Gentse onderzoekers hebben mogelijk een manier gevonden om sepsis beter te behandelen. Extra vitamine B1 in combinatie met glucose zorgde er bij muizen voor dat de productie van melkzuur sterk verminderde. Dat is hoopvol nieuws, aangezien een veel te hoge lactaatproductie bij sepsispatiënten kan zorgen voor een fatale afloop.
Doorbraak in onderzoek naar behandeling van sepsis: vitamine B1 en glucose verhogen overlevingskansen bij muizen
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
In het kort
Na onderzoek op muizen hebben Gentse wetenschappers ontdekt dat vitamine B1 en glucose kunnen helpen bij sepsis
Vitamine B1 zorgt ervoor dat melkzuur beter wordt afgevoerd, iets wat bij sepsispatiënten vaak niet gebeurt
Er is verder onderzoek nodig voordat het toegepast kan worden in de praktijk
"Een spectaculaire doorbraak in sepsis-onderzoek", noemen de wetenschappers van het VIB-UGent Centrum voor Inflammatieonderzoek het. Die doorbraak is er gekomen na meerdere onderzoeken en na testen op muizen.
Sepsis begint met een ernstige infectie. Dat kan een infectie zijn met een bacterie, een virus of een parasiet. Je immuunsysteem merkt de indringer op en reageert. Dat gaat vaak gepaard met pijn en koorts, maar op zich is dat geen probleem. Het is een normale reactie van je lichaam.
Sepsis ontstaat wanneer het immuunsysteem overreageert. Deze overreactie kan leiden tot orgaanfalen en levensbedreigende complicaties.
Verschillende symptomen kunnen wijzen op sepsis:
ongewoon hoge (of lage) lichaamstemperatuur
koude rillingen
versnelde hartslag
kortademigheid
extreme pijn, soms zo erg dat mensen het gevoel hebben dat ze doodgaan
verwardheid, sufheid
een bleke huidskleur
blauwe of paarse vlekken op de huid
uitdroging, weinig of niet moeten plassen
Bij sepsis is een snelle behandeling erg belangrijk. Patiënten kunnen ledematen verliezen of zelfs overlijden als ze niet tijdig behandeld worden. Sepsis wordt daarom ook wel een 'stille sluipmoordenaar' genoemd.
Dezelfde onderzoeksgroep had in 2021 ook al aangetoond dat sepsispatiënten te veel melkzuur - dat wat spieren opbouwen na zware sportieve inspanningen - aanmaken en dat niet meer vlot kunnen afbreken.
Normaal wordt melkzuur afgevoerd door de lever, maar dat proces valt stil bij mensen met sepsis. Het gevolg: te veel melkzuur in de bloedbaan, een snel zakkende bloeddruk en vaak een fatale afloop.
Tekort aan vitamine B1
In het nieuwe onderzoek heeft het team van wetenschappers ontdekt waarom sepsispatiënten zoveel melkzuur aanmaken en hoe dat kan worden tegengegaan. Het antwoord op beide is vitamine B.
Mensen met sepsis hebben een acuut tekort aan vitamine B1 in de mitochondriën - de kleine energiefabrieken van onze cellen - waardoor een ander molecule (pyruvaat) wordt omgezet in melkzuur.
De oplossing lijkt dus relatief eenvoudig: sepsispatiënten moeten meer vitamine B1 krijgen toegediend. Wanneer de onderzoekers dat uittestten op muizen, zien ze dat de melkzuurproductie inderdaad drastisch verlaagde en de overlevingskansen verhoogden.
Glucose als extra stap
Toch merkten ze nog betere resultaten wanneer ze de vitamine B1 combineerden met glucose. "Het lijkt logisch om ernstig zieke patiënten extra glucose te geven, maar dat leidt vaak tot meer melkzuurproductie wat zeker niet wenselijk is bij sepsispatiënten", zegt hoofdauteur Louise Nuyttens.
Toch, dankzij de vitamine B1 konden de onderzoekers het glucosemetabolisme herprogrammeren. "Glucose werd veilig omgezet in pyruvaat en vervolgens in energie, in plaats van in toxisch melkzuur."
"In onze diermodellen van ernstige sepsis overleven bijna alle muizen met de combinatie van vitamine B1 en glucose. Dit is een van de krachtigste metabole interventies die we ooit zagen, en werkt in op zeer eenvoudige mechanismen waardoor het snel vertaalbaar is naar de intensieve zorg", beaamt professor Claude Libert.
Doorbraak, maar nog verder onderzoek nodig
Deze doorbraak kan een mogelijke oplossing vormen voor het tekort aan therapieën waarover in de Pano-reportage 'Kwaad bloed' verschillende getuigenissen aan bod kwamen.
Vooraleer de therapie toepasbaar is, moet er wel nog verder onderzoek gedaan worden. De onderzoeksgroep plant nu verdere studies bij grotere diermodellen om te testen of de therapie ook werkt bij patiënten in een vergevorderd stadium van de ziekte.
Toch is Libert al voorzichtig positief. "Bovendien zou deze methode zeer goedkoop zijn. De producten zijn eigenlijk onmiddellijk beschikbaar." Hij gelooft ook dat klinische testen niet oneindig lang op zich moeten laten wachten. "Of het dan ook snel in dagelijkse therapie terecht zal komen, moeten de resultaten uitwijzen."
