"Allerrijksten ontsnappen aan meerwaardebelasting": experts zien amper impact voor superrijke Belgen

Er is de voorbije dagen al heel wat over gediscussieerd: wie zal de meerwaardebelasting het meest voelen in de portemonnee? Is het de middenklasse of zijn het de sterkste schouders? En vallen daar ook de allerrijksten onder, of ontspringen zij zoals steeds de dans – met dank aan hun vennootschappen?

Volgens Herman De Cnijf klopt dat laatste beeld niet helemaal. “Het is inderdaad zo dat vennootschappen zijn vrijgesteld voor de meerwaarde die ze realiseren op aandelen, maar daarvoor moeten ze wel aan voorwaarden voldoen.” 

Zo moet de vennootschap minstens 10 procent van het kapitaal bezitten van de vennootschap waarin geïnvesteerd wordt, of moet de participatie een waarde van minstens 2,5 miljoen euro hebben. “Daarbij zit je toch bij de grotere spelers, je moet de middelen hebben om hieraan te voldoen.”

“Bovendien”, gaat De Cnijf verder, “komen de opbrengsten van die verkochte aandelen niet op hun persoonlijke rekening terecht, maar op die van de vennootschap. Willen ze zichzelf vervolgens geld uitkeren, dan betalen ze daar 15 tot 30 procent roerende voorheffing op.”

Klopt, zegt Michel Maus, maar: “Die voorwaarden bestaan al. Dat is niets nieuw. De vraag is: treft de nieuwe meerwaardebelasting de allerrijksten? Zullen zij nu méér belastingen moeten betalen? Daarop is het antwoord ‘neen’.”

Hoewel er inderdaad 15 tot 30 procent moet betaald worden bij een uitkering van dividenden (zoals De Crijf hierboven schetst), is de impact daarvan volgens Maus beperkt. “De kunst bestaat erin om zo weinig mogelijk dividend of loon uit te keren en zo veel mogelijk uitgaven door de holdingvennootschap te laten financieren. Vaak zien we dat bijvoorbeeld huizen, auto’s, boten en zelfs vliegtuigen door de vennootschap worden aangekocht of geleased en vervolgens ‘ter beschikking worden gesteld’ aan de aandeelhouders.”

Op dat privégebruik wordt in principe een belasting geheven op het voordeel van alle aard, maar volgens Maus is dat vaak niet in verhouding tot het werkelijke voordeel. Bovendien kunnen ze in de vennootschap allerlei kosten fiscaal in mindering brengen.

“Uiteindelijk betalen de allerrijksten relatief weinig personenbelasting. Hoogstens ondervinden ze wat ‘nevenschade’ van de nieuwe meerwaardebelasting, maar substantiële fiscale impact kan je dat niet noemen.”

Volgens De Cnijf is het een illusie om iedereen “onder het parapluutje te krijgen en te belasten”. “Er zullen altijd uitwegen zijn, hoe jammer dat ook is.” 

Het is ook opletten voor een kapitaalvlucht, zegt hij. “In het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld zie je dat bedrijven naar het buitenland trekken. De hele grote jongens zijn overigens allang vertrokken uit ons land. AB InBev, bijvoorbeeld, of de familie Wittouck (bekend van onder meer Tiense Suiker). Ik heb geen inzage in hun fiscale balansen, maar alles wijst erop dat hun vermogens – en ook zij zelf – in andere oorden vertoeven.”