In Merelbeke-Melle bouwt het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) nieuwe silo's met cementloos beton. Dat materiaal zou 40 tot 70 procent minder CO2 uitstoten dan klassiek beton. Goed nieuws voor het klimaat, dus. Volgens ILVO zelf is het de eerste keer dat die technologie op grotere schaal gebruikt wordt in de landbouwsector.
70 procent minder CO2-uitstoot en (hopelijk) 3 keer langer houdbaar: ILVO bouwt silo's uit cementloos beton in Merelbeke-Melle
Als je al eens op een boerderij bent geweest, heb je ze misschien al gezien: grote sleufsilo's. Dat zijn rechthoekige, betonnen opslagplekken met muren op de lange zijden, waar maïs of gras wordt opgeslagen. Bij dat zogenaamde "inkuilen" komen nogal wat zure sappen vrij terwijl het veevoeder fermenteert.
Wel, ILVO bouwt 12 van die sleufsilo's op de terreinen van zijn proefboerderij in Merelbeke-Melle. Met die silo's willen ze nieuwe, klimaatvriendelijkere bouwtechnieken testen.
Daar is nood aan, want de productie van beton is verantwoordelijk voor 7 tot 8 procent van de wereldwijde uitstoot van CO2. Specifiek in ons land gaat het om 4 tot 5 procent. Elke kubieke meter beton veroorzaakt 280 tot 400 kilogram CO2.
Dat komt vooral door het cement in dat beton, het materiaal dat beton doet uitharden. Tijdens het productieproces van cement wordt kalk opgewarmd tot 1.450 à 2.000 graden Celsius in hoogovens die nu nog met kolen gestookt worden.
Tegelijk kruipt er erg veel beton in zo'n silo. Op de tereinen van ILVO gaat het om maar liefst 5.000 kubieke meter voor de 12 silo's.
Parking 58
Daarom heeft ILVO besloten om 4 van de 12 silo's in een cementloos beton te gieten. Het gaat om een experiment dat een grote winst zou kunnen betekenen voor het klimaat.
Het cement is er vervangen door zogenoemde geopolymeren. Dat is een bindmiddel op basis van hoogovenslakken, zeg maar het gesmolten gesteente dat bovendrijft bij het smelten van ijzerertsen. Zo krijgt afval uit de metaalindustrie dus een nieuw leven.
Het resultaat is een beton dat even stevig is als klassiek beton, en dat 40 tot 70 procent minder CO2 uitstoot, afhankelijk van de grondstof. Naast hoogovenslakken kan bijvoorbeeld ook vliegas gebruikt worden, de as die vrijkomt bij het verbranden van steenkool.
Het idee om beton te maken met geopolymeren, is op zich niet nieuw. In de vorige eeuw werd er al mee geëxperimenteerd, ook in ons land. Parking 58 in Brussel werd er bijvoorbeeld mee gebouwd. Maar het zogenoemde PurdoCement-beton kwam nooit echt van de grond. Deze sleufsilo's zouden het idee nieuw leven kunnen inblazen.
3 keer langer houdbaar
Naast de 4 silo's uit cementloos beton worden er 4 opgetrokken uit gerecycleerd sloopbeton (waar wel cement in zit) en 4 uit klassiek duurzaam BENOR-beton (ook met cement). Er werden sensoren in verwerkt zodat ILVO kan testen hoe goed de verschillende silo's het doen in de uitdagende, zure omstandigheden.
Toch maakt Lukas Arnout van de firma ResourceFull zich sterk dat het cementloos beton het best zal scoren. "Het melkzuur dat tijdens de vergisting van gras vrijkomt, vreet beton sterk aan. Maar dit nieuwe bindmiddel is daar veel beter tegen bestand. Silosleuven worden gemiddeld om de 10 jaar vervangen, maar we hopen met dit middel een levensduur van 30 tot 50 jaar te kunnen garanderen."
De nieuwe sleufsilo's moeten 3 keer langer meegaan dan klassieke.
De nieuwe betonsoort onderging al een reeks laboratorium- en piloottesten van Buildwise, het innovatiecentrum van de bouwsector. Maar de vijandige omstandigheden in een sleufsilo leggen de lat nog wat hoger. Daarom kijkt Arnout reikhalzend uit naar de resultaten van de metingen.
"De sterkte van het materiaal kennen we al over een maand", legt hij uit. "Maar de zuurbestendigheid, waar het hier toch echt om draait, dat kunnen we pas over 3 jaar in kaart brengen."
Nodige certificaten ontbreken voorlopig
Voorlopig zal je nog niet snel andere grote bouwwerken in geopolymeren-beton zien. Het mag immers nog niet breed ingezet worden in de bouwsector. Het heeft daar nog niet de nodige certificaten voor.
ILVO hoopt dat de metingen daar een steentje aan kunnen bijdragen. Het "geeft met deze pionier-bouwbeslissing een duwtje aan de verdere doorbraak van een misschien wel belangrijke innovatie", zegt administrateur-generaal Joris Relaes.
"Het gebruik van innovatieve en circulaire betontechnologieën voor de bouw van deze sleufsilo's lijkt op het eerste gezicht een puur technische optimalisatie. Maar het is er wel eentje die kan bijdragen aan de transitie naar een meer duurzame en klimaatbestendige landbouw- én bouwsector."
"Als we in de toekomst op een andere manier kunnen bouwen, met lagere milieu-impact én met meer gerecycleerde grondstoffen, dan is dat een enorme gamechanger", vult Niels Hulsbosch van Buildwise aan.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
