Spanje kijkt naar alternatieven in Europa om zijn verouderde vloot gevechtsvliegtuigen te vervangen en niet naar de F-35's uit de VS. Dat zegt de minister van Defensie aan de Financial Times. Spanje noemt zijn deelname aan het Europese defensieproject FCAS als voornaamste reden, maar ongetwijfeld zit de verzuurde relatie met de VS er ook voor iets tussen.
Spanje wil géén F35-gevechtsvliegtuigen uit VS kopen: "We bekijken opties in Europa"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Met de aankondiging lijkt de kloof tussen Madrid en Washington alleen nog maar te groeien. De eerste barsten ontstonden tijdens de NAVO-top in Den Haag, afgelopen juni.
De Spaanse premier Pedro Sanchez liet toen duidelijk verstaan dat Spanje geen 5 procent van zijn bruto binnenlands product aan defensie wil investeren, een belofte waaraan de andere NAVO-landen wel wilden voldoen. Sanchez stelde dat een uitgave van 5 procent van het bbp disproportioneel en onnodig zou zijn voor Spanje. "Met minder budget kan Spanje al zijn verplichtingen nakomen", klonk het.
Trump was not amused met de houding van Spanje en noemde het "het enige land dat weigert te betalen". Hij stelde dat de VS Spanje zou laten "dubbel betalen" door middel van handelsbeperkingen, een dreigement dat door sommige analisten werd gezien als politiek theater.
Defensie van de toekomst
In de uitspraken van de Spaanse minister van Defensie Margarita Robles Fernández in Financial Times wordt niet verwezen naar die verslechterende relatie met de VS. Zij verwijst vooral naar FCAS, Future Combat Air System, een ambitieus Europees defensieproject.
Het omvat de ontwikkeling van een nieuw gevechtsvliegtuig van de 6e generatie, maar ook een volledige omkadering die de manier waarop luchtmachtoperaties worden uitgevoerd, fundamenteel moet veranderen.
Spanje is samen met Frankrijk en Duitsland één van de sterkhouders van het project. De landen werken samen met onder meer de Franse vliegtuigbouwer van de Rafale-vliegtuigen Eric Trappier om dat project tot een goed einde te brengen.
Ons land had ook de ambitie om zijn schouders onder het project te zetten, maar net door de Belgische aankoop van F-35's moet onze regering - onder druk van Trappier - zijn rol in FCAS heroverwegen.
De beslissing om 11 extra F-35's aan te kopen viel immers in slechte aarde bij Trappier. Hij vond het onbegrijpelijk dat België enerzijds wil helpen aan het ambitieuze Europese defensieproject, maar dan wel Amerikaanse gevechtsvliegtuigen koopt.
Op een kwartaalbijeenkomst van zijn bedrijf maakte hij zijn ongenoegen publiekelijk kenbaar. "Als België van het idee afstapt om F-35's te kopen, zouden ze welkom zijn", zegt Trappier. "Als ze dat niet doen, dan maken ze ons echt belachelijk."
Trappier vindt dat het lokaal aankopen van defensiematerieel een erg belangrijke voorwaarde is om te mogen deelnemen aan het wapenprogramma.
Eurofighter
Op dit moment bezit Spanje geen F-35's, maar de afgelopen maanden werd wel gespeculeerd dat het land de Amerikaanse vliegtuigen zou aankopen.
Spanje is niet het enige Europese land dat geen Amerikaanse toestellen meer wil kopen: ook Portugal maakte recent bekend dat het voor Europese gevechtsvliegtuigen zal kiezen. Het land vond dat "de voorspelbaarheid van zijn bondgenoten" doorwoog in die beslissing.
In de plaats van F-35's overweegt Spanje om te kiezen voor de Eurofighter, een geavanceerd Europees multirolgevechtsvliegtuig. Spanje is een van de stichtende leden van het Eurofighter-consortium, samen met Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk. Door Eurofighters te kopen, ondersteunt het land zijn eigen defensie-industrie en de werkgelegenheid.
De Spaanse luchtmacht heeft bovendien al een vloot van Eurofighters en heeft hiermee veel operationele ervaring. De aankoop van extra Eurofighters geeft eenheid in de vloot, vereenvoudigt de logistiek en training, en vermindert de operationele kosten.
