Tot 475.000 euro aan Vlaamse subsidies om game te maken: godsgeschenk of "peanuts"?

"We staan hier dankzij het VAF", klinkt het in koor bij de Vlaamse game-ontwikkelaars in de Indie Arena Booth op Gamescom in Keulen, de grootste gamebeurs van de wereld. Het Vlaams audiovisueel Fonds heeft niet alleen de standplaats geregeld op de grootste beurs ter wereld, maar heeft ook subsidies verschaft om de games die de onafhankelijke ontwikkelaars in Duitsland aan de wereld voorstellen, te ontwikkelen. 

"De gamesector is een harde wereld", vertelt Kayla Chauveau van Anaxanthia. De recent opgerichte studio hoopt in Keulen contacten te leggen met uitgevers die zijn debuutspel 'Last 4 days' op de markt wil brengen en promoten. "Zonder uitgever is het héél moeilijk om een project te financieren of bekend te maken, maar gelukkig kunnen we op steun rekenen van het VAF."

Eenzelfde verhaal horen we Bolt Blaster Games. De studio uit Diepenbeek viel vorig jaar met 'Gazzlers' in de prijzen op de Belgian Game Awards en stelt in Keulen haar nieuwste game voor: 'The spell brigade'.

"We hebben de studio in 2020 opgericht. Dankzij de steun van het VAF hebben we 'Gazzlers' kunnen ontwikkelen en hebben we de studio kunnen uitbouwen. We zijn begonnen met een team van 3 personen, inmiddels zijn we met 8."

De kostprijs om indiegames te ontwikkelen varieert enorm. Kleine indiegames maken, kost gemiddeld enkele tienduizenden euro's, bij iets grotere games worden de budgetten opgetrokken tot enkele honderdduizenden euro's. Kijken we naar heel grote indiegames, zoals het Franse 'Clair obscur: expdition 33' dat genoemd wordt bij de beste games van 2025, dan spreken we over miljoenen.

Zeker voor beginnende game-ontwikkelaars kan de financiële steun die het VAF verschaft dus een stevig duwtje in de rug zijn. 

Bij Cognition Europe, een nieuwe studio in Gent, noemen ze de steun die ze van Vlaanderen krijgen een "leuk extraatje".

Voor hun debuutspel 'Lunar strike' - dat eerder deze week werd aangekondigd tijdens Gamescom - kregen ze 350.000 euro van het VAF. De stand die ze uitbaten op de grootste beurs ter wereld werd betaald door Flanders Investment & Trade (FIT), dat ook investeert in de Vlaamse game-industrie.

Cognition Europe is een dochteronderneming van Cognition in de VS en draait vooral op privéfinanciering van de Amerikaanse oprichter Brian Pope. "Ons team in Gent bestaat uit ongeveer 30 mensen", vertelt CEO Jan Goossen.

"We zijn 3 jaar geleden begonnen aan 'Lunar strike' en het project heeft al meer dan 5 miljoen euro gekost. 350.000 euro is minder dan 10 procent van dat budget, maar het blijft natuurlijk een mooi bedrag. Het is voor ons ook een erkenning van het feit dat mensen in het project geloven. Als je eigen overheid niet wil investeren, waar sta je dan?"

Goossen vindt vooral dat de loonkost om games te ontwikkelen in ons land veel te hoog ligt. "Ik denk dat die bijna nergens ter wereld zo hoog ligt als bij ons."

Toch vindt hij het een meerwaarde om de studio in België te vestigen. "Het talent zit hier", verklaart hij. "De game-opleidingen in Kortrijk (Howest) en in Genk (Luca School of Arts) zijn bij de beste ter wereld. Daarnaast roemt hij ook de werkethiek van de Belgen. "Ook die is ongeëvenaard in de rest van de wereld."

Jef Aerts, sounds designer bij het Franse Ubisoft - bekend van onder meer de 'Assassin's creed'-games - is niet onder de indruk van de subsidies die het VAF verschaft. Aerts trok weg uit Vlaanderen, omdat studio's bij ons geen budgetten hebben om sound designers te betalen.

"Ik maak geluiden", vat hij zijn job kort samen. "Ofwel start ik van nul, ofwel herkauw ik bestaande geluiden. Ik neem dus zelf heel veel geluiden op. Ik heb mijn recorder bijna altijd en overal bij."

Het laatste grote project voor Ubisoft waar Aerts aan meewerkte, is 'Avatar: frontiers of Pandora'. Hij was onder meer verantwoordelijk voor het geluid van de machines en fabrieken van de 'slechterikken' in het spel. "Om een fabriek van geluid te voorzien moet ik niet naar een echte fabriek af te zakken. Met een blikken doos kan ik al heel veel", glundert hij. 

Het spreekt voor zich dat de job van een sound designer enorm arbeidsintensief is. En dat kost uiteraard geld. "Op dit moment hebben Vlaamse studio's geen budgetten om te investeren in sound design. Ze behelpen zich voornamelijk met gratis geluidjes uit bestaande databases."

Aerts zou in de toekomst heel graag voor een Vlaams of Belgisch bedrijf werken, maar dat ziet hij niet snel gebeuren. "Het is tof dat het VAF ook videogames ondersteunt, maar de budgetten liggen erg laag. 400.000 euro is echt peanuts."

Aerts vraagt zich ook af waarom de budgetten voor games "zo laag liggen". "Een Vlaamse film krijgt 10 keer meer, en dat terwijl die film enkel in Vlaanderen en Nederland zal getoond worden. Wanneer je een game op de markt brengt, moet je meteen concurreren met de rest van de wereld."

Het VAF geeft in een reactie op de uitspraken van Aerts aan dat het graag meer subsidies zou vrijmaken voor de gamesector, maar dat dat op dit moment onmogelijk is. "Met ons huidig jaarbudget voor de creatie van games - 1,7 miljoen euro per jaar - zou het onverantwoord zijn om meer dan 400.000 euro in één game te investeren."

"Wij willen ervoor zorgen dat meerdere getalenteerde ontwikkelaars en gamestudio’s uit Vlaanderen de kans krijgen om te groeien en met een mooi visitekaartje internationaal op te vallen. Voldoende spreiding van onze middelen is dan ook noodzakelijk. Ons steunbedrag per game substantieel optrekken is inderdaad wenselijk, maar kan enkel indien ook ons jaarbudget stijgt."

Het VAF nuanceert ook de uitspraak dat filmmakers op 10 keer meer subsidies kunnen rekenen dan game-ontwikkelaars. "Zeker per project klopt dit niet", aldus CEO Karla Puttemans. "Het VAF steunt met het Filmfonds een heel breed gamma aan audiovisuele werken. Het plafond voor subsidies hangt af van het soort werk waarvoor steun wordt aangevraagd."

Enkele cijfers: voor een kortfilm ligt dat plafond op 60.000 euro, voor een documentaire gaat het om maximaal 190.000 euro. Bij langspeelfilms worden ook onderscheiden gemaakt. Gemiddeld gaat het om 700.000 euro voor een fictie-bioscoopfilm. Het absolute plafond daar ligt op 1 miljoen euro. In die laatste categorie vallen slechts 1 à 2 films per jaar. 

Als we kijken naar het totaalbedrag zien we wel dat de Vlaamse filmsector op een pak meer subsidies kan rekenen dan de gamesector. Vorig jaar heeft het VAF via het Filmfonds bijna 13 miljoen euro aan creatiesteun  toegekend. Voor games ging het om ongeveer 3 miljoen euro  aan creatie- en promotiesteun. 

"Dat het Filmfonds groter is, is vooral historisch te verklaren", zegt Puttemans. "Europa heeft een lange geschiedenis aan filmsubsidiëring die is ontstaan uit het maatschappelijk belang om de culturele eigenheid van een land of regio te versterken. In België gebeurt dat al sinds de jaren 60, sinds 2002 speelt ook het VAF een rol daarin. Het Gamefonds is pas in 2012 opgericht. 

Ze weerlegt ook het argument dat Vlaamse films geen internationaal publiek bereiken. "De film 'Wil' van Tim Mielants werd op Netflix al meer dan 9,3 miljoen keer bekeken en voor de film 'Close' van Lukas Dhont kochten alleen al in Europa 1,5 miljoen mensen een bioscoopkaartje."

Puttemans erkent wel dat er een groeipad nodig is. Niet alleen voor het Gamefonds trouwens, maar ook voor het Filmfonds en het Mediafonds (voor podcasts en series). "We krijgen uit alle sectoren soortgelijke signalen. Maar wij moeten verstandig omspringen met de budgetten die we hebben, en niet alle eieren in één mand leggen."