Ring van Brussel, luchthaventram en een zeesluis: dit weten we al over de grote Vlaamse infrastructuurplannen

"Ik ben bijzonder trots", zegt Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) in De Ochtend op Radio 1. "Voor het eerst geven we met ons GIP (Geïntegreerd Investeringsprogramma, red.) een doorkijk voor de komende jaren op hoe het geld voor infrastructuur wordt verdeeld." 

De eerste tabellen zijn nu opgemaakt tot 2027, zegt ze. Tegen de zomer van 2026 zouden ook 2028 en 2029 moeten volgen. "Dat geeft echt wel duidelijkheid aan lokale besturen, aan aannemers en burgers over waar die grote werken zullen plaatsvinden."

Die keuzes lagen ook gevoelig, want De Ridder had ruim 2 miljard euro per jaar uit te geven, maar had voor meer dan 7 miljard aan aanvragen gekregen van lokale besturen. "Ik ben daarom heel dicht bij het regeerakkoord gebleven, waarin die keuzes eigenlijk al gemaakt waren. Dat maakte het enigszins speelbaar."

De volledige lijst wordt eerst aan het parlement bezorgd, maar de minister geeft wel al een eerste prille inkijk:

Onderhoud - "We doen een grote inhaalbeweging op onderhoud, want daar hebben we toch een grote achterstand. We gaan dus structureel extra investeren om onze wegen, tunnels en bruggen in een betere toestand te brengen."

Grote infrastructuurprojecten - "We kijken echt naar de hefboomprojecten, die een bovenlokale impact hebben. Denk aan de Noord-Zuidverbinding in Limburg (tunnels onder Houthalen-Helchteren en een trambus tussen Hasselt en Noord-Limburg, red.) of Gentspoort (nieuwe tramlijnen in en rond Gent). 

"Voor West-Vlaanderen is dat de zeesluis in Zeebrugge, maar ook de renovatie van de bestaande sluis. Zo zal de achterhaven bereikbaar worden voor grote schepen. In totaal wordt de komende 15 jaar 3 miljard euro geïnvesteerd in de Zeebrugse haven. Vlaanderen trekt ook geld uit voor een studie van de aanleg van een 3de rijstrook op de E403 tussen Roeselare en Brugge. Die moet de dagelijkse files verminderen. Tot slot gaat er 50 miljoen euro naar veiliger fietspaden in West-Vlaanderen. 

In Oost-Vlaanderen is er de oostelijke tangent in Sint-Niklaas, de westelijke ontsluiting van de Waaslandhaven. In Vlaams-Brabant gaat het om de luchthaventram, de ring rond Brussel en de A8 in Halle."

"En in Antwerpen zijn er de gekende werken, zoals Oosterweel en de extra containercapaciteit, hoewel ik dat geen Antwerpse werken vind, want die hebben een meerwaarde voor heel Vlaanderen."

De Ridder heeft intussen ook bekendgemaakt hoeveel er voor die verschillende projecten wordt voorzien voor de periode 2025-2040:

• Noord-Zuidverbinding Limburg: 1,4 miljard euro.

• Gentspoort: 940 miljoen euro.

• Zeesluis Zeebrugge: 3 miljard euro.

• Oostelijke tangent Sint-Niklaas: 125 miljoen euro.

• Westelijke ontsluiting Waaslandhaven: 122 miljoen euro.

• Luchthaventram: 264 miljoen euro.

• Ring rond Brussel: 4,8 miljard euro.

• A8 in Halle: 600 miljoen euro. 

• Containercluster op Linkeroever Antwerpse haven: 2,1 miljard.

"Ik ben minister voor heel Vlaanderen en daar zit ook een mooi evenwicht in", aldus De Ridder. Naast de hierbij vermelde grote infrastructuurprojecten is er nog een lange lijst van 11 pagina's met projecten waarin ze wil investeren.

Fietsinfrastructuur - "We blijven de inspanning van zo'n 300 miljoen per jaar aanhouden in heel Vlaanderen. We verhogen ook het fietsfonds via de provincies naar 25 miljoen euro per jaar." De Ridder zegt dat ze tegen eind dit jaar met een apart Masterplan Fiets wil komen. "We willen in ons verkeer tegen 2040 aan 30 procent fietsers zitten."

De fietsersbrug over de Schelde in Antwerpen komt er dus ook. Dat dossier lag gevoelig, omdat CD&V de geschatte 250 miljoen euro die daarvoor voorzien was liever elders in Vlaanderen wilde inzetten. De Ridder verdedigt het project: "Dat is het sluitstuk van het akkoord met de burgerbewegingen en met de actiegroepen in Antwerpen, waarbij beloofd is dat er leefbaarheidsprojecten zouden komen."

Over de definitieve kostprijs wil De Ridder nog niks kwijt. "Die aanbesteding loopt nog. De 'best and final offers' verwachten we begin september."

Verkeersveiligheid en waterbeheer - "Er is een enorme lijst van projecten die ons wegennet verkeersveiliger moeten maken, zoals het wegwerken van zwarte punten. Ook trekken we de onderhoudsbaggerwerken op, want daar was te weinig op ingezet."

De oppositiepartijen Vlaams Belang, Groen en Open VLD reageren bij het persbureau Belga kritisch op de mobiliteitsinvesteringen. Volgens de liberalen "krijgt Vlaanderen niet het beloofde vlottere verkeer", en ook voor Vlaams Belang heeft het plan "te weinig focus op de dagelijkse noden van de Vlaming". Voor Groen "mist het plan een duidelijke visie op duurzame mobiliteit".  

Volgens Vlaams Parlementslid Frédéric Erens (Vlaams Belang) "mist het plan realisme" en krijgen "prestigeprojecten prioriteit boven de dringende noden van burgers". "Burgers melden dagelijks defecten en onveilige situaties, maar de focus ligt op prestigeprojecten zoals e-bussen en een fiets- en voetgangersbrug over de Schelde", zegt hij. Erens vindt ook dat er te weinig wordt ingezet op weginfrastructuur en waterbeheersing. 

Het geld lijkt niet eerlijk verdeeld, hekelt dan weer Open VLD. Volgens de liberalen gaat er te veel geld naar de stad Antwerpen. "Heel Vlaanderen mag meebetalen voor de stad Antwerpen. Geen Vlaming zal sneller op zijn werk geraken. Tegelijkertijd kunnen zoveel gemeenten een kruis zetten over kant-en-klare en vooral broodnodige projecten om het verkeer vlotter en veiliger te maken voor iedere weggebruiker", aldus Marianne Verhaert.

Groen vindt dan weer dat het plan een duidelijke visie op duurzame mobiliteit ontbeert, waardoor de klimaatdoelstellingen links blijven liggen. Ook voor verkeersveiligheid voorziet het plan "veel te weinig middelen", zegt Vlaams Parlementslid Bogdan Vanden Berghe. En van een 'modal shift' om mensen uit de auto en naar het openbaar vervoer te leiden, is geen sprake, klinkt het. "Dit is geen investeringsplan, dit is een achteruitkijkspiegel", hekelt hij.