Verschillende maatregelen uit de pensioenhervorming van de regering-De Wever zullen vrouwen harder treffen dan mannen. Dat schat de Studiecommissie voor de Vergrijzing in. Vrouwelijke werknemers zien hun pensioen tegen 2040 gemiddeld dalen met 5,6 procent door de hervorming, terwijl dat bij mannen 4,3 procent is.
Hoe de pensioenhervorming vrouwen harder zal treffen dan mannen bij werknemers
Tobias Santens
Gepubliceerd:
Ook bij zelfstandigen zal de pensioenhervorming een grotere impact hebben op vrouwen dan op mannen. De studiecommissie schat dat het pensioen van vrouwelijke zelfstandigen tegen 2040 4,1 procent lager is in een scenario met de hervorming, dan in een scenario zonder de hervorming. Bij mannelijke zelfstandigen raamt de studiecommissie de daling op 3,4 procent.
Bij ambtenaren is het effect van de pensioenhervorming tot 2040 hetzelfde voor mannen en vrouwen: zowel mannen als vrouwen verliezen 2,4 procent pensioen door de maatregelen. Op lange termijn, tegen 2070, is het effect omgekeerd: daar treft de hervorming mannen sterker dan vrouwen. Dat komt omdat een aantal maatregelen geleidelijk aan worden ingevoerd.
De cijfers zijn een onderschatting, zegt de Vergrijzingscommissie, omdat niet van alle maatregelen de impact kon worden berekend.
Pensioenmalus voor 1 op 2 vrouwelijke werknemers
Een concreet voorbeeld: vrouwelijke werknemers zullen het nieuwe systeem van de pensioenbonus en pensioenmalus dubbel zo hard voelen als mannen, zegt de commissie. Dat systeem werkt als volgt: wie langer werkt dan de wettelijke pensioenleeftijd, krijgt een beloning in de vorm van extra pensioen; wie korter werkt, krijgt minder pensioen.
De regels zijn dus hetzelfde voor vrouwen en mannen, maar vrouwen hebben vaker een kortere loopbaan, of hebben tijdens hun loopbaan meer periodes die niet meetellen om de bonus of malus te berekenen. Omdat hun loopbaan er anders uitziet, zullen vrouwen dan ook zwaarder getroffen worden door de maatregel.
De commissie schat in dat 1 op de 2 (49 procent) van de vrouwelijke werknemers getroffen zou worden door de pensioenmalus, terwijl dat bij mannelijke werknemers maar 1 op de 5 (22 procent) is.
Specifiek door deze maatregel daalt het pensioen van vrouwelijke werknemers in 2040 dan ook gemiddeld met 2 procent, terwijl dat voor mannelijke werknemers een daling met 1,2 procent is. Voor mannelijke ambtenaren verwacht de commissie een licht positief effect (+0,1 procent) van de maatregel, terwijl het effect bij vrouwelijke ambtenaren licht negatief zou zijn (-0,3 procent) in 2040. Op lange termijn zijn de effecten groter.
Niet bij alle maatregelen
Toch is de logica niet hetzelfde voor elke maatregel. Een aantal maatregelen die specifiek ingrijpen op ambtenarenpensioenen, zullen mannen zelfs meer voelen dan vrouwen. Zo voorziet de federale regering om tot eind 2029 de hoogste pensioenen minder te indexeren, en dus minder aan te passen aan de algemene prijsstijgingen.
Die maatregel zal tijdelijk een groter effect hebben op mannen (-0,6 procent in 2040) dan vrouwen (-0,1 procent in 2040). Dat komt omdat mannen vaker in de groep zitten met de hoogste pensioenen.
Hetzelfde geldt voor de hervorming van voordelige pensioenberekeningen voor bepaalde ambtenaren, de zogenoemde 'tantièmes'. Omdat mannen vaker in die voordelige stelsels zitten, zoals de politie, is het effect op mannen groter.
Die maatregel heeft echter vooral op lange termijn een impact: tegen 2070 zal het gemiddelde pensioen van mannelijke ambtenaren erdoor met 6,4 procent dalen. Bij vrouwen zou de impact van de maatregel 4,9 procent zijn.
Vakbonden kritisch
"De cijfers tonen aan dat pensioenhervorming zoals die nu voorligt de genderpensioenkloof vergroot", zeggen ACV, ABVV en ACLVB in een gezamenlijke mededeling. "Vrouwen maken vaker de keuze om tijdens hun loopbaan in te staan voor zorg van kinderen en de ouders. Dan maken ze vaak een keuze om minder te werken. Nu zullen ze daar bij hun pensioen ook nog eens de prijs voor betalen", voegt Ann Vermorgen, voorzitter van de christelijke vakbond, toe.
Bij de presentatie van het rapport van de Vergrijzingscommissie was er gisteren veel aandacht voor de budgettaire impact van de pensioenhervorming. Door de hervorming zullen de pensioenkosten een stuk minder stijgen, vooral op lange termijn.
Minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA) schat dat de overheid deze legislatuur 2 tot 2,5 miljard euro zal uitsparen door de hervorming. Hij wijst er ook op dat de pensioenhervorming niet op zichzelf staat. "Er worden ook concrete maatregelen voorbereid om de belastingen op arbeid te verlagen", benadrukt het kabinet.
