Nederland denkt na over maximumsnelheid op fietspaden: kan dat de veiligheid verhogen?

Het haalde deze week de hoofdpunten in Nederlandse nieuwsmedia: de regering onderzoekt de invoering van een maximumsnelheid op fietspaden . Gemeenten mogen daar op korte termijn pilootprojecten rond opzetten. Daarmee wil de regering het aantal fietsongelukken verminderen. Of dit een zinvolle en effectieve maatregel is, daarover wordt in fietsland Nederland gediscussieerd.

"We moeten de bredere context zien", zegt Wies Callens van de Fietsersbond in Vlaanderen en Brussel. "Er waren grote plannen om meer te doen voor fietsveiligheid in Nederland. Maar de regering is sinds een tijdje ontslagnemend, er komen nieuwe verkiezingen. Men zoekt hoe men nu toch ergens iets kan doen. Een keuze is om dit te laten uitzoeken."

Volgens Callens is dit een probleem met een verkeerde maatregel aanpakken. "Nederland en Vlaanderen zitten met dezelfde situatie. Het gaat om kijken naar een rechtvaardige verdeling van de ruimte. We moeten blijven investeren in grotere en bredere fietspaden."

Callens verwijst naar Marco te Brömmelstroet, directeur van het Urban Cycling Instituut aan de Universiteit van Amsterdam. In Nederland staat hij bekend als de 'fietsprofessor'. "Te Brömmelstroet haalt het zelf ook aan: nu zullen de discussies gaan over hoe meet je de snelheid, hoe beboet je, hoeveel agenten zet je erop om dat te handhaven. Terwijl het eigenlijk moet gaan over meer ruimte geven aan fietsers."

Ook bij ons kwam het thema al aan bod. In de stad Antwerpen werd bij de gemeenteraadsverkiezingen gesproken over het invoeren van een maximumsnelheid van 25 kilometer per uur voor fietsers in de stad. Die kwam uiteindelijk niet in het bestuursakkoord omdat er wettelijke bezwaren zijn.

"Het is niet zo evident omdat je met een bepaalde wegcode zit", legt Callens uit. "Snelheidsbeperkingen zijn vaak gekoppeld aan verkeersborden, en dan zou er al een nieuw type verkeersbord ingevoerd moeten worden. Wat ook de discussie in Antwerpen was."

De laatste jaren is het aantal elektrische fietsen en speedpedelecs sterk gestegen. Het snelheidsverschil met gewone fietsen is groot. Zou het niet zinvol kunnen zijn om snelheidsbeperkingen in te voeren op plaatsen waar speedpedelecs moeten concurreren met gewone fietsers?

We moeten kijken naar de feiten en de cijfers, zegt Callens. "We zien dat de speedpedelecs vooral in de vroege ochtendspits rijden, dat die zich in het verkeer begeven voor de andere gewone fietsers, voor het woon-werkverkeer. Zeker in Antwerpen gaat het heel vaak over hele vroege en late shiftwerkers die richting de haven gaan. Dan zit er eigenlijk niet zo veel verkeer op die fietspaden. En dan wordt er snel gereden."

"Maar als je kijkt in Antwerpen, Gent, Leuven, Mechelen, steden waar veel gefietst wordt, dan zie je dat het in de ochtendspits eigenlijk heel moeilijk is om sneller dan 20 kilometer per uur te gaan, net vanwege het gebrek aan ruimte."

Tegelijk blijft de Fietsersbond vragen aan fietsers om met elkaar rekening te houden. "We merken zelf dat meer mensen het onveilig vinden om te fietsen door die verschillende snelheden", zegt Callens. "Daarom blijven we vragen om hoffelijk te fietsen en rekening te houden met elkaar. Ik denk dat daarop inzetten veel belangrijker is dan nu nieuwe regels te gaan invoeren."

"Tegelijk blijft het zo dat als je kijkt naar verkeersveiligheid, het grootste gevaar voor fietsers niet komt van andere fietsers. In zware ongevallen zien we dat daar altijd wagens bij betrokken zijn", benadrukt Callens.

De conclusie blijft voor hem hetzelfde. "Als je echt iets wil doen aan die verkeersveiligheid, dan moeten we blijven inzetten op investeren in een volwaardige, veilige fietsinfrastructuur. Iets wat Vlaanderen echt ook wel doet."