"Meer woningen, maar niet voor ons":  Britten evalueren na 1 jaar de grote bouwplannen van premier Starmer

De marktkramers in Romford hebben hun stalletjes opgesteld. Kleurrijke zomerjurken, fruit, babykleertjes, drogisterij. Alles staat te schitteren in de zomerzon, de klanten komen vanuit de Londense binnenstad afgezakt. Aan de hoek van de markt, naast de middeleeuwse kerk, ligt de Golden Lion Inn, de witte muren zijn door de eeuwen heen wat doorgezakt. In de verte doemen als contrast een paar woontorens op. 

De woningnood is al jaren erg hoog in het Verenigd Koninkrijk, maar huisvesting is meer dan een kwestie van bakstenen, arbeiders en verkavelingen. Ze raakt ook aan de ziel van een bevolking. Zeker in een land als het Verenigd Koninkrijk, waar de rijhuizen uit de Victoriaanse tijd en hun kleine voortuintjes niet zijn weg te denken. Hoe vind je als regering het juiste midden? 

De Labour-regering van Starmer zou in een jaar tijd 300.000 betaalbare woningen laten bijbouwen. Dat aantal is moeilijk na te trekken, omdat er al bouwplannen en werven dateren van voor de regering aan de macht kwam.

Volgens de laatste cijfers van de Affordable Housing Act (2021-2026) zijn er dit jaar ruim 38.000 woningen klaar en bijna 37.000 in aanbouw. Dat is respectievelijk 5 en 12 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. 

Op de markt van Romford lopen nogal wat sceptische mensen rond. Niemand vindt dat de bouwplannen al veel hebben opgeleverd. "Je moet Starmer wat meer tijd geven", vindt marktkramer Ola Olubunmi. "De regering erft een brokkenparcours van jarenlange Conservatieve regeringen." Maar hij vindt dat Starmer faalt in zijn communicatie. "Hij moet kunnen uitleggen waarom het allemaal niet zo snel gaat als men hoopt."

Verderop loopt een koppel zeventigers. Ze zijn uit het landelijke Hertfordshire afgezakt naar de markt. Hun reactie is fel: "De huizen gaan niet naar ons, blanke Engelsen, maar naar de illegale migranten die met hun bootjes hierheen komen."

Net zoals bij het andere gevoelige thema, de steekincidenten, neemt perceptie de bovenhand in de discussies. En net als over de steekpartijen, krijg ik niemand aan het woord van het plaatselijke bestuur, een coalitie van een burgerpartij (Havering Residents Association) en Labour. Alleen raadslid David Taylor van de Conservatieve Partij wil zijn ideeën delen.  

We lopen langs de nieuwe woontoren in aanbouw en langs een parkeerterrein dat zal worden omgebouwd tot een blok van 9 verdiepingen. "De woontoren was al een plan van het vorige, Conservatieve stadsbestuur", zegt David Taylor. "Maar de huidige Britse regering past veel strengere huisvestingsdoelstellingen toe en neemt ook veel meer de controle over vanuit Londen. We voelen ons over het hoofd gezien."

David Taylor begrijpt ook de perceptie dat er mensen van buitenaf voorrang zouden krijgen op mensen van Romford die op een wachtlijst staan. "Maar het plaatje is genuanceerder dan dat. Het gaat om kwetsbare mensen met recht op een sociale woning, die vanuit andere Londense wijken in deze appartementen worden geplaatst. Daar kunnen die mensen niet aan doen, ze worden als een hete aardappel van hot naar her verhuisd."

David Taylor pleit voor meer medezeggenschap in de bouwplannen van de regering. "In Romford en meer uitgebreid in Havering, is er geen nood aan woontorens met kleine appartementen, maar aan gezinswoningen met 2 of 3 slaapkamers." Maar de plannen voor de bewuste woontoren waren er al onder de Conservatieve regering, is dat dan geen 'nimby'? 'Not in my backyard'? "Nee, zegt Taylor. We willen geen 'nimby', maar 'simby': 'suitable in my backyard'. 

"Ik ben een Conservatief in de letterlijke zin van het woord. Ik wil het uitzicht van het historische stadje Romford zoveel mogelijk bewaren."