had hij af en toe een nuk, maar dat hoort erbij. Er was veel vertrouwen, je mocht misstappen begaan en dat werd dan opgelost. We hadden een goed team. Mijn jaren bij de Cel zijn de 25 mooiste jaren geweest."

"Als er shit is om 2 uur 's nachts, om 5 uur 's morgens, op zaterdagnamiddag, dan kan ik Alain bellen. Zo simpel is het", omschrijft Katty Doms het. "Ik ken hem nu al 24 jaar, maar als jij hem zou leren kennen en straks ook in de shit zou zitten, dan doet hij hetzelfde. Het is iemand die naast u gaat staan en als het moet voor u. Dat heb ik meegenomen: 'Mannekes, fouten maken in het leven, dat kan, maar kom daarvoor uit'.

Ook relativeren leerde ze van hem: "Stof zorgt voor zichzelf. Als het vandaag niet gepoetst is, dan veeg je volgende week het stof van twee weken af. Het belangrijkste is dat je thuis in de bedden kan kijken en daar iedereen gezond ziet liggen. De dienst is belangrijk, dat moet goed draaien, maar je thuis ook. Want daar kan je op terugvallen."

En uiteraard waren er ook mindere dagen en momenten. "Soms was het kijken vanwaar de wind vandaan zou komen. Alain is iemand die zijn idee heeft en dat niet snel zal lossen. Hij kon ook fors uit de hoek komen. Hij kon echt uitschieten, maar tegelijk kon hij daarna zeggen: "Oke, sorry". Of als hij tegen de verkeerde uitvloog, was hij de eerste om toe te geven dat dat fout was."

"Het is een mens zoals een ander, met goede en slechte dagen", zegt ook De Lange. "Hij kon heel streng zijn als baas. Maar in onze materie is dat logisch, het gaat om mensenlevens. En, hij was ook altijd rechtvaardig."

Ook typefouten werden niet getolereerd, lacht Doms. "Het moest in orde zijn. Maar hij is iemand die kansen geeft, die door het vuur gaat voor zijn mensen. Als hij dacht dat het nodig was om naast of bij collega's te staan, stond hij er. Tegelijk gaf hij zijn mensen het vertrouwen om grote operaties zelfstandig uit te voeren als hij oordeelde dat ze daar klaar voor waren. Het is een unicum dat je zo iemand op je pad krijgt."

Zijn belang voor de Cel is dan ook groot geweest. "Ik ben trots en vooral blij dat ik nog 6 jaar met hem heb kunnen en mogen samenwerken", zegt De Lange. "Ik heb nog veel van hem mogen leren, vooral hoe je omgaat en communiceert met families in hun donkerste momenten. Dat je ze hoop geeft waar dat mag, maar hen niet voorliegt. Zijn vermogen om professioneel te blijven zonder zijn menselijkheid te verliezen, dat onderscheidt hem in zijn werk."

Eenzelfde geluid klinkt er bij Katty Doms: "Soms heb je gewoon mensen die hun stempel drukken. Hij heeft een begeestering gebracht die aanstekelijk was. De jongere generaties zullen misschien niet meer rechtstreeks van hem leren, maar onrechtstreeks wel. Hij laat een erfenis na."

"Hij belichaamt wat een goede politieman is. Hij toonde dat je écht een verschil kan maken. Het is een grote meneer, en niet alleen letterlijk", besluit Doms. "Eigenlijk is hij het toonbeeld voor wat heel veel politiemensen betekenen. Zij hebben misschien niet dezelfde naam en faam, maar laten zien hoe je het verschil kan maken."

"Onevenaarbaar", zo kijkt ook Eva Remue naar haar vader. "Zoals hij zijn er geen 2. Maar hoewel hij in zijn job waanzinnig goed kan zoeken, vindt hij thuis nooit iets terug. Zijn schoenen ziet hij niet staan, zelfs als ze voor zijn neus staan."

En nu wordt het loslaten. Zijn Cel, zijn "derde kind" zoals zijn vrouw het zegt. "Hij weet dat de Cel in goede handen achterblijft. Ik mag er niet aan denken als het iemand geweest zou zijn waar hij niet volledig achter stond. Al denk ik dat het sowieso moeilijk zal zijn."

"Bij ons is hij dan wel niet vermist, maar hij zal wel enorm gemist worden", besluit De Lange. "Maar we gaan ons best doen om zijn levenswerk met dezelfde gedrevenheid en menselijkheid verder te zetten."