Veel schulden en veel personeel: waarom Gent financieel in de problemen zit

Dat er in Gent stevige besparingen aankwamen, was al maanden duidelijk. Gisteren raakte bekend dat het om 120 miljoen euro per jaar gaat. De stad gaat op die manier structureel 12 procent minder uitgeven. 

"In feite kan de stad niet anders dan in te grijpen", legt professor bestuurskunde Bram Verschuere (UGent) uit in De Ochtend op Radio 1. Vooral de grote schuld is een probleem. Vorig jaar had de stad bijna 1 miljard euro schuld, of 3.556 euro per inwoner. Dat is veel meer dan in andere steden. 

Voor de verkiezingen zei burgemeester Mathias De Clercq (Voor Gent) dat er geen reden tot paniek was en Gent zijn leningen kan afbetalen: "Wij kiezen er heel bewust voor om veel te investeren: in nieuwe parken en pleinen, in scholen, in woonzorgcentra, in sociaal wonen, in projecten die de Gentenaars ten goede komen."

"Aan een grote schuldenlast zijn natuurlijk wel heel wat uitgaven zoals intresten gekoppeld", legt Verschuere uit. "Die leningen moeten ook allemaal afbetaald worden en de Vlaamse overheid legt daar heel strikte regels rond op."

De stijgende kosten die aan die schuld verbonden zijn zorgen ervoor dat er minder geld is om beleid te voeren. "Als we niet hadden ingegrepen zouden de afbetalingen en interesten op termijn 15 procent van onze jaarlijkse inkomsten als stad opvreten", legde schepen van Financiën Christophe Peeters (Voor Gent) uit op een persconferentie. De besparingsoperatie vandaag moet ertoe leiden dat de schuld tegen 2030 gestabiliseerd is. 

Een ander element dat weegt op de begroting: Gent heeft veel stadspersoneel. Gemiddeld 14 personeelsleden per 1.000 inwoners . In Vlaanderen ligt dat cijfer enkel in De Panne, Koksijde en Nieuwpoort hoger. Antwerpen doet het bijvoorbeeld met 10 personeelsleden per 1000 inwoners. 

"Aan de ene kant moet een lokaal bestuur voldoende publieke dienstverlening voor de inwoners voorzien. Aan de andere kant moeten ze zorgen voor een gezonde financiële situatie. Dat is altijd een lastige evenwichtsoefening, maar in Gent is men in een situatie beland waarin men moet vaststellen dat men eigenlijk niet meer kan voldoen aan de budgettaire regels die de Vlaamse overheid hen oplegt", aldus Verschuere.

Ook de federale beslissing om de werkloosheidsuitkering in de tijd te beperken, leidt tot druk op de Gentse stadsfinanciën. Een deel van de mensen die hun uitkering verliezen, zal aankloppen bij het OCMW – een bevoegdheid van steden en gemeenten – voor een leefloon.  

Dat het gelag van de financiële problemen betaald moet worden door het personeel, vinden de vakbonden "heel heel zuur".

"Ik durf het niet zo sterk uit te drukken om van een financieel wanbeleid te spreken, maar ik vraag me toch af hoe het kan dat het zo ver gekomen is. De mensen die vandaag aan de knoppen van de financiën zitten, zitten daar al jaren", zegt Peter Wieme vakbond ACV. 

De socialisten, groenen en liberalen besturen Gent al jaren samen. Christophe Peeters (Open VLD) was al van 2002 tot 2018 verantwoordelijk voor de financiën van de stad, en sinds dit jaar opnieuw.  Hij voerde al 2 grote besparingsoperaties uit in het verleden. 

"We hebben er altijd voor gewaarschuwd. Eigenlijk moet de stad handelen als een goede huisvader. Ik was daar al jaren aan een stuk heel bezorgd over, maar blijkbaar was het geen probleem tot het nu ineens wel een probleem is", besluit Wieme.