Onderzoekers van het Rega Instituut (KU Leuven) hebben een geneesmiddel gevonden dat mogelijk kan helpen in de strijd tegen ernstige malaria. Ruxolitinib, een medicijn voor onder meer beenmergkanker, zou ontstekingen en suikertekort kunnen voorkomen. Die complicaties zijn vaak fataal voor malariapatiënten.
Bestaand kankermedicijn lijkt veelbelovend voor behandeling malaria
Voorlopig werd het medicijn enkel getest op muizen die aan ernstige malaria lijden. De dieren vertoonden dezelfde symptomen als menselijke patiënten. Zo werkte het stresshormoon glucocorticoïden niet goed meer, waardoor patiënten te maken krijgen met een dodelijk suikertekort en extreme ontstekingen.
De resultaten waren positief. "De behandeling met dit medicijn voorkwam zowel het suikertekort als de ontstekingen", verduidelijkt dr. Fran Prenen, die als doctoraatsonderzoeker bij het project betrokken is. "Het medicijn blokkeert een schadelijk deeltje van het immuunsysteem", voegt ze toe.
Wat is malaria?
Malaria is een tropische infectieziekte die veroorzaakt wordt door een parasiet. Die wordt overgedragen door muggen van het specifieke geslacht Anopheles, die vooral in Afrika, Azië en Zuid-Amerika leven. De ziekte veroorzaakt doorgaans hoge koorts, spierpijn en hoofdpijn, en kan voor sommige patiënten dodelijk zijn.
Volgens de wetenschappers vertonen de meeste mensen die besmet raken met malaria een mild ziektebeeld, maar andere patiënten kunnen wel ernstige symptomen ervaren. "15 tot 20 procent van de ernstig zieken kan zelfs sterven aan de infectie", zegt professor Philippe Van den Steen, die aan het hoofd staat van het laboratorium van immunoparasitologie.
Jaarlijks bezwijken zo bijna 600.000 mensen aan een malaria-infectie. Vooral in Afrika en het Amazonegebied is de kans op besmetting nog groot. Vorig jaar liepen zo'n 450 Belgen de ziekte op tijdens hun verblijf in het buitenland.
Nieuwe rol voor bestaande medicatie
Ruxolitinib wordt al gebruikt bij bepaalde vormen van beenmergkanker. De onderzoekers stelden tijdens dit project vast dat ernstige malaria gelijkaardige symptomen en moleculaire processen op gang brengt. Mogelijk kan het geneesmiddel dus ook bij malaria succesvol zijn. Die link wordt momenteel verder onderzocht.
Verdere studies moeten nu uitwijzen of de positieve resultaten bij muizen ook voor mensen gelden. "In ons labo gaan we verder onderzoeken welke mechanismen precies aan de basis liggen van malaria", vertelt professor Van den Steen.
Al zal dat niet op korte termijn gebeuren. "We kunnen het medicijn nog niet meteen op mensen toepassen, maar de resultaten zijn wel veelbelovend", zegt Van den Steen.
