Van verouderde procedures tot gebrek aan opvolging: audit ziet stevige tekortkomingen bij OCMW Anderlecht

De audit is een gevolg van de Pano-reportage van november vorig jaar. Daarin kaartten maatschappelijk assistenten wantoestanden aan: ellenlange wachttijden, cliëntelisme en willekeur. De Overheidsdienst Maatschappelijke Integratie (POD MI) lijst nu in de audit een aantal problemen op. De POD MI oefent controle uit op de federale middelen die naar de OCMW's gaan. 

De vaak technische analyse leest als een stevige lijst tekortkomingen. Veel interne procedures ontbreken of zijn verouderd, zo stelt de audit. Slechts op één deelaspect luidt het oordeel "doel bereikt". Het bekendste probleem zijn de wachttijden. De wettelijke termijn van 30 dagen tussen aanvraag en beslissing wordt structureel niet gerespecteerd. 

Vooral de maatschappelijk assistenten worden niet begeleid, zo stelt de audit. Hun dossiers worden op geen enkele manier nagelezen of gecontroleerd op fouten. Er is dus geen coherentie in de beslissingen. Voorts worden beslissingen onvoldoende gemotiveerd en dossiers niet opgevolgd omdat maatschappelijk assistenten uitvallen. De lijst is lang. 

De audit stelt ook vragen bij de besteding van federaal geld in het OCMW van Anderlecht. Volgens de POD MI worden dossiers niet goed opgevolgd bij de jaarlijkse controle. Door uitval van personeel is er soms totaal geen opvolging, of maakt men er zich snel van af met het zinnetje "er is geen verandering in de situatie".

Zonder grondig onderzoek weet men niet of een persoon nog recht heeft op steun, aldus de audit. In bepaalde dossiers worden fictieve data gebruikt op formulieren, om overschrijdingen van wettelijke termijnen te vermijden. 

Volgens minister van Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) duidt de audit op duidelijke tekortkomingen: "Wanneer het systeem tekortschiet en vervolgens misbruikt wordt, treft dat niet alleen de meest kwetsbaren in onze samenleving maar ook ons hardwerkend OCMW-personeel."

Een parlementaire werkgroep concludeerde in mei dat sprake was van fraude bij het OCMW van Anderlecht. De voorzitter van het OCMW, Guy Wilmart (PS), is het daar niet mee eens. Hij zegt in een reactie op de audit dat onderbemanning de oorzaak is van heel wat tekortkomingen. "We zijn ons bewust van de problemen en werken er hard aan. We willen een vlottere behandeling van dossiers en tegen het einde van het jaar moet de achterstand weggewerkt zijn. We hebben intussen 11 nieuwe maatschappelijk assistenten en 2 juristen aangeworven."

Naar aanleiding van de audit is een actieplan opgesteld in overleg met het OCMW. Daarin worden maatregelen en verantwoordelijken aangeduid om de werking te verbeteren, gekoppeld aan deadlines. Voorzitter Guy Wilmart (PS): "Het OCMW neemt zelf ook maatregelen. Het budget voor opleiding van maatschappelijk assistenten is verdubbeld."

Minister Van Bossuyt stuurt naar aanleiding van de audit een brief naar ontslagnemend Brussels minister-president Rudi Vervoort (PS): "Wanbeheer is een voedingsbodem voor misbruik. Ik roep minister-president Vervoort dan ook op om in te grijpen en alle juridische middelen aan te wenden om dergelijk wanbeheer van publieke middelen aan de kaak te stellen en in de toekomst ook te voorkomen."

Ook het Brussels Gewest zal nog een audit uitvoeren. Tegelijk loopt nog een gerechtelijk onderzoek bij het Brussels parket.