Vliegtuigbouwer Eric Trappier wil niet dat België 300 miljoen euro investeert en volwaardige partner wordt van 'zijn' ambitieuze Europese defensieproject FCAS. Dat heeft hij gezegd tijdens een toespraak op een bedrijfsevent. Hij vindt dat ons land door de aankoop van Amerikaanse F-35's de Europese defensie-industrie belachelijk maakt.
'Architect' van ambitieus Europees defensieproject wil niet dat België partner wordt: "Ze maken ons belachelijk"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
In het kort:
Eric Trappier, CEO van Dassault Aviation, wil niet dat België volwaardige partner wordt van het Europese defensieproject FCAS omdat ons land Amerikaanse F-35's koopt.
De Belgische regering heeft vrijdag beslist om 300 miljoen euro te investeren in FCAS, een ambitieus project voor een nieuw Europees gevechtsvliegtuig en bijhorende technologie.
Trappier noemt de Belgische keuze "onbegrijpelijk" en zegt: "Als België van het idee afstapt om F-35's te kopen, zouden ze welkom zijn. Als ze dat niet doen, dan maken ze ons echt belachelijk."
Afgelopen vrijdag heeft de regering groen licht gegeven voor een plan om een volwaardige partner te worden van het Future Combat Air System (FCAS), één van de meest ambitieuze en grootste Europese defensieprojecten van de komende decennia. Het omvat de ontwikkeling van een nieuw gevechtsvliegtuig van de 6e generatie, maar ook een volledige omkadering die de manier waarop luchtmachtoperaties worden uitgevoerd, fundamenteel moet veranderen.
De beslissing maakt deel uit van de nieuwe strategische visie van defensie. De eerste stap in het FCAS-partnerschap werd dan wel gezet door oud-defensieminister Ludivine Dedonder in 2023, de Belgische bijdrage van zo'n 300 miljoen euro aan dat project moet dat partnerschap nu wel hard maken. Tegen 2030 zou het proces rond moeten zijn.
Onenigheid over F-35's
Maar in hetzelfde document waarin België honderden miljoenen belooft aan FCAS, kondigt ons land ook de aankoop van 11 extra F-35A-gevechtsvliegtuigen aan, bovenop de eerdere bestelling van de 34 andere toestellen. De vliegtuigen zullen de komende decennia de ruggengraat van onze verdediging vormen, zo staat er.
Die beslissing is in slechte aarde gevallen bij Eric Trappier, de CEO van Dassault Aviation (het bedrijf dat bekendstaat om de productie van de Rafale gevechtsvliegtuigen) en één van de belangrijkste spelers in het Franse deel van het FCAS. Hij vindt het onbegrijpelijk dat België enerzijds wil helpen aan het ambitieuze Europese defensieproject, maar dan wel Amerikaanse gevechtsvliegtuigen koopt.
Op een kwartaalbijeenkomst van zijn bedrijf maakte hij zijn ongenoegen publiekelijk kenbaar. "Als België van het idee afstapt om F-35's te kopen, zouden ze welkom zijn", zegt Trappier. "Als ze dat niet doen, dan maken ze ons echt belachelijk." Trappier vindt dat het lokaal aankopen van defensiematerieel een erg belangrijke voorwaarde is om te mogen deelnemen aan het wapenprogramma.
Trappier hekelt ook de manier waarop FCAS voorlopig wordt geleid. Hij zegt dat het FCAS-programma al buitengewoon complex is met de huidige kernpartners (Frankrijk, Duitsland, Spanje). Het toevoegen van extra partners zou de onderhandelingen en de voortgang van het project verder compliceren en vertragen. Als dat niet snel verandert, wil Trappier "alleen verder", zegt hij.
Het is niet de eerste keer dat Trappier zich uitspreekt tegen het lidmaatschap van België aan het FCAS. "Ik zie niet in waarom ik vandaag werk zou geven aan de Belgen", zei hij in een hoorzitting voor de Franse Senaat in mei 2023. Hij voegde eraan toe dat als het hem zou worden "opgelegd," hij ertegen zou vechten.
Plooien gladstrijken
Uiteindelijk heeft Frankrijk, onder leiding van president Macron, ingestemd met de waarnemerstatus van België en later met de volledige deelname. Vermoedelijk worden er achter de schermen dan wel duidelijke afspraken gemaakt, want Eric Trappier is een zeer belangrijke en invloedrijke stem in het Europese defensiedebat. Als CEO van Dassault Aviation, een van Europa's toonaangevende fabrikanten van gevechtsvliegtuigen, heeft hij een directe invloed op de ontwikkeling en productie van toekomstige luchtmachtsystemen.
Zo zou de rol van België zich voornamelijk richten op de interoperabiliteit en samenwerking met onbemande luchtvaartuigen (lees: drones). Die moeten samen kunnen werken met die nieuwe, gevechtsvliegtuigen van de 6e generatie.
Ze kunnen verschillende taken uitvoeren, zoals verkenning, elektronische oorlogvoering, bewapening dragen en zelfs als 'loyal wingman' dienen om de bemande jager te ondersteunen en te beschermen. Die drones zullen ook moeten kunnen samenwerken met (Belgische) F-35's.
Toch zijn daarmee nog lang niet alle problemen van de baan. Ook de Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft gezegd dat hij niet helemaal tevreden is met de manier waarop FCAS nu loopt. Duitse vliegtuigbouwers moeten daarvoor samenwerken met Franse collega's, en dat verloopt soms stroef. Om die plooien glad te strijken zit Merz vandaag samen met president Macron. Hij heeft wel al gezegd dat hij zijn schouders zal blijven zetten onder het project.
FCAS is cruciaal voor Europa's vermogen om onafhankelijk te opereren op het gebied van defensie en veiligheid, zonder al te afhankelijk te zijn van niet-Europese partners.
Het programma streeft ernaar de Europese defensie-industrie aan de top te houden van de luchtvaarttechnologie, met focus op AI, big data, cyberbeveiliging, mens-machine interactie en geavanceerde sensoren.
