In de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C. zijn de eerste militairen van de Nationale Garde ingezet. President Donald Trump heeft hen gevraagd om de lokale politie tijdelijk over te nemen, om de toenemende criminaliteit aan te pakken. Er komt heel wat kritiek op de beslissing, bijvoorbeeld van Democratische burgemeester Muriel Bowser. Ze noemt de beslissing van Trump dictatoriaal en onnodig.
Eerste militairen van Nationale Garde ingezet in Amerikaanse hoofdstad Washington: "Dictatoriaal en onnodig"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Volgens president Donald Trump is de beslissing om 800 militairen van de Nationale Garde in te zetten in Washington D.C. gelegitimeerd door de toenemende criminaliteitscijfers. "Onze hoofdstad wordt overgenomen door bloeddorstige criminelen en gewelddadige bendes", zei de president tijdens een persmoment.
Toch komt er veel kritiek op de beslissing, die wordt afgedaan als politiek theater. Dat zegt bijvoorbeeld ook burgemeester Muriel Bowser. Ze noemt de presidentiële actie "dictatoriaal" en benadrukt dat de criminaliteit in de stad al afneemt en dat de federale interventie mogelijk niet wettig is.
Hoge criminaliteit?
Uit cijfers van de politie en het federaal onderzoeksbureau FBI blijkt dat de criminaliteit de afgelopen decennia inderdaad is afgenomen. In de jaren 90, toen Washington de moordhoofdstad werd genoemd, waren er 80 moorden per 100.000 inwoners.
In 2012 waren er het minst moorden, met zo'n 15 moorden per 100.000 inwoners. Uit de meest recente gegevens van 2024 blijkt dat er nu 30 zijn, minder dan de helft in vergelijking met de jaren 90, maar meer dan in 2012. Hoewel de cijfers in Washington D.C. hoger liggen dan gemiddeld, zijn er minder moorden dan in sommige andere grote Amerikaanse steden.
De voorzitter van de politiebond van Washington D.C., Gregg Pemberton, heeft die cijfers betwist en beschuldigde het stadsbestuur eerder ervan de misdaadcijfers opzettelijk te vervalsen, waardoor een vals beeld van dalende criminaliteit wordt gecreëerd terwijl de gemeenschappen eronder lijden.
Gemengde reacties bij Amerikanen over het inzetten van de Nationale Garde
Ook New York en Chicago in het vizier
Ondanks de kritiek heeft de president van de VS wel de bevoegdheid om de Nationale Garde in te zetten. Zo is Washington D.C. geen staat, maar wel een federaal district. Daardoor heeft het Congres en uiteindelijk de president meer directe controle over het bestuur dan bij staten. Onder uitzonderlijke omstandigheden kan de president de Nationale Garde of het leger inzetten om de openbare orde te handhaven.
Maar Donald Trump dreigt nu ook om de Nationale Garde in andere (Democratisch geleide) steden in te zetten, zoals in New York of Chicago. Daar zou de president wel zijn boekje te buiten gaan.
In tegenstelling tot Washington D.C., dat een federaal district is, zijn New York en Chicago onderdeel van respectievelijk de staten New York en Illinois. Staten hebben hun eigen grondwettelijke rechten en bevoegdheden, inclusief het beheer van politie en openbare orde. De federale overheid kan dus niet zomaar de controle over politie overnemen zonder toestemming.
Of de inzet van militairen een direct effect zal hebben op de criminaliteitscijfers, zal moeten blijken. Volgens Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt "is dit nog maar het begin".
"In de loop van de komende maand zal de regering-Trump onvermoeid alle gewelddadige criminelen in het district opsporen en arresteren die de wet overtreden, de openbare veiligheid ondermijnen en wetsgetrouwe Amerikanen in gevaar brengen."
