De nieuwe rode lijst van stikstof-piekbelasters roept bij de betrokkenen meer vragen op dan hij er beantwoordt. Volgens de Boerenbond verhelpt de nieuwe lijst niet veel aan de "enorme malaise en onzekerheid" in de sector. N-VA vraagt dan weer inzage in de manier waarop de lijst tot stand is gekomen.
Lauwe reacties op nieuwe rode lijst met stikstof-piekbelasters, N-VA vraagt inzicht in berekeningsmethode
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
De zogenaamde rode lijst met piekbelasters, dat zijn de veeteeltbedrijven die de grootste stikstofimpact hebben op waardevolle natuur, is ingekort van 41 naar 11 bedrijven. Dat kondigt het kabinet van minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (CD&V) vandaag aan.
Boerenbond: "Enorme onzekerheid in de sector is niet weg"
Maar volgens de Boerenbond brengt dat weinig zoden aan de dijk voor landbouwers die leven in onzekerheid. De belangenorganisatie richt zijn pijlen (nogmaals) op het stikstofdecreet, dat het raamwerk leverde voor deze nieuwe rode lijst. Dat decreet hangt "met haken en ogen aan elkaar", vindt Boerenbond-voorzitter Lode Ceyssens.
"Het is niet omdat het nu 'maar' 11 piekbelasters zijn, dat de impact van het decreet verwaarloosbaar is. De enorme malaise en onzekerheid, waarin naast de piekbelasters ook de rest van de sector zich bevindt, wordt hiermee niet ongedaan gemaakt."
"Om te kunnen voldoen aan de opgelegde reductiedoelstellingen moeten landbouwers zeer grote investeringen doen in stallen en technieken. Dat mag niet verloren gaan."
Het is maar de vraag of het stikstofdecreet overeind blijft. De Boerenbond stapte in augustus vorig jaar naar het Grondwettelijk Hof om het aan te vechten, nadat de Raad van State enkele kritische adviezen had gegeven. Die procedure loopt nog. Als het Grondwettelijk Hof het stikstofdecreet deels of helemaal vernietigt, moet de Vlaamse regering opnieuw naar de tekentafel.
N-VA en Groen vragen berekeningsmethode openbaar te maken
Vlaams Parlementslid Andy Pieters (N-VA) was in de vorige Vlaamse regering de kabinetschef van toenmalig minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA). In die hoedanigheid onderhandelde hij mee het stikstofakkoord met toenmalig en huidig minister van landbouw Brouns.
Pieters vraagt vandaag in naam van de N-VA-fractie meer duidelijkheid over hoe de berekening van de lijst tot stand kwam. De Vlaamse Landmaatschappij (VLM), die betrokken was bij de oefening, communiceert daar pas volgende week over. Tot dan blijft het gissen hoe 30 bedrijven uit de lijst verdwenen zijn.
"Het is in dit dossier cruciaal het juiste petje op te hebben, in deze die van minister van Leefmilieu", zegt Pieters. "Als minister Brouns zijn job degelijk gedaan heeft, dan heeft hij het stikstofakkoord tot op de letter uitgevoerd." Pieters heeft de berekeningsmethode opgevraagd bij Lydia Peeters (Open VLD), voorzitter van de Commissie Leefmilieu van het Vlaams Parlement. "Enkel op die manier kan gecontroleerd worden of de lijst op een rechtszekere en wetenschappelijk onderbouwde manier tot stand kwam."
Ook Vlaams Parlementslid Mieke Schauvliege (Groen) heeft er vragen bij. "Was het doel van het stikstofdecreet niet gezondere natuur? Of dat kan met een afgeslankte lijst, is de vraag. We zullen de lijst en de berekeningen opvragen om dat te kunnen beoordelen."
Ook natuurverenigingen wachten op meer duidelijkheid
De natuurverenigingen Natuurpunt en Bond Beter Leefmilieu reageren voorlopig niet op de nieuwe lijst. Ook zij wachten eerst op meer details over de berekeningswijze.
Milieujurist Hendrik Schoukens: "Doelpalen zijn verschoven"
Milieujurist Hendrik Schoukens, die evenmin de berkeningsmethode heeft kunnen inkijken, werpt een heel andere vraag op. Hij stipt aan dat "de doelpalen intussen opgeschoven zijn".
Het doel van de rode lijst is immers kwetsbare natuur vrijwaren van te veel stikstofneerslag. Maar de wetenschappelijke inzichten in hoeveel stikstof kwetsbare natuur precies aankan, zijn sinds het stikstofdecreet geëvolueerd. Een derde van de Vlaamse natuur is nog kwetsbaarder voor stikstof dan gedacht.
Dat zou dus kunnen betekenen dat er in de realiteit méér bedrijven een te grote impact hebben op de natuur rondom dan de 11 op de nieuwe rode lijst. Want die is opgesteld op basis van criteria die voordien werden vastgelegd, tijdens de onderhandelingen voor het stikstofakkoord.
"Maar in welke mate moet je die nieuwe inzichten retroactief toepassen?", vraagt Schoukens zich af. "Je zit met een conflict. Beleid moet je voeren op basis van de meest recent beschikbare kennis, maar je kan dat natuurlijk ook niet van de ene dag op de andere dag toepassen." Aan het huidige stikstofdecreet zijn jaren van studies vooraf gegaan.
Mogelijks zal de uitspraak van het Grondwettelijk Hof daarin duidelijkheid scheppen.
